Αναβρασμός επικρατεί στα αλιευτικά καταφύγια της Κύπρου, καθώς τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες ψαράδες πληθαίνουν και ο κλάδος οδηγείται σταδιακά σε μαρασμό. Με φόντο κυρίως τις αποζημιώσεις αλλά και μια σειρά από διαχρονικά ζητήματα που παραμένουν άλυτα, ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Επαγγελματιών Ψαράδων θα συνεδριάσει την ερχόμενη Τρίτη (27/01) με τις αγροτικές οργανώσεις, προκειμένου να αξιολογηθούν τα επόμενα βήματα.
Όπως ανέφερε στον «Π» ο Χριστόδουλος Χαραλάμπους, ο οποίος εξελέγη πρόσφατα για τρίτη θητεία στην προεδρία του Συνδέσμου, ανάμεσα στα μέτρα που εξετάζονται περιλαμβάνονται και δυναμικές κινητοποιήσεις, ακόμη και διαμαρτυρία έξω από το Προεδρικό. Αιτία αποτελεί η έντονη αγωνία των ψαράδων για το κατά πόσο θα υπάρχει αύριο για τις οικογένειές τους, καθώς -πέραν των προβλημάτων που προκύπτουν «επί του πεδίου»- αισθάνονται ότι τα τελευταία χρόνια υφίστανται διαχρονική αδικία από το Υπουργείο Γεωργίας και το Τμήμα Αλιείας. «Μας θεωρούν αλυπόλυτους. Μόλις κοντεύουμε στα γραφεία τους, μας βλέπουν και ξινίζουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αποζημιώσεις για δελφίνια
Στο επίκεντρο της δυσαρέσκειας βρίσκεται το σχέδιο αποζημιώσεων για τις ζημιές που προκαλούν τα δελφίνια στα δίχτυα. Σύμφωνα με τους ψαράδες, το σχέδιο «κλείδωσε» για πέντε χρόνια χωρίς να ενημερωθούν όλοι εγκαίρως, αφήνοντας εκτός επαγγελματίες που για έναν χρόνο έμειναν «στη στεριά», επειδή για διάφορους λόγους, π.χ υγείας, δεν μπόρεσαν να εξορμήσουν και να δηλώσουν ποσότητες.
«Μια εγχείρηση, ένα σοβαρό πρόβλημα, σε βγάζει εκτός. Αν μια χρονιά δεν μπορέσεις να δουλέψεις, τιμωρείσαι για πέντε χρόνια;», διερωτώνται, καθώς -όπως υπολογίζουν- φέτος επηρεάστηκαν 50 με 100 άτομα.
Η αποζημίωση ανέρχεται στα 1.900 ευρώ, ωστόσο, όπως επιμένουν οι άνθρωποι του κλάδου, τα κριτήρια που χρειάζονται αλλά και τα ποσά δεν ανταποκρίνονται στη σημερινή πραγματικότητα.
«Ψάρια δεν υπάρχουν για να δηλώσεις εισοδήματα», αναφέρουν, κατηγορώντας το Τμήμα Αλιείας ότι αγνοεί την εικόνα της θάλασσας. Όσον αφορά το σύστημα αδειοδότησης, σύμφωνα με τον κ. Χαραλάμπους, διέπεται από αυστηρά και συχνά παράλογα κριτήρια. Αυτό τους ωθεί σε στρεβλές πρακτικές, καθώς κάποιοι αναγκάζονται να εκδίδουν ψευδή τιμολόγια για να μην χάσουν την άδειά τους.
«Ένα έχω να πω. Αδικούνται εκείνοι που έχουν ως μοναδικό βιοπορισμό το ψάρεμα», παρατήρησε.
Την τελευταία φράση αλλά και το βάθος της απογοήτευσης που επικρατεί επιβεβαιώνουν και οι μαρτυρίες ανθρώπων που βρίσκονται καθημερινά ή, μάλλον, όποτε το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες, στη θάλασσα.
Στο όριο
Ο 34χρονος Ραφαέλλος Χαραλάμπους, από τους νεότερους επαγγελματίες ψαράδες, διαθέτει επαγγελματική άδεια εδώ και 12 χρόνια και είναι πατέρας δύο παιδιών. «Ο μέσος όρος ηλικίας των ψαράδων είναι πάνω από τα 60», ανέφερε στον «Π» εξηγώντας ότι οι νέοι που μπαίνουν σήμερα στη θάλασσα είναι ελάχιστοι. Όχι γιατί δεν αγαπούν το ψάρεμα αλλά γιατί δεν βλέπουν προοπτική. «Δεν υπάρχουν κίνητρα ούτε σιγουριά για το αύριο», τόνισε, αναφερόμενος και στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον θαλάσσιο πλούτο. «Εκλεκτά ψάρια, όπως τα μπαρμπούνια που πιάναμε παλαιότερα, έχουν χαθεί. Αναγκαζόμαστε να κυνηγάμε ξενικά είδη, με λιγότερη εμπορική αξία, όπως το λεοντόψαρο, για να επιβιώσουμε».
«Δεν μας λαμβάνουν υπόψη. Κόβουν και ράβουν μόνοι τους», ανέφερε στον «Π» ο αντιπρόεδρος του Συνδέσμου, Πανίκος Περατικός, σημειώνοντας ότι στο παρελθόν υπήρχε περισσότερος διάλογος και διάθεση συνεννόησης. Σήμερα, κατά την άποψή του, οι αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην των ψαράδων. Σημειώνεται ότι ο κ. Περατικός τα τελευταία χρόνια, μαζί με μια μικρή ομάδα συναδέλφων, αξιοποιεί το σχέδιο για τους λαγοκέφαλους, στοχεύοντας στην αλίευσή τους ως μια από τις ελάχιστες διεξόδους για να μπορέσει να εξασφαλίσει εισόδημα.
Στο οικονομικό σκέλος, οι αριθμοί που μας παρέθεσε είναι αποκαλυπτικοί. Τα καθημερινά έξοδα, όπως καύσιμα, δολώματα, συντήρηση εξοπλισμού, φτάνουν τα 80 ή και 90 ευρώ, με τα έσοδα μιας ημέρας να μην ξεπερνούν κάποιες φορές τα 40 ή 50 ευρώ. Και αυτά χωρίς να συνυπολογίζονται οι ατελείωτες ώρες εκτός θάλασσας για μπαλώματα διχτύων, επισκευές και προετοιμασία. «Δουλεύουμε πολλές ώρες και στο τέλος το μεροκάματο δεν βγαίνει», ανέφερε από την πλευρά του ο Ραφαέλλος Χαραλάμπους.
