Παλιά πόλη χωρίς αυτοκίνητα: Τι προτείνει η Academy of Urbanism για την επόμενη μέρα της πρωτεύουσας

Header Image

Χωρίς αυτοκίνητα η εντός των τειχών πόλη, τραμ, Στασίνου δύο λωρίδων και μεγάλων πεζοδρομίων, λιγότερα πάρκινγκ, ένα εκατ. δέντρα και άλλα πολλά... Η μελέτη βάζει στο τραπέζι ριζικές αλλαγές, που ανατρέπουν το σημερινό μοντέλο λειτουργίας του κέντρου.

Η συζήτηση για το κέντρο της Λευκωσίας έχει επιστρέψει δυναμικά, με τη Λεωφόρο Μακαρίου ξανά στο επίκεντρο και τις οδούς Λήδρας και Ονασαγόρου να επανέρχονται μέσα από προτάσεις για την επόμενη ημέρα της πρωτεύουσας. Μέσα σε αυτό το σκηνικό έρχεται η διαγνωστική μελέτη της Academy of Urbanism για λογαριασμό της Team Nicosia, την οποία αποκαλύπτει ο «Π». Η μελέτη καταγράφει εισηγήσεις που δεν περιορίζονται σε έναν δρόμο ή παρέμβαση, αλλά εξετάζουν συνολικά τη λειτουργία και ανάπτυξη του κέντρου της Λευκωσίας και προτείνει από απλές μέχρι ριζοσπαστικές παρεμβάσεις.

Μέσα από 12 θεματικές ενότητες, η μελέτη καλύπτει τη δημογραφία, τη στέγαση, το λιανικό εμπόριο, τα πανεπιστήμια και τους φοιτητές, τον τουρισμό, την τεχνολογία και τις δημιουργικές βιομηχανίες, τις μεταφορές, την κλιματική αλλαγή και το πράσινο, την πολιτιστική κληρονομιά, τον αστικό σχεδιασμό, τις εκδηλώσεις, την επικοινωνία και τους μηχανισμούς υλοποίησης. Η Academy of Urbanism διευκρινίζει ότι το έγγραφο δεν αποτελεί masterplan, αλλά διαγνωστική προσέγγιση που εξετάζει την πορεία της πόλης, τα εμπόδια και τις ενέργειες για την αναζωογόνηση του κέντρου.

Κατοικία ξανά στο κέντρο

Ένας από τους βασικούς άξονες αφορά την επιστροφή μόνιμου πληθυσμού στο κέντρο και την ενίσχυση της κατοικίας, ώστε η περιοχή να μην εξαρτάται αποκλειστικά από την εμπορική και επαγγελματική δραστηριότητα συγκεκριμένων ωρών. Στις ενέργειες περιλαμβάνεται αναθεώρηση ή προσθήκη στο Σχέδιο Περιοχής Κεντρικής Λευκωσίας, ώστε να μειωθούν οι απαιτήσεις στάθμευσης και να ενθαρρυνθεί μεγαλύτερη ποικιλία χρήσεων.

Προτείνεται, επίσης, συνεργασία με developers για αύξηση της οικονομικά προσιτής κατοικίας και αξιοποίηση χαρτοφυλακίων ανακτηθέντων ακινήτων, με τρόπο που να υποστηρίζει την αναγέννηση της περιοχής.

Σε μεγαλύτερο ορίζοντα εισηγείται νέο Σχέδιο Περιοχής και στενότερη συνεργασία Πολεοδομίας και Μεταφορών, ενώ η κατοικία συνδέεται με εργασιακές, εκπαιδευτικές, πολιτιστικές και ψυχαγωγικές χρήσεις.

Νέος ρόλος για εμπόριο

Ξεχωριστή ενότητα αφιερώνεται στο λιανικό εμπόριο και στη σχέση του παραδοσιακού κέντρου με τα μεγάλα εμπορικά κέντρα εκτός αστικού πυρήνα, δίνοντας βάρος στη διαφορετικότητα του κέντρου.

