Ο Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ) ζημιώνει κάθε χρόνο από €40 έως €50 εκατ., εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο αποζημιώνονται τα δημόσια νοσηλευτήρια από το ΓεΣΥ, προειδοποιώντας ότι αν δεν διορθωθούν οι στρεβλώσεις πριν από την πλήρη αυτονόμησή του, το 2027 μπορεί να βρει τα δημόσια νοσοκομεία αντιμέτωπα με αποφάσεις που μέχρι σήμερα δεν χρειάστηκε ποτέ να πάρουν, ποιον θα μπορούν να περιθάλψουν και ποιον όχι.
Την ηχηρή αυτή προειδοποίηση απευθύνει μέσω του «Π» ο γενικός οικονομικός διευθυντής του ΟΚΥπΥ, Ροβέρτος Καραχάννας, περιγράφοντας ένα μοντέλο λειτουργίας το οποίο, όπως υποστηρίζει, δεν λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τον ρόλο των δημόσιων νοσηλευτηρίων μέσα στο σύστημα υγείας. Όπως εξηγεί, από το 2023, όταν άλλαξε ο τρόπος αποζημίωσης των νοσηλευτηρίων εντός του ΓεΣΥ, ο ΟΚΥπΥ θέτει επανειλημμένα το ζήτημα ενώπιον του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει προκύψει ουσιαστική αλλαγή. «Είμαστε τρία χρόνια μετά και ακόμη συζητάμε για να πληρωθούμε για υπηρεσίες που ήδη παρέχουμε», αναφέρει χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως στο τέλος του έτους η κρατική χορηγία ολοκληρώνεται και η πολιτεία θα αναμένει από τον ΟΚΥπΥ να λειτουργεί σε πλήρως αυτόνομη βάση.
Βαριά περιστατικά
Σύμφωνα με τον κ. Καραχάννα, τα δημόσια νοσηλευτήρια σηκώνουν δυσανάλογα το βάρος των πιο δύσκολων και πιο κοστοβόρων περιστατικών. Ηλικιωμένοι, χρόνιοι ασθενείς, σύνθετα πνευμονολογικά περιστατικά και πολυνοσηρότητα καταλήγουν σχεδόν πάντοτε στον ΟΚΥπΥ, καθώς ο οργανισμός δεν έχει τη δυνατότητα, ούτε την πρόθεση, να αρνηθεί περίθαλψη. Εκεί εντοπίζεται, όπως λέει, και η μεγάλη στρέβλωση. Φέρνει ως παράδειγμα έναν ασθενή 80 ή 85 ετών, που υποβάλλεται σε εγχείρηση ισχίου και ενδέχεται να χρειαστεί δέκα ημέρες νοσηλείας, με σημαντικά αυξημένο κόστος φροντίδας. Για το ίδιο περιστατικό, ένα ιδιωτικό νοσηλευτήριο μπορεί να χειρουργήσει έναν ασθενή 45 ή 50 ετών, με πολύ μικρότερη διάρκεια νοσηλείας και σαφώς χαμηλότερο κόστος. Παρόλα αυτά, η αποζημίωση είναι η ίδια.
Απλήρωτες εφημερίες
Ο κ. Καραχάννας υποστηρίζει ότι το πρόβλημα επεκτείνεται και σε υπηρεσίες που μόνο ο ΟΚΥπΥ διατηρεί σε 24ωρη βάση. Αναφέρεται συγκεκριμένα στις εφημερίες ειδικοτήτων όπως η οφθαλμολογία, όπου γιατροί παραμένουν σε ετοιμότητα εκτός ΤΑΕΠ και καλούνται ανά πάσα στιγμή να ανταποκριθούν σε έκτακτα περιστατικά, ακόμη και τα ξημερώματα. Πρόκειται, όπως σημειώνει, για υπηρεσίες που προσφέρονται συνεχώς, αλλά δεν αποζημιώνονται από το σύστημα. Ανάλογη εικόνα, προσθέτει, υπάρχει και με τις εφεδρικές κλίνες, τις οποίες ο οργανισμός διατηρεί καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου με μόνιμο προσωπικό, αλλά αποζημιώνεται γι' αυτές μόνο κατά την περίοδο των εποχικών λοιμώξεων.
