Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας και η παγκοσμιοποίηση άλλαξαν άρδην τα πρότυπα του καλού ηγέτη-διευθυντή. Οι ηγέτες δεν στηρίζονται πλέον μόνο στην ιεραρχία και στην εξουσία. Οι έλεγχοι παραμένουν, όμως περισσότερη σημασία σήμερα έχουν η επιρροή, η προσαρμοστικότητα και οι ανθρώπινες σχέσεις.
Με βάση τα πιο πάνω, τα πρότυπα των σημερινών ηγετών-διευθυντών περιλαμβάνουν τα εξής:
Συναισθηματική νοημοσύνη
Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της μοντέρνας ηγεσίας. Οι ηγέτες πρέπει να γνωρίζουν όχι μόνο τα δικά τους συναισθήματα αλλά και τα συναισθήματα των άλλων. Η συναισθηματική νοημοσύνη περιλαμβάνει το γνώθι σαυτόν, ενσυναίσθηση και κοινωνική ευαισθησία.
Όταν σε έναν οργανισμό υπάρχουν διάφορα είδη υπαλλήλων ή υπάλληλοι που εργάζονται εξ αποστάσεως, οι σημερινοί ηγέτες αντιλαμβάνονται τα συναισθήματα των άλλων και τις αλλαγές στο ηθικό τους, και συμπεριφέρονται με ενσυναίσθηση, κτίζοντας έτσι ισχυρότερες σχέσεις. Στους υπαλλήλους αρέσει να αισθάνονται ότι οι απόψεις τους εισακούονται και οι προσπάθειές τους αναγνωρίζονται. Ένας διευθυντής που είναι ενεργός ακροατής, χειρίζεται με εποικοδομητικό τρόπο τις συγκρούσεις και αντιμετωπίζει αποτελεσματικά το άγχος, δημιουργεί μια υγιή και παραγωγική εργασιακή κουλτούρα. Η συναισθηματική νοημοσύνη αυξάνει την εμπιστοσύνη. Όταν οι υπάλληλοι αισθάνονται ότι ο διευθυντής τους τους καταλαβαίνει χωρίς να τους κρίνει, είναι πιο πιθανόν να υποβάλλουν εισηγήσεις, να ενημερώνουν τους προϊσταμένους τους για τις ανησυχίες τους και να είναι περισσότερο αφοσιωμένοι στη δουλειά τους.
Προσαρμοστικότητα και ευκινησία
Το εργασιακό περιβάλλον αλλάζει διαρκώς. Οι ηγέτες καλούνται να αντιμετωπίζουν τις συνεχείς τεχνολογικές αλλαγές και τις κρίσεις στην αγορά, προσαρμοζόμενοι με ταχύτητα στα νέα δεδομένα και καθοδηγώντας τις ομάδες τους εν μέσω αβεβαιότητας.
Οι ευπροσάρμοστοι ηγέτες δεν μένουν προσκολλημένοι σε πεπαλαιωμένες στρατηγικές. Αντίθετα, είναι ανοικτόμυαλοι, ευέλικτοι και διψούν για μάθηση. Είναι φανατικοί υποστηρικτές της καινοτομίας και του πειραματισμού. Δεν φοβούνται τις αλλαγές, αλλά τις θεωρούν ευκαιρίες για πρόοδο.
Οι αποφάσεις τώρα πρέπει να λαμβάνονται με περισσότερη ταχύτητα, ακόμη και όταν οι πληροφορίες είναι ελλιπείς. Οι ηγέτες πρέπει να αποφασίζουν στηριζόμενοι σε προσεκτική ανάλυση των διαθέσιμων δεδομένων. Κατά τη διάρκεια κρίσεων, οι υπάλληλοι αναμένουν από τους ηγέτες τους να παραμένουν ψύχραιμοι, σταθεροί και ευέλικτοι στις πιέσεις, διατηρώντας έτσι τη δυναμική των ομάδων τους.
Καθαρή και διαφανής επικοινωνία
Η επικοινωνία είναι ο θεμέλιος λίθος της αποτελεσματικής ηγεσίας. Ειδικά όσον αφορά την εξ αποστάσεως εργασία, η καθαρότητα της επικοινωνίας και η διαφάνεια έχουν αποκτήσει τεράστια σημασία.
Οι καλοί ηγέτες στοχεύουν σε ένα πειστικό όραμα και βεβαιώνονται ότι όλο το προσωπικό αντιλαμβάνεται πλήρως τους στόχους και τις προτεραιότητες του οργανισμού. Διατυπώνουν με σαφήνεια τις προσδοκίες τους, τις οποίες επικαιροποιούν τακτικά. Η διαφάνεια σχετικά με τις προκλήσεις και τις αποφάσεις, δημιουργεί αξιοπιστία και εμπιστοσύνη.
