Με την Κύπρο να καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων στην Ευρώπη, το νέο καμπανάκι του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Το 13,8% των νοσηλευόμενων ασθενών στη χώρα μας εμφανίζει τουλάχιστον μία λοίμωξη που συνδέεται με την παροχή φροντίδας υγείας, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σε επίπεδο ΕΕ, περισσότεροι από 3,5 εκατομμύρια ασθενείς προσβάλλονται κάθε χρόνο από λοιμώξεις που σχετίζονται με την υγειονομική περίθαλψη, ενώ αυτές συνδέονται με περισσότερους από 90.000 θανάτους ετησίως. Πρόκειται για έναν από τους πιο επίμονους δείκτες αδυναμίας των συστημάτων υγείας, καθώς αφορά την ασφάλεια των ασθενών μέσα στους ίδιους τους χώρους όπου αναζητούν θεραπεία.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγιεινής Χεριών, το ECDC παρουσίασε νέο οδηγό για τη δημιουργία και εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων στα νοσηλευτήρια. Το μήνυμα είναι σαφές: η υγιεινή των χεριών παραμένει βασικό όπλο, αλλά από μόνη της δεν αρκεί. Το ευρωπαϊκό κέντρο ζητά ισχυρά και βιώσιμα προγράμματα πρόληψης, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο νοσηλευτηρίων. Αυτά πρέπει να στηρίζονται σε σαφή διακυβέρνηση, καθορισμένες ευθύνες, λογοδοσία, συνεχή επιτήρηση και αξιοποίηση δεδομένων. Με άλλα λόγια, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να υπάρχουν οδηγίες, αλλά να υπάρχει μηχανισμός που να ελέγχει αν εφαρμόζονται.
Τα μέτρα που δείχνει το ECDC
Ο νέος οδηγός προτείνει βήμα προς βήμα προσέγγιση για την οργάνωση των προγραμμάτων πρόληψης. Μεταξύ άλλων, δίνει έμφαση στη συστηματική καταγραφή των λοιμώξεων, στην παρακολούθηση της συμμόρφωσης του προσωπικού, στην εκπαίδευση και τη συνεχή κατάρτιση των επαγγελματιών υγείας, στην επαρκή στελέχωση των ομάδων ελέγχου λοιμώξεων και στη σταθερή επένδυση σε ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους.
Παράλληλα, το ECDC υπογραμμίζει ότι οι παρεμβάσεις πρέπει να βασίζονται στον κίνδυνο και να οδηγούν σε συνεχή βελτίωση. Αυτό σημαίνει ότι κάθε νοσηλευτήριο πρέπει να γνωρίζει πού εντοπίζονται τα μεγαλύτερα κενά, ποια τμήματα παρουσιάζουν αυξημένο πρόβλημα και ποια μέτρα αποδίδουν στην πράξη.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το hyFive, το νέο ψηφιακό εργαλείο του ECDC για την παρακολούθηση της υγιεινής των χεριών σε πραγματικό χρόνο. Δεν απευθύνεται στο ευρύ κοινό, αλλά σε νοσοκομεία και ομάδες ελέγχου λοιμώξεων, επιτρέποντας τυποποιημένη συλλογή δεδομένων και πιο τεκμηριωμένες αποφάσεις. (ECDC)
Για την Κύπρο, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο. Το υψηλό ποσοστό λοιμώξεων δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές εκστρατείες. Χρειάζονται κοινά πρωτόκολλα σε δημόσια και ιδιωτικά νοσηλευτήρια, διαφανής επιτήρηση, αξιολόγηση της συμμόρφωσης και πραγματική λογοδοσία. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν τα νοσοκομεία έχουν οδηγίες, αλλά αν διαθέτουν σύστημα ικανό να τις εφαρμόζει, να τις μετρά και να διορθώνει τις αποτυχίες.
