Δριμύ κατηγορώ κατά του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) και του τρόπου με τον οποίο αποζημιώνει τις υπηρεσίες που λαμβάνουν οι δικαιούχοι του ΓεΣΥ από τα δημόσια νοσηλευτήρια, εξαπέλυσε ο Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ). Μέλη της διοικητικής πυραμίδας του Οργανισμού βρέθηκαν χθες στη Βουλή, όπου στις τοποθετήσεις τους, ενώπιον δύο επιτροπών (Ελέγχου και Υγείας), έθιξαν το ζήτημα της, όπως λέχθηκε, υποαμοιβής των δημοσίων νοσηλευτηρίων. Την ίδια ώρα που η πολιτεία απαιτεί από τον ΟΚΥπΥ να αυτονομηθεί οικονομικά μέχρι το τέλος του 2026, του ζητά να συνεχίσει να παρέχει το σύνολο των ιατρικών υπηρεσιών προς όλους τους ασθενείς, χωρίς το κόστος αυτών να καλύπτεται από τις αποζημιώσεις του ΟΑΥ, ενώ ο Οργανισμός παραμένει εγκλωβισμένος στο κρατικό μισθολόγιο και στις συμφωνίες κράτους–συντεχνιών που κληρονόμησε.
Στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας του ΟΚΥπΥ βρέθηκε η θέση ότι τα δημόσια νοσηλευτήρια λειτουργούν στο ΓεΣΥ με διαφορετικούς όρους από τον ιδιωτικό τομέα, παρότι αποζημιώνονται από τον ίδιο φορέα. Όπως τονίστηκε, ο ΟΑΥ αποζημιώνει συγκεκριμένες ιατρικές πράξεις, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις υποχρεώσεις διαθεσιμότητας και καθολικής κάλυψης που βαραίνουν αποκλειστικά τα δημόσια νοσηλευτήρια. Σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα, τα δημόσια νοσηλευτήρια οφείλουν να διαθέτουν εφεδρικό εξοπλισμό, όπως δεύτερο αξονικό τομογράφο, αλλά και πλήρη στελέχωση των ΤΑΕΠ με ειδικούς γιατρούς όλων των ειδικοτήτων σε 24ωρη βάση.
Αυτονόμηση με όρους
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη θεσμική αντίφαση που, σύμφωνα με τον ΟΚΥπΥ, διατρέχει το σύστημα: από τη μια, η απαίτηση για οικονομική αυτονόμηση και από την άλλη, η υποχρέωση πλήρους κάλυψης όλων των περιστατικών, χωρίς αντίστοιχη χρηματοδότηση. Όπως υπογραμμίστηκε, τα δημόσια νοσηλευτήρια δεν μπορούν να επιλέγουν περιστατικά, ούτε να περιορίζουν υπηρεσίες βάσει κόστους.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο γενικός εκτελεστικός διευθυντής του ΟΚΥπΥ, Κύπρος Σταυρίδης, ο οποίος σημείωσε ότι η αυτονόμηση δεν μπορεί να αξιολογείται αποκομμένα από τον δημόσιο ρόλο και τις υποχρεώσεις του Οργανισμού.
Εξειδικευμένα περιστατικά
Αναφορά έγινε και στα εξειδικευμένα περιστατικά, για τα οποία, όπως επισημάνθηκε, ο ΟΑΥ επανατοποθετείται κατά καιρούς ως προς τις αποζημιώσεις. Σύμφωνα με τον γενικό οικονομικό διευθυντή του ΟΚΥπΥ, Ροβέρτο Καραχάννα, το ζήτημα αυτό πλήττει πρωτίστως τα δημόσια νοσηλευτήρια, τα οποία καλούνται να διαχειριστούν βαριά και σύνθετα περιστατικά χωρίς τη δυνατότητα να προσαρμόζουν αντίστοιχα το κόστος λειτουργίας τους.
Σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα, τα δημόσια νοσηλευτήρια λειτουργούν με ανελαστική βάση κόστους, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορούν να αλλάζουν δομές, αμοιβές ή στελέχωση όταν μεταβάλλονται οι όροι αποζημίωσης. «Όταν αλλάζουν οι αποζημιώσεις, εμείς δεν μπορούμε να αλλάξουμε το κόστος μας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Καραχάννας, σημειώνοντας ότι η ασυμμετρία αυτή μεταφράζεται σε μόνιμη οικονομική πίεση για τον Οργανισμό.
«Βαρίδι» το μισθολόγιο
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Καραχάννας αναφέρθηκε στο καθεστώς μισθοδοσίας του προσωπικού, εξηγώντας γιατί από τον ΟΚΥπΥ απουσιάζει η ευελιξία που παρατηρείται στον ιδιωτικό τομέα. Όπως είπε, ο Οργανισμός παραμένει δεσμευμένος στο κρατικό μισθολόγιο και στις συμφωνίες κράτους–συντεχνιών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι από το 2019 έως το 2026 το προσωπικό αυξήθηκε μόλις κατά 354 άτομα, ενώ οι αποσπασμένοι δημόσιοι υπάλληλοι μειώθηκαν κατά 1.261, κυρίως λόγω αφυπηρετήσεων. Παρ’ όλα αυτά, το μισθολογικό κόστος αυξήθηκε κατά €163 εκατ., (φτάνοντας τα 435 εκ.ευρώ), λόγω προσαυξήσεων, ΑΤΑ και συλλογικών συμφωνιών. Πρόσθετο βάρος αποτελεί και το γεγονός ότι ο ΟΚΥπΥ καλύπτει από ίδιους πόρους τις άδειες ασθενείας, με κόστος που προσεγγίζει τα €45 εκατ., σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα όπου οι άδειες καλύπτονται απο το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
42% των κλινών
Τα στοιχεία που κατατέθηκαν στη Βουλή καταδεικνύουν τη δυσανάλογη επιβάρυνση των δημόσιων νοσηλευτηρίων. Όπως ανέφερε ο κ. Καραχάννας, παρότι διαθέτουν το 42% των κλινών της Κύπρου, διαχειρίζονται το 75,4% των παθολογικών και το 74,5% των πνευμονολογικών περιστατικών. Πρόκειται κυρίως για ασθενείς τρίτης ηλικίας, με αυξημένες ανάγκες και μακρά διάρκεια νοσηλείας, πραγματικότητα που δεν αντικατοπτρίζεται στον τρόπο αποζημίωσης του ΟΑΥ. Αναφερόμενος στην εποχική πίεση, ο κ. Καραχάννας τόνισε ότι ο ΟΚΥπΥ είναι υποχρεωμένος να διατηρεί κλίνες σε λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, ώστε να καλύπτει αυξημένες ανάγκες από παθολογικά και πνευμονολογικά περιστατικά, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες. Η υποχρέωση αυτή, όπως είπε, δεν αίρεται όταν μειώνεται η αποζημίωση, ούτε μπορεί να μετακυλιστεί αλλού.
Εκατομμύρια για εφημερίες
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα των εφημεριών, με τη διοίκηση του ΟΚΥπΥ να υπογραμμίζει ότι τα δημόσια νοσηλευτήρια είναι υποχρεωμένα να διαθέτουν γιατρούς όλων των ειδικοτήτων σε καθημερινή εφημερία, 365 ημέρες τον χρόνο — υποχρέωση που δεν ισχύει για τον ιδιωτικό τομέα. Το κόστος των εφημεριών ανέρχεται περίπου στα €16 εκατ., ενώ το συνολικό κόστος από εφημερίες, επιπλέον κλίνες και συναφείς υποχρεώσεις υπολογίζεται στα €50–60 εκατ., ποσά τα οποία ο ΟΚΥπΥ διεκδικεί από τον ΟΑΥ στο πλαίσιο της συζήτησης για την οικονομική του αυτονόμηση.