Στην παλιά πόλη προτείνεται εστίαση στην τοπική χειροτεχνία, τις τέχνες, τα βιβλιοπωλεία, την εστίαση και τις δημιουργικές δραστηριότητες, ενώ για το εμπορικό τρίγωνο Μακαρίου, Στασικράτους και Ευαγόρου προτείνονται καταστήματα κύρους, επαγγελματικές και ψηφιακές υπηρεσίες, φιλοξενία, ψυχαγωγία και χώροι για νεοφυείς επιχειρήσεις.

Τα μεγάλα εμπορικά κέντρα προτείνεται να διατηρήσουν τον ρόλο τους σε δραστηριότητες μεγαλύτερης κλίμακας, με σύνδεση με το κέντρο. Στις ενέργειες περιλαμβάνονται Retail and Commerce Forum, βραδινές αγορές, προσωρινά καταστήματα και εκδηλώσεις, ενώ προτείνεται City Centre Investment Zone για επανάχρηση ακινήτων και μετατροπή ορόφων σε κατοικίες και χώρους εργασίας.

Φοιτητές μέσα στην πόλη

Στο ζήτημα των φοιτητών, οι μελετητές εισηγούνται μεγαλύτερη ενσωμάτωση της ακαδημαϊκής δραστηριότητας στη λειτουργία της κεντρικής Λευκωσίας.

- Για την εντός των τειχών πόλη προτείνεται περισσότερη φοιτητική στέγαση και πανεπιστημιακές χρήσεις σε αποκαταστημένα ή υποχρησιμοποιούμενα κτήρια, μαζί με χώρους μάθησης, εκθέσεων, καφέ, συνεργασίας και εργαστήρια.

- Για το εμπορικό τρίγωνο προτείνεται πυρήνας καινοτομίας και επιχειρηματικότητας, όπου πανεπιστήμια, CYENS, νεοφυείς επιχειρήσεις και ιδιωτικός τομέας θα αναπτύσσουν ερευνητικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες. Στις προτάσεις περιλαμβάνονται University City Partnership Board, στρατηγική φοιτητικής στέγασης και University Quarter, που θα καλύπτει την παλιά πόλη και το εμπορικό τρίγωνο.

Πολιτισμός και συνεδριακός τουρισμός

Στο κεφάλαιο για τον τουρισμό καταγράφεται το χαμηλό τουριστικό προφίλ της πρωτεύουσας και η έλλειψη πρόσφατων δεδομένων για τους επισκέπτες. Προτείνεται βάση δεδομένων για καταλύματα, πληρότητες και επισκέπτες, καθώς και έρευνα ανά δύο ή τρία χρόνια για τη διάρκεια παραμονής, τις δραστηριότητες και τα χαρακτηριστικά τους.

Εισηγείται, παράλληλα, καταγραφή συνεδριακών χώρων και επαγγελματικών εκδηλώσεων, με στόχο την προσέλκυση εξειδικευμένων συνεδρίων που θα συνδέονται με πανεπιστήμια, ιστορική κληρονομιά, διαμόρφωση πόλεων και διεθνείς υποθέσεις.

Το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο προτείνεται να ενταχθεί σε ευρύτερη πολιτιστική πρόταση, ενώ καταγράφεται επαναφορά θεματικών περιπατητικών διαδρομών που θα συνδέουν μουσεία, θέατρα, πολιτιστικά κέντρα και χώρους κληρονομιάς, με τεχνολογία και οργανωμένες ξεναγήσεις.

Ένα δίκτυο καινοτομίας

Στην τεχνολογία και τις δημιουργικές βιομηχανίες, η Academy προτείνει δίκτυο που θα συνδέει τις δραστηριότητες του κέντρου με εγκαταστάσεις εκτός αυτού. Η εισήγηση προβλέπει Nicosia Innovation Partnership Board με δήμο, CYENS, πανεπιστήμια, Invest Cyprus και ιδιωτικό τομέα, καθώς και αξιοποίηση κενών ή υποχρησιμοποιούμενων κτηρίων στην παλιά πόλη και το εμπορικό τρίγωνο.