Εξίσου σημαντική είναι και η αμφίδρομη επικοινωνία. Οι αποτελεσματικοί ηγέτες αφήνουν περιθώριο στους υπαλλήλους τους για διάλογο, ανατροφοδότηση και συνεργασία. Δεν περιορίζονται μόνο στο να δίνουν οδηγίες, αλλά συζητούν σημαντικά θέματα με τους υπαλλήλους τους.
Σήμερα, με την ανάπτυξη της τεχνολογίας, η παραπληροφόρηση και η σύγχυση εύκολα μεταδίδονται. Το αντίδοτο είναι η συνεχής και ειλικρινής επικοινωνία. Με τον τρόπο αυτόν, αφενός, οι παρεξηγήσεις προλαμβάνονται και, αφετέρου, ενισχύεται η ευθυγράμμιση μεταξύ των ομάδων.
Όραμα και στρατηγική σκέψη
Η προσαρμοστικότητα έχει μεγάλη σημασία, όμως χρειάζεται να συνοδεύεται και από σαφή κατεύθυνση. Οι σωστοί ηγέτες στοχεύουν σε ένα σαφές όραμα σχετικά με το πού οδεύει ο οργανισμός και γιατί.
Στρατηγική σκέψη σημαίνει αντίληψη των μακροχρόνιων τάσεων, των αναμενόμενων κινδύνων και ευθυγράμμιση των πόρων του οργανισμού με τους πρωταρχικούς του στόχους. Χωρίς να παραβλέπουν τη μεγάλη εικόνα, οι ηγέτες δεν πρέπει να ξεχνούν τις καθημερινές δραστηριότητες του οργανισμού.
Ένα ισχυρό όραμα εμπνέει τους υπαλλήλους, οι οποίοι, όταν καταλαβαίνουν ότι η δουλειά τους συνεισφέρει στους στόχους του οργανισμού, είναι περισσότερο αφοσιωμένοι και δεσμευμένοι. Η νέα γενιά των υπαλλήλων όλο και περισσότερο αναζητεί νόημα στη δουλειά τους, και οι ηγέτες που συνδυάζουν την καθημερινή εργασία με το όραμα του οργανισμού εξασφαλίζουν την απόλυτη δέσμευση των υπαλλήλων τους.
Λογοδοσία και ακεραιότητα
Ένα από τα μεγαλύτερα κεφάλαια της ηγεσίας είναι η εμπιστοσύνη. Χωρίς αυτήν ακόμη και ο πιο χαρισματικός ηγέτης είναι καταδικασμένος σε αποτυχία. Γι’ αυτό και οι ηγέτες πρέπει να είναι έτοιμοι για λογοδοσία, τόσο για τις επιτυχίες όσο και για τις αποτυχίες τους. Όταν οι ηγέτες παραδέχονται τα λάθη τους και αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους, δίνουν ένα ισχυρό μήνυμα λογοδοσίας στους υπαλλήλους τους. Με τον τρόπο αυτόν καλλιεργείται μια κουλτούρα αξιοποίησης των αποτυχιών για μάθηση και όχι για τιμωρία.
Όσον αφορά την ακεραιότητα, αυτή αποδεικνύεται με την ευθυγράμμιση των πράξεων με τις αξίες του οργανισμού. Σήμερα που το εταιρικό ήθος και η κοινωνική υπευθυνότητα είναι υπό συνεχή παρακολούθηση, οι ηγέτες πρέπει να ακολουθούν σταθερά υψηλά ηθικά πρότυπα. Τόσο οι υπάλληλοι όσο και οι συνεργάτες αναμένουν από τους ηγέτες διαφάνεια, δικαιοσύνη και ηθικές αποφάσεις.
Όταν οι ηγέτες λογοδοτούν και είναι ακέραιου χαρακτήρα, δημιουργείται ένα περιβάλλον στο οποίο πρυτανεύουν η αξιοπιστία και η εμπιστοσύνη.
Συνεχίζεται. Το δεύτερο και τελευταίο μέρος θα δημοσιευτεί στον «Π» το ερχόμενο Σάββατο.
*Fellow του Ινστιτούτου Τραπεζιτών Λονδίνου | Ιδρυτικού μέλους του Κυπριακού Ινστιτούτου Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και του Κυπριακού Συνδέσμου Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού
