Δύο και πλέον χρόνια μετά την έναρξη της ισραηλινής εισβολής στη Λωρίδα της Γάζας, το Ισραήλ αντιμετωπίζει δραματική αύξηση των αυτοκτονιών και των περιστατικών μετατραυματικής διαταραχής μεταξύ των στρατιωτών που επιστρέφουν από το μέτωπο.
Η κρίση ψυχικής υγείας στο στράτευμα γίνεται σαφής από πρόσφατες αναφορές του υπουργείου Άμυνας και των παρόχων υγείας, την ώρα που οι συγκρούσεις συνεχίζονται στη Γάζα και η ένταση με το Ιράν κλιμακώνεται.
Εκατοντάδες χιλιάδες ισραηλινοί στρατιώτες και έφεδροι αναπτύχθηκαν σε δύο μέτωπα, καθώς ο πόλεμος της Γάζας επεκτάθηκε με επιθέσεις κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Το Ισραήλ έχει σκοτώσει περισσότερους από 71.000 ανθρώπους στη Γάζα και 4.400 στο νότιο Λίβανο, σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους, ενώ το Ισραήλ αναφέρει ότι περισσότεροι από 1.100 στρατιώτες έχουν σκοτωθεί μετά τις 7 Οκτωβρίου 2023, όταν η Χαμάς επιτέθηκε στο Ισραήλ και πυροδότησε τη σύγκρουση.
Το μεγαλύτερο μέρος της Γάζας έχει πλέον ισοπεδωθεί και οι 2 εκατομμύρια κάτοικοι ζουν χωρίς στέγη, νερό ή πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.
Τον Νοέμβριο, παλαιστίνιοι ειδικοί έκαναν λόγο για «ηφαίστειο» ψυχολογικού τραύματος λόγω του πολέμου, με πολλά παιδιά να αναφέρουν συμπτώματα όπως νυχτερινό τρόμο και αδυναμία συγκέντρωσης.
Ωστόσο επίσημα δεδομένα για την ψυχική υγεία του παλαιστινιακού πληθυσμού δεν υπάρχουν.
Αύξηση 40% στη μετατραυματική διαταραχή
Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας, αναφέρει το Reuters, ανακοίνωσε ότι τα περιστατικά διαταραχής μετατραυματικού στρες μεταξύ στρατιωτών αυξήθηκαν κατά 40% από τον Σεπτέμβριο του 2023 και αναμένεται να αυξηθούν κατά 180% έως το 2028.
Σύμφωνα με το υπουργείο, από τους 22.300 στρατιώτες που δέχτηκαν φροντίδα για τραύματα στον πόλεμο, το 60% πάσχει από μετατραυματική διαταραχή.
Ο δεύτερος μεγαλύτερος πάροχος υγείας στο Ισραήλ, το ταμείο Maccabi, ανέφερε στην ετήσια έκθεσή του για το 2025 ότι το 39% των ισραηλινών στρατιωτών που προσήλθαν για θεραπεία ζητά ψυχολογική υποστήριξη, ενώ το 26% εξέφρασε ανησυχία για κατάθλιψη.
Εκατοντάδες στρατιώτες με συμπτώματα μετατραυματικής διαταραχής δέχονται επίσης θεραπεία από μη κυβερνητικές οργανώσεις και σε ορισμένους έχουν παραχωρηθεί σκυλιά θεραπείας.
Ηθικά τραύματα
Σύμφωνα με τον Ρόνεν Σίντι, κλινικό ψυχολόγο που Ιατρικού Κέντρου Εμέκ στο βόρειο Ισραήλ, οι στρατιώτες αντιμετωπίζουν δύο διαφορετικές πηγές τραύματος.
Η πρώτη αφορά τον φόβο του θανάτου, ο οποίος συχνά παραμένει μετά την επιστροφή από το μέτωπο. Πλήττει επίσης τους στρατιώτες που έγιναν μάρτυρες της επίθεσης της Χαμάς, κατά την οποία απήχθησαν περίπου 250 ισραηλινοί.
Η δεύτερη πηγή τραύματος είναι ο ηθικός τραυματισμός, η βλάβη στη συνείδηση ενός ατόμου λόγω δικών του ενεργειών.
«Όταν γυναίκες και παιδιά τραυματίζονται και σκοτώνονται κατά λάθος, το να ζεις με το αίσθημα ότι έχεις σκοτώσεις αθώους ανθρώπους […] είναι πολύ δύσκολο, αφού δεν μπορείς να διορθώσεις ό,τι έκανες» είπε ο Σίντι.
Ο 28χρονος Πολ, έφεδρος που προτίμησε να μην αποκαλύψει το επίθετό του, δήλωσε ότι αναγκάστηκε να αφήσει την εργασία του ως διαχειριστήες προγραμμάτων λόγω του «σφυρίγματος των σφαιρών» που συνέχισε να ακούει πάνω από το κεφάλι του μετά την επιστροφή του από το πεδίο της μάχης.
«Ζω με αυτό κάθε μέρα» είπε.
Ανεπούλωτες πληγές
Οι στρατιώτες που ζητούν ψυχολογική φροντίδα εμφανίζονται ενώπιον επιτροπής του υπουργείου Άμυνας, η οποία αξιολογεί την περίπτωσή τους και αναγνωρίζει επίσημα τις παθήσεις τους.
Η διαδικασία αυτή μπορεί να διαρκέσει μήνες, κάτι που αποθαρρύνει πολλούς στρατιώτες από το να ζητήσουν βοήθεια, είπαν ορισμένοι ειδικοί.
Τον Οκτώβριο, επιτροπή του ισραηλινού κοινοβουλίου ανέφερε ότι 279 στρατιώτες επιχείρησαν να αυτοκτονήσουν από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Ιούλιο του 2025, μια σημαντική αύξηση σε σχέση με προηγούμενα έτη.
Οι στρατιώτες που επέστρεψαν στο μέτωπο αντιστοιχούσαν στο 78% όλων των αυτοκτονιών στο Ισραήλ το 2024.
Ο κίνδυνος αυτοκτονίας αυξάνεται χωρίς κατάλληλη θεραπεία, επισήμανε ο Σίντι, ο κλινικός ψυχολόγος.
«Μετά την 7η Οκτωβρίου και τον πόλεμο, οι δομές ψυχικής υγείας στο Ισραήλ έχουν κατακλυστεί πλήρως και πολλοί άνθρωποι είτε δεν μπορούν να λάβουν θεραπεία είτε δεν κατανοούν καν ότι η ψυχική δυσφορία που βιώνουν σχετίζεται με όσα έχουν ζήσει» είπε.
Πηγή: in.gr
