Μια νέα διαδικτυακή πρωτοβουλία, με τίτλο «Των Κύπριων οι Κοινότητες», επιχειρεί να εξηγήσει βασικές πτυχές του Κυπριακού μέσα από δέκα σύντομα βίντεο διάρκειας περίπου ενός λεπτού. Πίσω από την προσπάθεια βρίσκεται η Αμμοχωστιανή συγγραφέας Βίβιαν Αβρααμίδου-Πλούμπη, η οποία, μαζί με μια άτυπη ομάδα φίλων και συνεργατών, επιδιώκει να μεταφράσει σύνθετες έννοιες της διαπραγματευτικής διαδικασίας σε απλή και κατανοητή γλώσσα, με στόχο να ανοίξει ξανά τη συζήτηση γύρω από το Κυπριακό, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων γενεών.
Η πρωτοβουλία δημοσιοποιείται σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας γύρω από το Κυπριακό. Σήμερα, Τρίτη 28 Ιουλίου, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, πραγματοποιεί επαφές στην Κύπρο, έχοντας ήδη συναντηθεί στο Προεδρικό Μέγαρο με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, στο πλαίσιο της προσπάθειας του ΟΗΕ να διατηρήσει τη δυναμική των συνομιλιών. Αύριο αναμένεται να πραγματοποιηθεί κοινή συνάντηση του Προέδρου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν στο αεροδρόμιο Λευκωσίας, ενώ στη συνέχεια ο κ. Γκουτέρες θα παραχωρήσει διάσκεψη Τύπου πριν από την αναχώρησή του από την Κύπρο.
Όπως εξηγεί η ίδια στον «Π», η ιδέα γεννήθηκε από τη διαπίστωση ότι μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν έχει σαφή εικόνα ούτε για την ιστορία του Κυπριακού ούτε για τις βασικές έννοιες που κυριαρχούν στον δημόσιο διάλογο. «Μας λείπει η ιστορία», λέει χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι ακόμη και όροι που χρησιμοποιούνται συχνά, όπως η φράση «να συνεχίσουμε από εκεί που μείναμε στο Κραν Μοντανά», δεν είναι πάντα κατανοητοί από τους πολίτες.
«Αυτό που με έκανε να σκεφτώ να ξεκινήσω αυτή την κίνηση ήταν η διαπίστωση ότι ο κόσμος μας δεν έχει μια καθαρή εικόνα για το γιατί βρισκόμαστε στη σημερινή κατάσταση, τι σημαίνει να κάνουμε ή να μην κάνουμε ένα συγκεκριμένο βήμα στο Κυπριακό. Κατά την άποψή μου, μας λείπει η ιστορία», σημειώνει.
Η ίδια, που ζει στην Πράγα εδώ και σχεδόν 29 χρόνια, εκφράζει ότι η απόσταση τής επέτρεψε να βλέπει ορισμένα ζητήματα διαφορετικά, χωρίς όμως να αποκοπεί ποτέ από την Κύπρο. Όπως λέει, παραμένει στενά συνδεδεμένη με τον τόπο, τον οποίο επισκέπτεται συχνά.
Ως Αμμοχωστιανή που βίωσε την προσφυγιά του 1974, η σχέση της με το Κυπριακό είναι βαθιά προσωπική. Ήταν μόλις 16 ετών όταν εκδηλώθηκαν το πραξικόπημα και η τουρκική εισβολή. «Το πραξικόπημα ήταν ένα τεράστιο σοκ για μένα και τότε κατάλαβα ότι δεν γνωρίζουμε την ιστορία μας. Και όταν δεν γνωρίζεις, καταλήγεις να πληρώνεις το τίμημα», τονίζει.
Ανάγκη για απλές εξηγήσεις
Τα τελευταία χρόνια η Βίβιαν Αβρααμίδου Πλουμπή αρθρογραφεί, μεταξύ άλλων και στον «Πολίτη», επιχειρώντας να εξηγήσει ιστορικά και πολιτικά ζητήματα που, όπως υποστηρίζει, δεν είναι επαρκώς κατανοητά.
«Ούτε η δική μας γενιά, όταν ήμασταν παιδιά, ούτε οι νεότερες γενιές σήμερα βοηθήθηκαν από την εκπαίδευση να κατανοήσουν πραγματικά τι συνέβη πριν από το 1974 και τι ακολούθησε μετά», αναφέρει.
Όπως επισημαίνει, ακόμη και εκφράσεις που χρησιμοποιούνται συχνά στον δημόσιο διάλογο, όπως «να συνεχίσουμε από εκεί που μείναμε στο Κραν Μοντανά», δεν είναι πάντοτε κατανοητές από τον μέσο πολίτη, γεγονός που δυσκολεύει τη διαμόρφωση τεκμηριωμένης άποψης γύρω από μια πιθανή λύση του Κυπριακού. Από αυτή τη διαπίστωση γεννήθηκε η ιδέα των σύντομων βίντεο.
«Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων που είναι πρόθυμοι να ενημερωθούν, αλλά δεν πρόκειται να διαθέσουν περισσότερο από ένα ή δύο λεπτά. Έτσι, γεννήθηκε η ιδέα να δημιουργήσουμε σύντομα βίντεο, διάρκειας περίπου ενός λεπτού, που να εξηγούν επιμέρους πτυχές του Κυπριακού με απλό και λογικό τρόπο. Μέσα σε ένα λεπτό δεν μπορείς να αναπτύξεις ένα θέμα σε βάθος, μπορείς όμως να δώσεις ένα ερέθισμα», λέει.