Ο γενικός οικονομικός διευθυντής του ΟΚΥπΥ τονίζει ότι, σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα, που λειτουργεί με γνώμονα το οικονομικό αποτέλεσμα, ο οργανισμός έχει σαφή δημόσια αποστολή. Όπως αναφέρει, ο ΟΚΥπΥ παρέχει υπηρεσίες σε όλους, ανεξαρτήτως οικονομικού οφέλους ή καθεστώτος δικαιούχου. Σε αυτούς περιλαμβάνονται δικαιούχοι του ΓεΣΥ, αλλά και αιτητές ασύλου, παράτυπα διαμένοντες, άστεγοι και άποροι. Την ίδια ώρα, διατηρεί κρίσιμες υπηρεσίες και δομές που, όπως υποστηρίζει, δεν θα μπορούσαν εύκολα να στηριχθούν από τον ιδιωτικό τομέα, όπως το Κέντρο Θαλασσαιμίας, η Γρηγόρειος Κλινική AIDS, τα νοσοκομεία Τροόδους και Πόλεως Χρυσοχούς, καθώς και το Κέντρο Υγείας στον Πύργο. «Εκεί που ο ιδιωτικός τομέας δεν μπορεί ή δεν θέλει να καλύψει ανάγκες, ο ΟΚΥπΥ αναλαμβάνει», σημειώνει.
Επενδύσεις εκατομμυρίων
Παρά τις οικονομικές πιέσεις, ο ΟΚΥπΥ σημειώνει ότι τα τελευταία τρία χρόνια έγιναν σημαντικά βήματα προς την αυτονόμηση. Οργανωτικά, προχώρησαν διαπιστεύσεις σε όλα τα νοσηλευτήρια, έγιναν αλλαγές στα ΤΑΕΠ με ιατρεία ταχείας εξυπηρέτησης και βρίσκονται σε εξέλιξη έργα επέκτασης και αναβάθμισης σε όλο το δίκτυο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Μακάρειο Νοσοκομείο, όπου μόνο τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη ξεπερνούν τα €70 εκατ. «Αναβαθμίζουμε τα νοσηλευτήριά μας για το καλό των ασθενών, χωρίς να κοιτάζουμε το κόστος, αλλά πρέπει να διεκδικήσουμε όσα δικαιούμαστε για να είμαστε βιώσιμοι», τονίζει.
«Πονοκέφαλος» και οι άδειες ασθενείας
Πέραν των στρεβλώσεων στις αποζημιώσεις, ο ΟΚΥπΥ καλείται να διαχειριστεί και ένα δεύτερο μεγάλο οικονομικό βάρος. Όπως αναφέρει ο κ. Καραχάννας, σημαντικός «πονοκέφαλος» είναι οι μακροχρόνιες άδειες ασθενείας και ο μεγάλος αριθμός εργαζομένων που βρίσκονται σε καθεστώς ελαφράς εργασίας. Το κόστος αυτό, λέει, φτάνει περίπου τα €50 εκατ. σε μη παραγωγική δαπάνη, καθώς ο οργανισμός συνεχίζει να καταβάλλει μισθούς, ενώ ταυτόχρονα πληρώνει υπερωρίες για κάλυψη των κενών. Σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα, όπου σε τέτοιες περιπτώσεις μέρος του κόστους απορροφάται από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, στον ΟΚΥπΥ το βάρος πέφτει εξ ολοκλήρου στον ίδιο τον οργανισμό.
Τι θα γίνει το 2027;
Με αυτά τα δεδομένα, ο ΟΚΥπΥ στέλνει πλέον σαφές μήνυμα προς κυβέρνηση και ΟΑΥ. Χωρίς ουσιαστική αναθεώρηση του τρόπου αποζημίωσης, η επόμενη μέρα της αυτονόμησης δεν θα είναι μόνο δύσκολη, αλλά ενδέχεται να κρίνει και το ίδιο το μοντέλο λειτουργίας των δημόσιων νοσηλευτηρίων. Ο κ. Καραχάννας αναφέρει πως αν δεν αλλάξει το μοντέλο αποζημίωσης για τα περίπλοκα περιστατικά, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο το 2027, μετά το τέλος της κρατικής χορηγίας δηλαδή, ο οργανισμός να οδηγηθεί σε επιλογές επιβίωσης. Όπως λέει, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι ο ΟΚΥπΥ δεν θα αναγκαστεί να αξιολογεί στο μέλλον ποια περιστατικά μπορεί να σηκώσει οικονομικά και ποια όχι.
