Η συζήτηση για το κατά πόσο η ίδρυση των υφυπουργείων αντίκειται σε διατάξεις του Συντάγματος δεν εξυπηρετεί κανέναν από τους εμπλεκόμενους θεσμούς, για αυτό και αποφεύγεται. Ένα τόσο σοβαρό θεσμικό ζήτημα παραμένει εκτός δημόσιου διαλόγου. Ο δε Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης, δεν αφήνει τις υποθέσεις να τελεσιδικήσουν. Όταν, στο πλαίσιο δικαστικής διαδικασίας, εγείρεται ζήτημα αντισυνταγματικότητας αναφορικά με τη σύσταση των υφυπουργείων, προχωρεί στην καταχώριση αναστολής της ποινικής δίωξης των κατηγορουμένων. Με τον τρόπο αυτόν αποτρέπεται η παραπομπή και εξέταση του ζητήματος ενώπιον του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου, το οποίο αποτελεί το πλέον αρμόδιο όργανο για να αποφανθεί οριστικά και αμετάκλητα ως προς τη συνταγματικότητα της σύστασης των υφυπουργείων.
Στην έκδοση της περασμένης Δευτέρας, ο «Π» αποκάλυψε μία τέτοια περίπτωση. Συγκεκριμένα, ο γενικός διευθυντής του Υφυπουργείου Τουρισμού καταχώρισε ποινική υπόθεση εναντίον γυναίκας με την κατηγορία ότι διατηρούσε, λειτουργούσε και προωθούσε προς ενοικίαση κατάλυμα κατά παράβαση της ισχύουσας νομοθεσίας.
Κατά την έναρξη της δικαστικής διαδικασίας, ο δικηγόρος της κατηγορουμένης, Σάββας Ζαννούπας, έθεσε ζήτημα ως προς τη συνταγματικότητα της σύστασης του Υφυπουργείου Τουρισμού, καθώς και ως προς το κατά πόσο είναι νομικά επιτρεπτή η ποινική δίωξη της πελάτισσάς του υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις.
Ακολούθως, το δικαστήριο ζήτησε όπως τεθούν ενώπιόν του, γραπτώς, οι θέσεις της κατηγορούσας Αρχής (Νομικής Υπηρεσίας) και της υπεράσπισης αναφορικά με το εν λόγω ζήτημα. Παράλληλα, από πλευράς της υπεράσπισης αναφέρθηκε ότι εξεταζόταν το ενδεχόμενο καταχώρισης σχετικού αιτήματος ενώπιον του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου, προκειμένου αυτό να αποφανθεί επί της συνταγματικότητας της σύστασης και λειτουργίας των υφυπουργείων.
Βασική θέση του συνηγόρου υπεράσπισης, Σάββα Ζαννούπα, είναι ότι η πελάτισσά του δεν δύναται να διωχθεί ποινικά από το Υφυπουργείο Τουρισμού, καθότι αυτό συστάθηκε κατά παράβαση των Άρθρων 46, 47, 48, 49, 54, 55, 57, 58, 61 και 179 του Συντάγματος.
Κατά την τελευταία δικάσιμο, η οποία έλαβε χώρα στις 26 Φεβρουαρίου 2026, και ενώ αναμενόταν η κατάθεση των θέσεων του Γενικού Εισαγγελέα αναφορικά με τη νομιμότητα της σύστασης των υφυπουργείων, ο τελευταίος άσκησε τις εξουσίες που του παρέχονται δυνάμει του Άρθρου 113 του Συντάγματος και προχώρησε στη διακοπή της ποινικής δίωξης της κατηγορουμένης.
Εύλογα ερωτήματα
Η στάση του Γενικού Εισαγγελέα, Γιώργου Σαββίδη, προκαλεί απορία και εγείρει εύλογα ερωτήματα. Όλα τα νομοσχέδια που προέβλεπαν τη σύσταση και λειτουργία υφυπουργείων είχαν προηγουμένως υποβληθεί σε νομοτεχνικό έλεγχο από τη Νομική Υπηρεσία, πριν εγκριθούν από το Υπουργικό Συμβούλιο και, ακολούθως, ψηφιστούν σε νόμους από τη Βουλή.
Συνεπώς, γεννάται το ερώτημα γιατί ο Γενικός Εισαγγελέας δεν υπερασπίζεται ενώπιον του δικαστηρίου τη θέση της Νομικής Υπηρεσίας και κατ’ επέκταση τη δική του δεδομένου ότι τα σχετικά νομοσχέδια φέρουν και την υπογραφή του.
Έχει γνωμάτευση η Βουλή
Ο δικηγόρος Σάββας Ζαννούπας δεν είναι ο μόνος που υποστηρίζει ότι τα υφυπουργεία συστάθηκαν κατά παράβαση του Συντάγματος. Παρόμοια υπόθεση, όπως είχε γράψει παλαιότερα ο «Π», χειρίζεται και ο δικηγόρος Χρίστος Κληρίδης. Την άποψη ότι η ίδρυση και λειτουργία των υφυπουργείων παραβιάζει το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας συμμερίζεται και ο βουλευτής-δικηγόρος Άριστος Δαμιανού, όπως και άλλοι έγκριτοι νομικοί.
Στο απόρρητο αρχείο της Βουλής βρίσκεται εδώ και δύο χρόνια κατατεθειμένη η γνωμάτευση του νομικού Πόλυ Πολυβίου, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ίδρυση και λειτουργία των υφυπουργείων έγινε κατά παράβαση του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Τη γνωμάτευση ζήτησε η ίδια η Βουλή, όταν τέθηκε ενώπιόν της προς ψήφιση το νομοσχέδιο για την ίδρυση ενός νέου υφυπουργείου -του έκτου κατά σειρά- του Υφυπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Απορίας άξιον δε είναι γιατί η εν λόγω γνωμάτευση δεν ελήφθη υπόψη.
Θα το βρίσκουν μπροστά τους
Όσο και αν αποφεύγουν το ζήτημα, η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, η Βουλή και η Νομική Υπηρεσία θα έρχονται αντιμέτωποι με το συγκεκριμένο θέμα και, κάποια στιγμή, θα υποχρεωθούν να το αντιμετωπίσουν. Είναι θέμα χρόνου να αχθεί το ζήτημα ενώπιον του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου. Εάν επιβεβαιωθεί η αντισυνταγματικότητά των υφυπουργείων, τότε, όλες οι αποφάσεις που λήφθηκαν από τα έξι υφυπουργεία θα τελούν υπό ακύρωση.
Επί Προεδρίας Νίκου Αναστασιάδη
Κατά τα δέκα χρόνια διακυβέρνησής του, ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, προχώρησε στην ίδρυση πέντε υφυπουργείων: Ναυτιλίας και Τουρισμού (2018), Έρευνας (2020), Κοινωνικής Πρόνοιας (2021) και Πολιτισμού (2022). Με τον τρόπο αυτό δημιούργησε άλλες πέντε νέες θέσεις αξιωματούχων-υφυπουργών με μισθούς αντίστοιχους των υπουργών, καθώς και πέντε νέες θέσεις γενικών διευθυντών. Οι συνολικές απολαβές και των 10 ανέρχονται στο €1 εκατ. ετησίως. Στο μεταξύ, η στελέχωση των υφυπουργείων συνεχίζεται έως και σήμερα.
Κατά τη διακυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη ιδρύθηκε το έκτο υφυπουργείο, αυτό της Μετανάστευσης.
