Τη διαβεβαίωση ότι τα δημόσια σχολεία είναι ασφαλή και ότι οι γονείς δεν πρέπει να ανησυχούν, έδωσε, μιλώντας στον «Π», η υπουργός Παιδείας Αθηνά Μιχαηλίδου, μετά τα ιδιαίτερα ανησυχητικά ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για την πυροπροστασία, την ηλεκτρολογική ασφάλεια και την ετοιμότητα των σχολικών μονάδων απέναντι σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
«Τα σχολεία μας είναι ασφαλή και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση οι πολίτες, οι γονείς που εμπιστεύονται σε εμάς τα παιδιά τους, να ανησυχούν», ανέφερε η υπουργός, αναγνωρίζοντας την ίδια ώρα ότι υπάρχουν προβλήματα που έχουν συσσωρευτεί εδώ και χρόνια. Όπως υποστήριξε, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη ενέργειες για τη διόρθωση των αδυναμιών, κάτι που, σύμφωνα με την ίδια, αναγνωρίζεται και στην έκθεση της Ελεγκτικής. Η κ. Μιχαηλίδου σημείωσε ότι είναι η πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες που οι σχολικές υποδομές αντιμετωπίζονται ως ζήτημα ποιότητας του εκπαιδευτικού συστήματος και, για τον λόγο αυτό, έχουν τεθεί στις προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Διαχρονικές ανάγκες και κενά διαχείρισης
Σε δηλώσεις της μετά τη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου, η υπουργός ανέφερε ότι τα προβλήματα που καταγράφονται τόσο στην έκθεση για τις προκατασκευασμένες αίθουσες όσο και στη νεότερη έκθεση για την ασφάλεια και την υγεία στα σχολεία δεν είναι καινούργια. Τα απέδωσε σε «διαχρονικές ανάγκες και κενά διαχείρισης» που συσσωρεύτηκαν επί δεκαετίες, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή κυβέρνηση επιχειρεί να ανατρέψει τη στασιμότητα με επενδύσεις, σχεδιασμό και αυστηρότερους ελέγχους. «Η έκθεση μάς βρίσκει σύμφωνους», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι συστάσεις έχουν ήδη αρχίσει να υλοποιούνται σε συνεργασία με τις Σχολικές Εφορείες. Όπως είπε, το υπουργείο ενισχύει τον κεντρικό συντονισμό, θέτει χρονοδιαγράμματα και επιχειρεί να περάσει από τη μεμονωμένη αντιμετώπιση προβλημάτων σε ένα συνολικό σύστημα πρόληψης, ελέγχου και παρέμβασης.
Η υπουργός επέμεινε ότι το υπουργείο δεν επιχειρεί να αντιμετωπίσει αποσπασματικά τα ζητήματα που εντοπίζονται αλλά εφαρμόζει έναν συνολικό σχεδιασμό για τις σχολικές υποδομές. Όπως ανέφερε, την τελευταία τριετία βρίσκεται σε εξέλιξη ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα αναβάθμισης σχολικών κτηρίων, το οποίο περιλαμβάνει νέες ανεγέρσεις, επεκτάσεις, εργασίες συντήρησης, αντισεισμικές και ενεργειακές αναβαθμίσεις, με την πυροπροστασία και τον έλεγχο των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων να αποτελούν βασικές προϋποθέσεις σε όλα τα έργα.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη το πρόγραμμα εγκατάστασης κλιματιστικών στις σχολικές μονάδες, επισημαίνοντας ότι η λειτουργία τους προϋποθέτει εκτεταμένες ηλεκτρολογικές αναβαθμίσεις και πιστοποίηση των εγκαταστάσεων. Όπως είπε, η πρόοδος του έργου αποδεικνύει και το εύρος των παρεμβάσεων που απαιτούνται στα παλαιότερα σχολικά κτήρια.
Η κ. Μιχαηλίδου παραδέχθηκε ότι το βασικό κενό που αναδεικνύει η Ελεγκτική δεν είναι μόνο η πραγματοποίηση των απαραίτητων ελέγχων αλλά κυρίως η ολοκλήρωση της διαδικασίας με την έκδοση των απαιτούμενων πιστοποιητικών πυροπροστασίας και ηλεκτρολογικής ασφάλειας. «Δεν είναι αρκετό να το έχουν κάποια σχολεία. Θέλουμε να το έχουν όλα τα σχολεία», τόνισε, σημειώνοντας ότι το ΥΠΑΝ θα είναι πλέον πιο απαιτητικό απέναντι στις Σχολικές Εφορείες, ώστε να ολοκληρώνεται η διαδικασία πιστοποίησης μετά τους ελέγχους.
