Ο αγαπητός μου φίλος Ουλάς Μπαρίς, ο οποίος δεν χάνει συνάντηση των δύο ηγετών στη νεκρή ζώνη, προέβη σε αξιολόγηση μιας γραμμής μετά την τελευταία συνάντηση: «Να συναντηθούμε ξανά, ψυχή μου», είπε. Μόνο αυτό. Ο Ουλάς είναι ένας δημοσιογράφος που εστιάζεται στο Κυπριακό. Παρακολούθησε και συνόδους κορυφής στο εξωτερικό. Και περίμενε με υπομονή τη λύση. Κάποτε ενθουσιαζόταν πολύ. Λέγοντας πως τώρα τέλειωσε, τώρα θα τελειώσει αυτή η υπόθεση. Υπήρξαν μέρες που οι ελπίδες του βρίσκονταν στα ύψη. Όμως, φαίνεται πως τώρα βιώνει την πιο μεγάλη του απελπισία. Κατά την περίοδο του Σχεδίου Ανάν έγραφε στην εφημερίδα μας. Υποστήριξε ένθερμα το «ναι». Πρώτη φορά κατά τη διάρκεια αυτού του δημοψηφίσματος διχάστηκε η εφημερίδα μας, η οποία δεν είχε διχαστεί σε απολύτως κανένα θέμα. Οι συγγραφείς της εφημερίδας χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Τους οπαδούς του «ναι» και τους οπαδούς του «όχι». Ήμασταν μισοί-μισοί. Εγώ βρισκόμουν ανάμεσα στους οπαδούς του «όχι» αλλά ως υπεύθυνος της εφημερίδας δεν επέμβηκα καθόλου σε φίλους που είχαν διαφορετική άποψη. Όμως, αυτό το σχέδιο θα μπορούσε βεβαίως να διχάσει την Κύπρο για πάντα, όπως δίχασε την εφημερίδα μας. Ήμουν βέβαιος για αυτό. Όσοι δεν παρακολουθούν τακτικά τα άρθρα μου μπορεί να είναι περίεργοι γιατί σκέφτομαι με αυτόν τον τρόπο. Δεν πίστεψα ποτέ ότι θα εκπλήρωνε τις δεσμεύσεις της που υπήρχαν σε εκείνο το σχέδιο η Τουρκία, η οποία δεν εφάρμοσε ακόμα και τις αποφάσεις του ΟΗΕ και του ΕΔΔΑ. Τι θα γινόταν όταν δεν τις εκπλήρωνε; Τίποτα! Δεν υπήρχαν κυρώσεις για αυτό στο σχέδιο. Σάμπως και γίνεται κάτι τώρα που δεν εφαρμόζει τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης και του ΕΔΔΑ; Μόνο εμείς θα μέναμε στη μέση με μια διαλυμένη Κυπριακή Δημοκρατία. Δεν θα είχαμε νόμιμο κράτος στο οποίο να καταφεύγουμε. Φυσικά υπήρχαν και άλλοι λόγοι που υποστήριζα το «όχι», όμως αυτός είναι από τους πιο σημαντικούς.
Οι Χριστοδουλίδης και Έρχιουρμαν συναντήθηκαν κατ’ ιδίαν. Μιάμιση ώρα. Πρόσωπο με πρόσωπο. Δεν υπήρχε κανένας άλλος εκτός από αυτούς στο δωμάτιο. Όμως, πάλι δεν ήταν αρκετό αυτό για να εμπιστευτεί ο ένας τον άλλο. Μήπως δεν θα μπορούσε να υπάρχει κρυμμένο μικρόφωνο στο δωμάτιο; Αν υπέβαλα αυτή την ερώτηση, μην νομίζετε ότι αυτό οφείλεται στο ότι είμαι παρανοϊκός. Έζησα χρόνια στη Σοβιετική Ένωση, που ήταν το πιο κατάλληλο μέρος για παράνοια, και δεν παρανόησα. Έγραψα και ένα ποίημα για εκείνα τα χρόνια. Το όνομα του ποιήματος είναι «Παράνοια».
«Εσύ δεν εμπιστεύεσαι εμένα
Εγώ εσένα
Η φιλία μας ανόθευτη
Κανένας δεν υπάρχει στο δωμάτιο
Εκτός από εμάς
Τότε γιατί
Δεν μιλάμε μεγαλοφώνως;»
Σύμφωνα με τον Τουφάν, η τελευταία συνάντηση που έγινε κατ’ ιδίαν ήταν η πιο ανοικτή και η πιο ειλικρινής από τις συναντήσεις που διεξήχθησαν μέχρι σήμερα. Εγώ καταλαβαίνω το εξής από αυτή την πρόταση: Νομίζω ότι μίλησαν πιο άνετα αφού υποσχέθηκαν ο ένας στον άλλον ότι θα έμεναν εκεί όσα συζητήθηκαν σε εκείνο το δωμάτιο. Και έτσι έκτισαν μια ειλικρίνεια. Αν είναι έτσι, καλώς. Θα γίνουν πιο ειλικρινείς αν ένα βράδυ πάνε σε μια ταβέρνα, ένα κουτούκι. Ειδικά αν μιλήσει ο ένας στον άλλο για τους παλιούς σεβντάδες του. Ο Τουφάν είναι καλός στους παραδοσιακούς χορούς. Αν σηκωνόταν να χορέψει. Και αν ο Νίκος να έσερνε ένα ζεϊμπέκικο βάζοντας ποτήρια πάνω στο κεφάλι του. Σίγουρα θα τελειώναμε εδώ αυτή την υπόθεση! Θα άνοιγε σαμπάνια στην υγειά τους ακόμα και ο Γκουτέρες, ο οποίος περνά τους τελευταίους του μήνες στο κτήριο των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη!
Δεν τα γράφω αυτά για να σας κάνω να γελάσετε. Μιλώ πολύ σοβαρά. Νομίζω ότι πρέπει να απομακρυνθούμε λίγο από τη σοβαρότητα για να λύσουμε το πρόβλημά μας. Πρέπει να έχουμε χιούμορ. Όμως, όχι όπως τον Τραμπ. Το δικό του είναι πολύ μπαγιάτικο. Θα του έβαζε μηδέν αν τον έβλεπε ο μάστορας του χιούμορ Oscar Wilde. Κατά τη γνώμη μου, η μεγαλύτερη έλλειψη στους πολιτικούς μας είναι το χιούμορ. Φοβούνται ακόμα και να γελάσουν για να μην φανούν μη σοβαροί.
Τι λέει ο φίλος μας; «Να συναντηθούμε ξανά, ψυχή μου». Τι ωραία! Ας περιμένει η Κύπρος. Δεν πρόκειται να φύγει, να πάει πουθενά, άλλωστε…