«Κουτσιά καθαρισμένα»
Η φιλοσοφία της πρωτοβουλίας συνοψίζεται, όπως η ίδια τη χαρακτηρίζει, σε μια κυπριακή έκφραση. «Θέλουμε να λέμε τα πράγματα "κουτσιά καθαρισμένα", δηλαδή ξεκάθαρα. Δεν έχει νόημα να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Πώς μπορούμε να ελπίζουμε σε μια λύση όταν ο κόσμος δεν θα την έχει κατανοήσει εκ των προτέρων, ώστε να μπορεί να ψηφίσει γνωρίζοντας πού οδηγεί η λύση ή πού οδηγεί η μη λύση; Όλα αυτά πρέπει να γίνουν πιο ξεκάθαρα».
Η θεματολογία των βίντεο επικεντρώνεται στα βασικά ζητήματα που συνδέονται με μια πιθανή λύση του Κυπριακού. «Ξεκινήσαμε από τα βασικά στοιχεία που συνθέτουν τις συζητήσεις γύρω από τη λύση του Κυπριακού. Από όσα αντιλαμβανόμαστε, ιδιαίτερα μέσα από συζητήσεις με νέους ανθρώπους, πολλά ζητήματα δεν είναι ξεκάθαρα. Θέματα όπως η ασφάλεια, το τι μπορεί να φέρει μια λύση, οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Προσπαθήσαμε να χτίσουμε όλη τη θεματολογία γύρω από την έννοια της επόμενης ημέρας».
Μια προσπάθεια που προετοιμαζόταν έναν χρόνο
Η προετοιμασία της πρωτοβουλίας ξεκίνησε πριν από περίπου έναν χρόνο. «Για να καταλήξεις στο τι πρέπει να ειπωθεί μέσα σε μόλις ένα λεπτό χρειάζεται πολλή δουλειά. Πρέπει να προσέξεις να μη φανείς διδακτικός ή υπερόπτης και να μη χρησιμοποιήσεις εκφράσεις που δεν είναι κατανοητές. Δεν ξέρω αν το πετύχαμε, αλλά αυτός είναι ο στόχος μας. Θέλουμε να συνεχίσουμε και ελπίζω ότι αυτή η προσπάθεια θα δημιουργήσει το ενδιαφέρον για κάτι περισσότερο στη συνέχεια», αποκαλύπτει.
Μια άτυπη ομάδα - Γιατί εμφανίζεται η ίδια στα βίντεο
Όπως σημειώνει, η επιλογή να εμφανίζεται η ίδια στα βίντεο δεν ήταν αυτονόητη. «Σκέφτηκα ότι η ηλικία μου και τα άσπρα μου μαλλιά ίσως έδιναν την εντύπωση ότι κάνω μάθημα στον κόσμο. Από την άλλη, όμως, ήθελα πολύ να δείξουμε ότι είμαστε απλοί άνθρωποι που θέλουμε να μιλήσουμε γι’ αυτά τα ζητήματα. Δεν ισχυριζόμαστε ότι κατέχουμε κάποια ιδιαίτερη γνώση. Απλώς μελετούμε την ιστορία, προσπαθούμε να καταλάβουμε τι μας συνέβη και πώς συμπεριφερθήκαμε ως κοινωνία».
Όταν εκδηλώθηκε το πραξικόπημα του 1974 ήταν μόλις 16 ετών. «Το πραξικόπημα ήταν ένα τεράστιο σοκ για μένα και τότε κατάλαβα ότι δεν γνωρίζουμε την ιστορία μας. Και όταν δεν γνωρίζεις, καταλήγεις να πληρώνεις το τίμημα».
Η Βίβιαν Αβρααμίδου Πλουμπή διευκρινίζει ότι πίσω από την πρωτοβουλία δεν υπάρχει κάποιος οργανωμένος φορέας.
«Είμαι εγώ, φυσικά, αλλά από εκεί και πέρα πρόκειται για φίλους μου. Είναι άνθρωποι με τους οποίους συζητώ συχνά αυτά τα θέματα. Δεν ήταν ποτέ η πρόθεσή μας να δημιουργήσουμε μια επώνυμη ομάδα ή έναν οργανωμένο φορέα. Εκείνοι μου εμπιστεύθηκαν την εκπροσώπηση της προσπάθειας προς τα έξω και έτσι θα ήθελα να παραμείνει».
«Έφτασαν θετικά μηνύματα»
Μέχρι στιγμής, όπως αναφέρει, η ανταπόκριση που έχει φτάσει στην ίδια είναι κυρίως θετική. «Γνωρίζω ότι θα υπάρξουν και άνθρωποι που θα αναρωτηθούν "ποιοι είναι αυτοί", "γιατί ανακατεύονται". Σε μένα, όμως, έφτασαν κυρίως τα θετικά μηνύματα. Άνθρωποι που μας λένε "συνεχίστε", "θέλουμε να μάθουμε περισσότερα", "θέλουμε να δούμε κι άλλα"».
Η πρωτοβουλία βρίσκεται σήμερα στο Instagram, στο Facebook και στο YouTube, ενώ η ομάδα επιθυμεί να την επεκτείνει και σε άλλες μορφές περιεχομένου. «Δεν θέλουμε να μείνουμε μόνο στα βίντεο του ενός λεπτού. Θέλουμε να δημιουργήσουμε ευκαιρίες για συζητήσεις γύρω από αυτά τα θέματα».
