Αβεβαιότητα συνδέεται με την υλοποίηση του έργου αφαλάτωσης στον Μαζωτό της επαρχίας Λάρνακας, το οποίο κρίνεται από την κυβέρνηση ως κρίσιμο για ενίσχυση του υδατικού ισοζυγίου από τον Ιανουάριο του 2027, με μέγιστη ημερήσια δυναμικότητα 40.000 κ.μ., ως βασικό πυλώνα της στρατηγικής για 100% κάλυψη της ύδρευσης της Κύπρου μέσω της αφαλάτωσης. Στην συνάντηση της περασμένης Δευτέρας η υπουργός Γεωργίας, ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου και υπηρεσιακοί παράγοντες δεν κατόρθωσαν να διασκεδάσουν τις ανησυχίες της κοινότητας για περιβαλλοντική υποβάθισης της περιοχής και να πείσουν το κοινοτικό συβούλιο να ακυρώσει την προσφυγή του στη δικαιοσύνη εναντίον της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου, ώστε να εξασφαλίσει διάταγμα αναστολής εργασιών για την κινητή μονάδα αφαλάτωσης, για την οποία το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων έχει βγει από τις 9 Ιουνίου σε προσφορές κατασκευής. Η συνέχιση της υπόθεσης ενώπιον του Δικαστηρίου έχει οριστεί για τις 29 Ιουνίου.
Διάσταση απόψεων - «Το κλίμα δεν επέτρεψε να γίνει διάλογος»
Η συζήτηση των δύο πλευρών διεξήχθη σε κλίμα έντασης, λόγω έντονης αντίδρασης από πλευράς κατοίκων. «Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, τα αρμόδια Τμήματα δεν έδωσαν ουσιαστικές απαντήσεις στα ερωτήματα που τέθηκαν από τους επιστήμονές μας και υποβάθμισαν τη σοβαρότητα του ζητήματος της προτεινόμενης μονάδας αφαλάτωσης. Υπενθυμίζεται ότι, βάσει της αρχικής χαρτογράφησης και αξιολόγησης που πραγματοποίησαν οι επιστήμονές μας, η συγκεκριμένη περιοχή κρίθηκε ακατάλληλη για την εγκατάσταση ενός τέτοιου έργου», ανέφερε στον «Π» το μέλος του κοινοτικού συμβουλίου Μαζωτού, Λαμπριανή Αλεξάνδρου.
«Δυστυχώς το κλίμα που επικράτησε δεν επέτρεψε ούτε να γίνει διάλογος ούτε να ακουστούν οι επιστημονικες και τεκμηριωμένες θέσεις των αρμόδιων λειτουργών», δήλωσαν από την πλευρά τους αρμόδιες πηγές από το Υπουργείο Γεωργίας.
Επίσης σημείωσαν ότι όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες έχουν ακολουθηθεί με πλήρη διαφάνεια και με τη συμμετοχή των συναρμόδιων υπηρεσιών. «Κατά τη συνάντηση με τους εκπροσώπους της κοινότητας Μαζωτού την οποία εμείς ζητήσαμε, καταβλήθηκε κάθε προσπάθεια να δοθούν αναλυτικές εξηγήσεις για τη χωροθέτηση του έργου, τις περιβαλλοντικές αξιολογήσεις που πραγματοποιήθηκαν και τα μέτρα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος που έχουν τεθεί από την Περιβαλλοντική Αρχή», πρόσθεσαν.
«Από πλευράς Πολιτείας, τα επόμενα βήματα θα προχωρήσουν σύμφωνα με τις νενομισμένες διαδικασίες και στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων των αρμόδιων αρχών, με γνώμονα τόσο τη διασφάλιση της υδατικής επάρκειας της χώρας όσο και την προστασία του περιβάλλοντος», ανέφεραν επίσης.
Διαβάστε επίσης:
- Τέσσερις μονάδες αφαλάτωσης για υδατική επάρκεια μέχρι το 2028
- Εισάκουσε τους γεωργούς το Υπουργικό: Πρόσθετη παραχώρηση 3,5 ΕΚΜ νερού - Οι περιοχές κατανομής και οι όροι
- Υπερκαταναλώσεις νερού από μερίδα γεωργών – Κίνδυνο στη βιωσιμότητα των αποθεμάτων, βλέπει το Τμήμα Υδάτων
Διαφωνία για τον χαρακτηρισμό «κινητή μονάδα αφαλάτωσης»
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης εκφράστηκε έντονη διαφωνία γύρω από τον χαρακτηρισμό του έργου από την κυβέρνηση ως «κινητή μονάδα αφαλάτωσης». Όπως σημείωσε η κα Αλεξάνδρου, «παρότι οι αρμόδιοι επέμεναν ότι πρόκειται για κινητή εγκατάσταση, τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν παραπέμπουν σε ένα έργο μεγάλης κλίμακας με μόνιμες παρεμβάσεις στην παράκτια και θαλάσσια περιοχή. Η κατασκευή και εγκατάσταση αγωγών εντός της θάλασσας, η διάνοιξη ορυγμάτων και οι συνοδευτικές υποδομές δεν συνάδουν με την έννοια μιας προσωρινής ή εύκολα μετακινούμενης μονάδας. Αντιθέτως, πρόκειται για παρεμβάσεις που δημιουργούν μόνιμα τετελεσμένα και δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως προσωρινές».
