Σοβαρές καταγγελίες για «ενοικίαση» εργαζομένων στην κατασκευαστική βιομηχανία διατυπώνουν οι συντεχνίες, κάνοντας λόγο για εργαζομένους δύο ταχυτήτων και συνθήκες εργασιακού μεσαίωνα. Την ίδια ώρα, μετά και την ενημέρωση προς το Υπουργείο Εργασίας για τις ανησυχητικές διαστάσεις που προσλαμβάνει το ζήτημα, προειδοποιούν με δυναμικά μέτρα εάν δεν επιλυθεί το πρόβλημα τον Σεπτέμβριο.
Το Υπουργείο Εργασίας είναι κάθετα αντίθετο σε κάθε μορφή «ενοικίασης» εργαζομένων, το λεγόμενο trafficking, αναφέρει στον «Π» ο υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούττας.
«Το υπουργείο προβαίνει σε όλες τις ενέργειες για αποφυγή τέτοιων φαινομένων που αμαυρώνουν, μεταξύ άλλων, και το όνομα της Κύπρου διεθνώς», τονίζει. «Οι αρμόδιες υπηρεσίες θα εντείνουν τους ελέγχους», ενημερώνει προσθέτοντας παράλληλα ότι το υπουργείο, αναγνωρίζοντας το πρόβλημα έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού, κυρίως στον κατασκευαστικό τομέα, επεξεργάζεται διάφορες εισηγήσεις για βελτίωση της κατάστασης.
Σύμφωνα με τα όσα καταγγέλλουν οι συντεχνίες, σε εργοτάξια παρατηρείται το φαινόμενο να «ενοικιάζονται» εργαζόμενοι από τρίτες κυρίως χώρες για εκτέλεση συγκεκριμένων έργων και να εργάζονται πολλές ώρες χωρίς να απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους που απορρέουν μέσα από το νόμο.
Τα διοικητικά συμβούλια των συντεχνιών οικοδόμων της ΠΕΟ, Ο.Β.ΟΙ.Ε.Κ-ΣΕΚ και ΔΕΟΚ, με ανακοίνωσή τους την Παρασκευή, τόνισαν ότι το φαινόμενο των «ενοικιαζόμενων εργαζομένων», αποτελεί «κατάφωρη παραβίαση της νομοθεσίας» και πιο συγκεκριμένα του «περί της Εργασίας μέσω Προσωρινής Απασχόλησης Νόμου του 2012 (Ν. 174/1 του 2012)», ο οποίος απαγορεύει ρητά την εργασία προσωρινά απασχολούμενων εργαζομένων στους τομείς των κατασκευών και του τουρισμού.
Ο γ.γ. της συντεχνίας οικοδόμων της ΠΕΟ, Αδάμος Καταλάνος, ανέφερε στον «Π» ότι «ζούμε έναν εργασιακό μεσαίωνα και το ζήτημα είναι πολύ σοβαρό».
«Οι εργαζόμενοι κυρίως από τρίτες χώρες, αλλά και Ελληνοπόντιοι, Τουρκοκύπριοι, ακόμη και Ελληνοκύπριοι χρησιμοποιούνται ως εργαλεία-ενοικιαζόμενοι», αναφέρει. Την ίδια ώρα, υποστηρίζει ότι «υποδηλώνονται οι εργαζόμενοι, με αποτέλεσμα να προκύπτουν τεράστιες απώλειες για τα κοινωνικά ταμεία». Επίσης, σύμφωνα με τον κ. Καταλάνο, εκκρεμεί η προώθηση σχετικού νομοσχεδίου για τις ευθύνες των εργολάβων και θα πρέπει τάχιστα να οδηγηθεί στη Βουλή για ψήφιση.
Και σε άλλους κλάδους…
«Παρατηρούμε 'ενοικιαζόμενους' εργαζομένους στον τομέα των κατασκευών καθώς και σε άλλους κλάδους της οικονομίας», σημειώνει στον «Π» ο γ.γ. της Ομοσπονδίας Βιομηχανικών, Οικοδόμων Εργατοϋπαλλήλων Κύπρου (Ο.ΒΙ.Ε.Κ. - ΣΕΚ), Γιώργος Κασούρης.
Δηλαδή, εξηγεί, ενοικιάζονται εργαζόμενοι από τρίτες χώρες για κάποιες μέρες, εβδομάδες ή και περισσότερο, προκειμένου να ολοκληρωθεί ένα έργο.
«Για το θέμα που για μας είναι πολύ σοβαρό, είχαμε συνάντηση με τον υπουργό Εργασίας στις 26 Ιουνίου», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι «εάν δεν επιλυθεί το ζήτημα τον Σεπτέμβριο, θα προχωρήσουμε σε δυναμικά μέτρα».
Παράλληλα, σύμφωνα με τον κ. Κασούρη, συγκεκριμένο άρθρο του νόμου, που προνοεί τη σύσταση τεχνικής επιτροπής, δεν εφαρμόζεται.
«Εμείς αναμένουμε από την κυβέρνηση την άμεση αλλαγή στρατηγικής για την απασχόληση από τρίτες ώρες, ώστε να συσταθούν οι επιτροπές παρακολούθησης της εφαρμογής της Στρατηγικής για την Απασχόληση Υπηκόων Τρίτων Χωρών, που έχουν καταργηθεί από τον Φεβρουάριο του 2023», σημειώνει.
Αυτή τη στιγμή, τονίζει, «οι συνθήκες εργασίας, διαμονής και παρακολούθησης συλλογικών συμβάσεων είναι στο σκοτάδι».
«Η ανοχή απέναντι σε τέτοιες πρακτικές ενισχύει την εκμετάλλευση των εργαζομένων, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων και υπονομεύει την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς εργασίας», ανέφερε σε χθεσινή της ανακοίνωση η Ομοσπονδία Υπαλλήλων Ξενοδοχείων, Επισιτισμού και Κέντρων Αναψυχής Κύπρου (ΟΥΞΕΚΑ – ΣΕΚ).
Η ΟΥΞΕΚΑ – ΣΕΚ επαναλαμβάνει την ανάγκη για άμεση αναθεώρηση της στρατηγικής απασχόλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες και καλεί την Πολιτεία να προχωρήσει, χωρίς άλλη καθυστέρηση, στην εντατικοποίηση των ελέγχων και στην αποφασιστική αντιμετώπιση των παράνομων πρακτικών υποενοικίασης εργαζομένων.
«Η αγορά εργασίας χρειάζεται κανόνες, διαφάνεια και αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας. Η ανοχή και η αδράνεια δεν αποτελούν πλέον επιλογή», υπογράμμισε.
«Στις καθημερινές επαφές μας στα εργοτάξια κατασκευών βρίσκουμε να εργάζονται άτομα 'ενοικιαζόμενα' από τρίτες χώρες», αναφέρει από την πλευρά του ο γ.γ. οικοδόμων της ΔΕΟΚ, Ρένος Σάββα. «Υπάρχει εκμετάλλευση των εργαζομένων, με εργαζομένους δύο ταχυτήτων», αναφέρει, προσθέτοντας ότι εκτός από τις πολλές ώρες εργασίας, δεν λαμβάνουν τα ωφελήματα που δικαιούνται, όπως ταμεία προνοίας, 13ο μισθό κλπ.
Τι προνοεί ο νόμος
Σύμφωνα με τον περί Εργοδοτουμένων στην Οικοδομική Βιομηχανία (Βασικοί Όροι Υπηρεσίας) Νόμο του 2020 (52(Ι)/2020), οι πιο κάτω βασικοί όροι υπηρεσίας τηρούνται υποχρεωτικά για όλους τους εργολήπτες και τους εργοδότες που δραστηριοποιούνται σε οικοδομικές εργασίες: (α) Ώρες εργασίας και υπερωρίες, (β) γιορτές/αργίες, (γ) ταμείο προνοίας, (δ) φιλοδώρημα.
Κάθε εργολήπτης και εργοδότης είναι υποχρεωμένος να τηρεί κατάλογο εργοδοτουμένων του σε εν λειτουργία εργοτάξιο, ο οποίος να βρίσκεται στη διάθεση του Επιθεωρητή όποτε τυχόν αυτός ζητηθεί. Ο Υπουργός για την καλύτερη εφαρμογή των διατάξεων του Νόμου δύναται να ορίζει συγκεκριμένο πρόσωπο το οποίο θα ενεργεί ως Επιθεωρητής.
Κανένας εργοδότης δεν απασχολεί οποιονδήποτε εργοδοτούμενο πέραν των ωρών που συμφωνούνται στην Κλαδική Συλλογική Σύμβαση. Κάθε εργοδοτούμενος δικαιούται ανάπαυσης κατά τις γιορτές και αργίες, που συμφωνούνται στην Κλαδική Συλλογική Σύμβαση.