Σε ορίζοντα δύο έως πέντε ετών προτείνεται κοινή ταυτότητα «Nicosia Innovation District», κοινές δομές διαχείρισης και προβολής, ετήσιο «Nicosia Innovation Week» και εγκατάσταση δημιουργικών επιχειρήσεων, νεοφυών εταιρειών και ερευνητικών οργανισμών στο εμπορικό τρίγωνο. Σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου καταγράφονται υποδομές δεδομένων, μικροδίκτυα ανανεώσιμης ενέργειας και έξυπνα συστήματα κινητικότητας.

Τραμ και κόμβοι κινητικότητας

Στις μεταφορές συνδέει τον συγκοινωνιακό σχεδιασμό με την πολεοδομία, αναφέροντας ότι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται χωριστά. Προτείνει ανάπτυξη του δικτύου λεωφορείων και εισαγωγή τραμ ή παρόμοιου συστήματος, Park and Walk σε ακτίνα περίπου 10 λεπτών από τα τείχη και Mobility Hubs, που θα λειτουργούν ως χώροι στάθμευσης, σημεία μετεπιβίβασης και ενεργειακοί κόμβοι.

Οι μελετητές προτείνουν σταδιακή απομάκρυνση των επιφανειακών χώρων στάθμευσης και αποτελεσματικότερο έλεγχο, με μέρος των εσόδων να κατευθύνεται σε ταμείο για τραμ ή άλλο σύστημα δημόσιων μεταφορών. Οι χώροι που θα απελευθερώνονται προτείνεται να εξελίσσονται σε διαμερίσματα και επαγγελματική στέγη με επίκεντρο εκπαίδευση, υγεία, φιλοξενία, πολιτισμό και αναψυχή.

Στο ίδιο κεφάλαιο καταγράφονται ως πρώτα μέτρα η απαγόρευση κυκλοφορίας αυτοκινήτων στην εντός των τειχών πόλη –με εξαιρέσεις– η απομάκρυνση στάθμευσης και συναφών χρήσεων από την τάφρο ώστε να χρησιμοποιηθεί για πράσινο και νερό, καθώς και πεζογέφυρες για σύνδεση παλιάς και νέας πόλης.

Προτείνονται ακόμη πράσινοι διάδρομοι που θα συνδέουν γειτονιές και προορισμούς, περισσότερα δέντρα, πάρκα και σκιασμένοι χώροι, εφαρμογή πληροφοριών για τα λεωφορεία και δοκιμαστικές ημέρες χωρίς αυτοκίνητα στην παλιά πόλη, τη Μακαρίου και άλλες περιοχές.

Η πρόταση για Στασίνου

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη Λεωφόρο Στασίνου, την οποία η μελέτη περιγράφει ως εμπόδιο ανάμεσα στην εντός των τειχών πόλη και το εμπορικό τρίγωνο. Οι μελετητές εισηγούνται επανασχεδιασμό της από τέσσερις σε δύο λωρίδες με όριο ταχύτητας 30 χλμ., αξιοποιώντας τον επιπλέον χώρο για δεντροφυτεμένες διαδρομές πεζών και ποδηλατών, εκδηλώσεις και υπαίθριες αγορές.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι νέες αναπτύξεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν δέντρα και σκίαση μεταξύ των κτηρίων, για μείωση της αστικής θερμικής νησίδας. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται η πρωτοβουλία «1.000.000 Trees for Nicosia», ενώ στις βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις καταγράφονται φυτεύσεις, πέργκολες και parklets.

Προστασία κτηρίων

Για την πολιτιστική κληρονομιά προτείνεται διατήρηση της προστασίας κτηρίων προ της δεκαετίας του 1950, εντός και εκτός της παλιάς πόλης, με εντοπισμό χαρακτηριστικών χαμηλής ή αρνητικής αξίας, ώστε, όπου κρίνεται κατάλληλο, να επιτρέπονται προσαρμογές ή αντικαταστάσεις. Προτείνονται, επίσης, ταχύτερες αρχαιολογικές ανασκαφές, ενημέρωση του κοινού, χορηγίες και αποπληρωτέα δάνεια για συντήρηση και επανάχρηση ιστορικών κτηρίων.