Σε ό,τι αφορά τα έργα αναβάθμισης των σχολικών υποδομών, η κ. Μιχαηλίδου ανέφερε ότι βρίσκεται σε πορεία ολοκλήρωσης πέραν του 90% του προγράμματος αντισεισμικής αναβάθμισης των σχολείων, ενώ παράλληλα υλοποιούνται έργα ενεργειακής αναβάθμισης, νέες ανεγέρσεις, επεκτάσεις και εργασίες συντήρησης. «Έχουν γίνει πολλά και πρέπει να γίνουν πολύ περισσότερα», ανέφερε, επιμένοντας ότι η διαφορά σήμερα είναι η πολιτική βούληση, ο σχεδιασμός και η συστηματική παρακολούθηση της υλοποίησης των έργων.
Τα παιδιά πληρώνουν τα κενά του συστήματος
Οι εκθέσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τα σχολικά λεωφορεία, τις προκατασκευασμένες αίθουσες και την ασφάλεια στα δημόσια σχολεία δεν πρέπει να αντιμετωπιστούν ως μια ακόμη καταγραφή τεχνικών ή διοικητικών προβλημάτων. Αντίθετα, αποτελούν υπενθύμιση ότι η προστασία των παιδιών συνιστά θεμελιώδες δικαίωμα και αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση της πολιτείας. Αυτό τονίζει, σε παρέμβασή της στον «Π», η επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, Έλενα Περικλέους.
Όπως επισημαίνει, κάθε παιδί έχει δικαίωμα να φοιτά σε ένα σχολείο ασφαλές, λειτουργικό και κατάλληλο για μάθηση, αλλά και να μετακινείται προς και από αυτό με τρόπο που να προστατεύει τη ζωή, την υγεία και τη σωματική του ακεραιότητα. «Η ασφάλεια δεν αποτελεί μια πρόσθετη προϋπόθεση της εκπαίδευσης. Αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ίδιου του δικαιώματος στην εκπαίδευση», υπογραμμίζει.
«Δεν είναι διοικητικό ζήτημα»
Η επίτροπος σημειώνει ότι τα ευρήματα των τριών εκθέσεων αναδεικνύουν κάτι βαθύτερο από οργανωτικές ή διοικητικές αδυναμίες. Όπως αναφέρει, οι διαχρονικές ελλείψεις στον σχεδιασμό, την πρόληψη, την εποπτεία και τη λογοδοσία επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα και τα δικαιώματα των παιδιών.
«Κανένα παιδί δεν πρέπει να εκπαιδεύεται για χρόνια σε υποδομές που σχεδιάστηκαν ως προσωρινές, να φοιτά σε σχολείο που δεν πληροί τις αναγκαίες προδιαγραφές ασφάλειας ή να μεταφέρεται με όχημα του οποίου η καταλληλότητα δεν έχει πλήρως διασφαλιστεί», τονίζει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με την ίδια, η προστασία των παιδιών δεν μπορεί να περιορίζεται στην αντιμετώπιση προβλημάτων αφού αυτά αναδειχθούν. Αντίθετα, πρέπει να βασίζεται στην πρόληψη, ώστε οι κίνδυνοι να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται πριν εξελιχθούν σε περιστατικά.
Η κ. Περικλέους υπογραμμίζει ότι οι τρεις εκθέσεις της Ελεγκτικής πρέπει να αποτελέσουν αφετηρία ουσιαστικών παρεμβάσεων και όχι να εξαντληθούν σε μια δημόσια συζήτηση γύρω από τα προβλήματα που καταγράφουν. Όπως σημειώνει, η πολιτεία οφείλει να επενδύσει σε ασφαλείς σχολικές υποδομές, αποτελεσματικούς μηχανισμούς εποπτείας και ασφαλείς μαθητικές μεταφορές, μέσα από μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, αξιόπιστα δεδομένα, συνεχή αξιολόγηση και ξεκάθαρη λογοδοσία όλων των αρμόδιων φορέων.
«Η ασφάλεια των παιδιών δεν αρχίζει στην πόρτα της σχολικής αίθουσας ούτε τελειώνει με το τελευταίο κουδούνι», καταλήγει η επίτροπος. «Αρχίζει από τη στιγμή που ένα παιδί φεύγει από το σπίτι του και διατρέχει κάθε πτυχή της σχολικής του ζωής. Αυτή είναι η ευθύνη της πολιτείας. Και αυτή είναι η υποχρέωσή μας απέναντι σε κάθε παιδί».