Το Ταμείο Προνοίας για τους εργαζομένους στην οικοδομική βιομηχανία λειτουργεί βάσει ειδικών κανονισμών, όπως συμφωνείται μεταξύ των δύο Μερών και οι συνεισφορές των εργοδοτών και των εργαζομένων στο Ταμείο Προνοίας καθορίζονται στην Κλαδική Συλλογική Σύμβαση και καταβάλλονται σε ανάλογο Ταμείο Προνοίας στο τέλος εκάστου μήνα, με έναρξη από τον μήνα που έπεται της ημερομηνίας έναρξης της ισχύος του Νόμου. Νοείται ότι δεν επηρεάζεται με οποιοδήποτε τρόπο η σύσταση και η λειτουργία Ταμείου Προνοίας, το οποίο διέπεται από τις διατάξεις του περί της Ίδρυσης, των Δραστηριοτήτων και της Εποπτείας των Ιδρυμάτων Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών Νόμου.
Κάθε εργοδότης υποχρεούται να καταβάλλει φιλοδώρημα για κάθε εργοδοτούμενό του και το ποσό του φιλοδωρήματος συμφωνείται στην εκάστοτε εν ισχύι Κλαδική Συλλογική Σύμβαση. Νοείται ότι, ο τρόπος καταβολής του φιλοδωρήματος διέπεται από τις διατάξεις του περί της Προστασίας των Φυσικών Προσώπων Έναντι της Επεξεργασίας των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και της Ελεύθερης Κυκλοφορίας των Δεδομένων αυτών Νόμου, εφόσον έχει εξασφαλισθεί η συγκατάθεση του εργαζομένου.
Με βάση το άρθρο 11 του νόμου, συστήνεται Τεχνική Επιτροπή για σκοπούς καλύτερης εφαρμογής της Κλαδικής Συλλογικής Σύμβασης με συμβουλευτικό ρόλο προς τον Υπουργό Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στην οποία συμμετέχουν ως πρόεδρος ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων ή εκπρόσωπός του, δύο (2) μέλη του κεντρικού συμβουλίου της ΟΣΕΟΚ, ένα μέλος από την ΟΕΒ, ένα μέλος από τη ΣΕΚ, ένα μέλος από την ΠΕΟ και ένα μέλος από τη ΔΕΟΚ.
Καταδικάζει κάθε παράνομη ενέργεια η ΟΣΕΟΚ
Η Ομοσπονδία Συνδέσμων Εργολάβων Οικοδομών Κύπρου καταδικάζει ανεπιφύλακτα κάθε παράνομη ενέργεια από οποιονδήποτε εργολάβο ή επιχείρηση του κλάδου.
Ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούν τους όρους και τις συνθήκες απασχόλησης των εργαζομένων στην κατασκευαστική βιομηχανία, ανέφερε σε σχετική της ανακοίνωση, σε συνεργασία με τις συντεχνίες και το Υπουργείο Εργασίας, έχει συμβάλει στη διαμόρφωση ενός ρυθμισμένου πλαισίου, το οποίο όλοι οφείλουν να τηρούν.
«Όσοι παραβιάζουν το πλαίσιο αυτό δημιουργούν συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των μελών μας και των επιχειρήσεων που λειτουργούν με υπευθυνότητα, νομιμότητα και συνέπεια απέναντι στις υποχρεώσεις τους», τόνισε.
Την ίδια ώρα, επεσήμανε, δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι ο κατασκευαστικός κλάδος αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη κατάλληλου εργατικού δυναμικού. «Πολλές επιχειρήσεις δυσκολεύονται, ή και αδυνατούν, να ανταποκριθούν στις συμβατικές τους υποχρεώσεις, εξαιτίας των πραγματικών ελλείψεων που καταγράφονται στην αγορά εργασίας», υπΈδειξε.
«Για το σοβαρό αυτό ζήτημα απαιτούνται μόνιμες και ουσιαστικές λύσεις από την πολιτεία. Αναγνωρίζουμε τη σημαντική βελτίωση και την επιτάχυνση των διαδικασιών από το αρμόδιο Υπουργείο, ωστόσο οι ανάγκες του κλάδου σε εργατικό δυναμικό αυξάνονται με πολύ πιο γρήγορους ρυθμούς», σημείωσε. Το πραγματικό αυτό πρόβλημα, βεβαίως, συνέχισε, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να λειτουργήσει ως άλλοθι για παραβίαση της νομοθεσίας ή για πρακτικές που πλήττουν τους εργαζόμενους, τον υγιή ανταγωνισμό και την αξιοπιστία του κλάδου.