Το χωροταξικό σχέδιο του προτεινόμενου έργου. Πηγή: Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων.
Ανησυχούν για τις επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον
Επιπλέον, κατά τη συνάντηση οι κάτοικοι εξέφρασαν σοβαρές ανησυχίες για τις επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου καταστροφής των λιβαδιών Ποσειδωνίας, ενός ιδιαίτερα σημαντικού και προστατευόμενου οικοσυστήματος, σύμφωνα με την κα Αλεξάνδρου, καθώς και της γενικότερης περιβαλλοντικής υποβάθμισης της περιοχής. «Παρά τα πιο πάνω, οι αρμόδιοι επέμεναν ότι το έργο δεν θα επιφέρει καμία περιβαλλοντική επίπτωση, χωρίς ωστόσο να δοθούν επαρκείς, επιστημονικά τεκμηριωμένες και πειστικές απαντήσεις στις εύλογες ανησυχίες που διατυπώθηκαν», πρόσθεσε.
Η συνάντηση διακόπηκε όταν οι κάτοικοι της κοινότητας εξέφρασαν την έντονη αντίθεσή τους στην προτεινόμενη αφαλάτωση. «Η αντίδραση των πολιτών ήταν ιδιαίτερα έντονη, με αποτέλεσμα οι εκπρόσωποι των αρμόδιων αρχών να αποχωρήσουν από την κοινότητα εν μέσω έντονων διαμαρτυριών», είπε το μέλος του κοινοτικού συμβουλίου.
Η θαλάσσια περιοχή Πετούντας στον Μαζωτό αποτελεί πεδίο διχογνωμίας μεταξύ κράτους και κατοίκων ως προς την εγκατάσταση και λειτουργία μονάδας αφαλάτωσης.
Τα επιχειρήματα της Περιβαλλοντικής Αρχής για την έγκριση του έργου
Υπενθυμίζεται ότι η Περιβαλλοντική Αρχή ενέκρινε «εγκατάσταση και λειτουργία κινητής μονάδας αφαλάτωσης στον Μαζωτό», θέτοντας συγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους. Σκοπός του έργου είναι η επεξεργασία θαλασσινού νερού για την παραγωγή πόσιμου νερού, ενισχύοντας την υδατική ασφάλεια της χώρας, την ανθεκτικότητα έναντι των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, και τη διασφάλιση επαρκούς και ποιοτικής υδροδότησης των πολιτών. Η Μονάδα θα περιλαμβάνει χερσαίες και θαλάσσιες υποδομές.
Η Περιβαλλοντική Αρχή κατέληξε στην απόφαση ύστερα από αξιολόγηση, όπως αναφέρει σε γνωμαάτευση, εξειδικευμένων μελετών, όπως η Θαλάσσια Οικολογική Μελέτη και η Μελέτη Διασποράς της Άλμης. Για τη δεύτερη, σημειώνει ότι βασίστηκε σε «δυσμενές σενάριο» λειτουργίας, καταδεικνύοντας ότι ακόμη και υπό ακραίες συνθήκες η απόρριψη της άλμης δεν αναμένεται να προκαλέσει σημαντική διαταραχή στο θαλάσσιο περιβάλλον.
«Η Θαλάσσια Οικολογική Μελέτη η οποία περιλάμβανε χαρτογράφηση θαλάσσιων οικοτόπων, καθώς και καταγραφή της θαλασσιας βιοποικιλότητας στην περιοχή ενδιαφέροντος, διαπιστώνει ότι ο θαλάσσιος πυθμένας στην περιοχή απόρριψης της άλμης είναι κυρίως αμμώδης και χαρακτηρίζεται από περιορισμένη βιοποικιλότητα. Παράλληλα, ο κίνδυνος επηρεασμού́ των λιβαδιών Ποσειδωνίας που παρατηρούνται στην ευρύτερη περιοχή, αξιολογείται από μικρός, έως αμελητέος», αναφέρει επίσης.
Σύμφωνα με την Περιβαλλοντική Αρχή, όλες οι πιθανές επιπτώσεις που αφορούν τόσο την κατασκευή όσο και λειτουργία του έργου μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μέσω των μέτρων προστασίας και παρακολούθησης που προβλέπονται στους περιβαλλοντικούς όρους του έργου.
