Προτού αξιολογήσουμε μια επίσκεψη υψηλού επιπέδου, οφείλουμε να διαχωρίσουμε τις προσδοκίες από τα πραγματικά αποτελέσματα. Η παρουσία του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο ήταν αναμφίβολα σημαντική από πολιτικής και συμβολικής πλευράς, όμως δεν συνοδεύτηκε από κάποια θεαματική εξέλιξη ή από το αποφασιστικό βήμα που θα άλλαζε τη δυναμική του Κυπριακού. Η επίσκεψη πέτυχε να κρατήσει τη διαδικασία ζωντανή, όχι όμως να την οδηγήσει σε νέο στάδιο.
Όσοι περίμεναν μια θεαματική πρωτοβουλία ή μια συμφωνία που θα ξεκλείδωνε τις διαπραγματεύσεις μάλλον απογοητεύτηκαν. Δεν υπήρξε κάποιο απτό αποτέλεσμα που να δικαιολογεί πανηγυρισμούς. Το Κυπριακό εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπο με τις ίδιες γνωστές δυσκολίες, τις αποκλίνουσες θέσεις των δύο πλευρών και τη δυσκολία μετάβασης από τη διαχείριση της στασιμότητας σε μια πραγματική διαδικασία επίλυσης.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η επίσκεψη ήταν χωρίς αξία. Το Κυπριακό δεν προκαλεί διεθνές ενδιαφέρον και η προσωπική εμπλοκή του Αντόνιο Γκουτέρες λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ο ΟΗΕ δεν εγκαταλείπει την προσπάθεια. Η διαδικασία παραμένει ζωντανή και αυτό από μόνο του έχει σημασία. Στη διπλωματία, πολλές φορές η αποφυγή της πλήρους ακινησίας αποτελεί προϋπόθεση για οποιαδήποτε μελλοντική πρόοδο.
Το αν η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα των ΟΗΕ θα αφήσει ουσιαστικό αποτύπωμα θα κριθεί τους επόμενους μήνες. Αν οι επαφές που πραγματοποιήθηκαν οδηγήσουν σε νέα διευρυμένη πενταμερή διάσκεψη, σε μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης ή σε ουσιαστική επανέναρξη των συνομιλιών, τότε θα μπορεί κανείς να υποστηρίξει ότι η παρουσία του Γενικού Γραμματέα απέδωσε καρπούς. Αν όχι, θα καταγραφεί ως ακόμη μία καλά οργανωμένη διπλωματική πρωτοβουλία που δεν κατάφερε να υπερβεί τα γνωστά αδιέξοδα.
Εκείνο που ίσως αξίζει περισσότερο να συγκρατήσουμε δεν είναι τόσο όσα ειπώθηκαν για τις διαδικασίες αλλά το ευρύτερο μήνυμα που εξέπεμψε ο Γενικός Γραμματέας για το διεθνές περιβάλλον.
Ο κ. Γκουτέρες σημείωσε ότι η επίλυση του κυπριακού προβλήματος είναι απολύτως κρίσιμη, «όχι μόνο για τη διαφύλαξη των συμφερόντων και της ειρήνης του κυπριακού λαού αλλά και ως παράγοντας σταθερότητας σε μια περιοχή που εξελίσσεται σε επικίνδυνα ασταθή».
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει αναδείξει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο ως διεθνές ζητούμενο.
Ίσως, λοιπόν, αυτό να είναι το σημαντικότερο κέρδος της επίσκεψης. Όχι κάποια άμεση πρόοδος αλλά η υπενθύμιση ότι οι διεθνείς συνθήκες δημιουργούν ένα παράθυρο ευκαιρίας.
Συνεπώς, η πολιτική ηγεσία του τόπου καλείται να λάβει αποφάσεις με γνώμονα τη διασφάλιση της ασφάλειας και την ευημερίας όλων των Κυπρίων και των κατοίκων της χώρας. Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα. Το υφιστάμενο στάτους κβο προσφέρει μόνο ανασφάλεια.