Αναφέρεται ειδικότερα στην επανάχρηση παλαιών κτηρίων ως χώρων εργασίας, κατοικιών, καταστημάτων, ξενοδοχείων, hostels και τουριστικών καταλυμάτων, ενώ προτείνει σύστημα γεωγραφικών πληροφοριών (GIS) και εικονική πραγματικότητα για την παρουσίαση της ιστορίας μνημείων και κτηρίων.

Περισσότερη ζωή 

Η ανάπτυξη προγράμματος εκδηλώσεων και δραστηριοτήτων αποτελεί μέρος των εισηγήσεων, με τη μελέτη να προτείνει καταγραφή υφιστάμενων δράσεων και ευκαιριών, ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ φορέων, χρηματοδότηση και αξιολόγηση κάθε δράσης.

Η παρουσία περίπου 40.000 φοιτητών στη Λευκωσία καταγράφεται ως δυνατότητα μεγαλύτερης συμμετοχής των νέων στη ζωή του κέντρου, ενώ η παλιά πόλη προτείνεται ως χώρος όπου δημιουργικές επιχειρήσεις μπορούν να παρουσιάζουν τη δουλειά τους και να αναπτύσσουν εκδηλώσεις. Η μελέτη αναφέρεται, επίσης, σε διαδρομές φαγητού ή χειροτεχνίας, ώστε οι επισκέπτες να κατανέμονται σε περισσότερα σημεία της πόλης.

Ενιαία ταυτότητα

Στο κεφάλαιο επικοινωνίας και branding καταγράφεται η ανάγκη για ισχυρό μήνυμα για τη Λευκωσία, στην Κύπρο και το εξωτερικό. Η πρόταση είναι να επανεξεταστεί το branding της πόλης, να επικαιροποιηθούν τα δεδομένα και να διευρυνθούν οι κατευθυντήριες γραμμές ώστε η ταυτότητα να μην περιορίζεται σε λογότυπο και σύνθημα. Προτείνεται συμμετοχή επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων στο κοινό μήνυμα, καθώς και τράπεζα φωτογραφιών για επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και οργανισμούς, προς αξιοποίηση για εκπαίδευση, επενδύσεις, ανάπτυξη, πολιτισμό και τουρισμό.

Η υλοποίηση

Το τελευταίο κεφάλαιο επικεντρώνεται στους μηχανισμούς προώθησης των παρεμβάσεων, καθώς στην ανάπτυξη της κεντρικής Λευκωσίας εμπλέκονται δήμος, υπουργεία, ιδιοκτήτες, επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και οργανώσεις. Εισηγείται ομάδα συνεργασίας δημόσιου, ιδιωτικού και κοινωνικού τομέα, την «Team Nicosia», για ανταλλαγή ιδεών, τεχνογνωσίας και χρηματοδότησης.

Ο οδικός χάρτης διαχωρίζει τις ενέργειες χρονικά. Για τους πρώτους 24 μήνες περιλαμβάνονται ενεργοποίηση της Team Nicosia, διερεύνηση αναπτυξιακού φορέα, επανάχρηση κενών ιστορικών κτηρίων για φοιτητικές εστίες και δημιουργικές χρήσεις, Mobility Hubs, ανάκτηση χώρων στάθμευσης, ανανέωση της ταυτότητας και παρεμβάσεις πρασίνου και σκίασης.

Για την περίοδο δύο έως πέντε ετών προτείνονται μηχανισμός χρηματοδότησης για ιστορικά κτήρια, Business Improvement Districts, City Centre Investment Zone, φοιτητική κατοικία, University Quarter και μελέτη σκοπιμότητας για τραμ.

Ως επόμενα βήματα, η Academy καταγράφει παρουσίαση της έκθεσης και των εισηγήσεων στον δήμαρχο και τους εμπλεκόμενους φορείς, λήψη παρατηρήσεων και, εφόσον απαιτείται, επικαιροποίηση της μελέτης. Ακολούθως, οι οργανισμοί της Λευκωσίας και της Κύπρου θα μπορούν να προωθήσουν τις συστάσεις που θα γίνουν αποδεκτές, ενώ εξετάζεται διοργάνωση από τον δήμαρχο και την Team Nicosia, μελλοντικού «International City Making Conference» για τους σχεδιασμούς της Λευκωσίας.

ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Λογότυπο Altamira

Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.