Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται οι διεργασίες για τη δημιουργία του Ινστιτούτου Ενέργειας (ΙνΕν), μιας νέας ανεξάρτητης δεξαμενής σκέψης, με αποκλειστική εστίαση στα ενεργειακά ζητήματα της Κύπρου. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», οι επίσημες ανακοινώσεις αναμένεται να πραγματοποιηθούν τον Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο ειδικής εκδήλωσης παρουσίασης του εγχειρήματος.
Το νέο ινστιτούτο φιλοδοξεί να καλύψει ένα διαχρονικό κενό στον δημόσιο διάλογο γύρω από την ενεργειακή πολιτική, λειτουργώντας ως ανεξάρτητος επιστημονικός και τεχνοκρατικός φορέας που θα καταθέτει τεκμηριωμένες προτάσεις προς την Πολιτεία και θα παρεμβαίνει στον σχεδιασμό της ενεργειακής μετάβασης της χώρας.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στο ΙνΕν θα έχουν αυξημένο επιτελικό και ενεργό ρόλο ο πρώην υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Παπαναστασίου, και ο ειδικός σε θέματα ενέργειας και συνεργάτης του Παγκόσμιου Κέντρου Ενέργειας του Atlantic Council, Χαράλαμπος (Τσαρλς) Έλληνας. Στην ομάδα των τεχνοκρατών θα συμμετέχει, επίσης, ο Χρίστος Τσίγκης, με πολυετή εμπειρία στον τομέα των ΑΠΕ, καθώς και πανεπιστημιακοί και άλλοι εξειδικευμένοι επιστήμονες.
Το ινστιτούτο θα διαθέτει ομάδες εργασίας για τις ΑΠΕ, τους υδρογονάνθρακες και το φυσικό αέριο, αξιοποιώντας την εξειδίκευση των επιστημόνων σε κάθε αντικείμενο.
Επιστημονική τεκμηρίωση
Το ΙνΕν θα λειτουργεί ως μη κερδοσκοπικός και πολιτικά ανεξάρτητος οργανισμός, με στόχο να προωθεί έναν μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό, βασισμένο στην επιστημονική τεκμηρίωση και το δημόσιο συμφέρον. Η αποστολή του θα είναι η διαμόρφωση προτάσεων για την ανάπτυξη των ΑΠΕ, των συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, των συμβατικών μονάδων παραγωγής, των ενεργειακών κοινοτήτων, αλλά και της αξιοποίησης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου.
Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στα συστήματα αυτοπαραγωγής και αυτοκατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς και στην αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων που σχετίζονται με τις αδειοδοτήσεις, τη λειτουργία του ηλεκτρικού δικτύου, τους υποσταθμούς μεταφοράς και τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, όπως η ΡΑΕΚ, ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς, ο Διαχειριστής Συστήματος Διανομής και η ΑΗΚ.
Έμφαση στους υδρογονάνθρακες
Κεντρική θέση στις εργασίες του Ινστιτούτου θα καταλαμβάνει και η αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ. Η βασική διαπίστωση είναι ότι, παρά την αναγνώριση του φυσικού αερίου ως μεταβατικού καυσίμου στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, απουσιάζει μέχρι σήμερα ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός που να συνδέει την ανάπτυξη των υδρογονανθράκων με την αγορά ηλεκτρισμού, τις ΑΠΕ, το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) και τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΙνΕν σχεδιάζει να αναπτύξει προηγμένα ενεργειακά μοντέλα που θα συνδυάζουν ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο, αποθήκευση και εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, ώστε να αξιολογούνται διαφορετικά σενάρια αξιοποίησης των κοιτασμάτων, είτε για εγχώρια χρήση είτε για εξαγωγές.
Παράλληλα, προτείνεται η αξιοποίηση σύγχρονων μεθόδων, όπως η θεωρία παιγνίων (game theory), για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης της Κύπρου απέναντι σε διεθνείς ενεργειακές εταιρείες, γειτονικά κράτη και ευρωπαϊκούς οργανισμούς, καθώς και η δημιουργία πλαισίου διαχείρισης κινδύνων που θα λαμβάνει υπόψη τις γεωπολιτικές εξελίξεις, τη μεταβλητότητα των τιμών ενέργειας και τις τεχνολογικές αλλαγές.
Στον σχεδιασμό του ινστιτούτου περιλαμβάνονται, ακόμη, η προώθηση των Ενεργειακών Κοινοτήτων, η αξιοποίηση οικιακών αποβλήτων για παραγωγή ενέργειας, η διερεύνηση έργων αντλησιοταμίευσης και η ανάπτυξη πλωτών μονάδων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
