Σημαντικές αλλαγές στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης της Ελλάδας, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή και φιλοδοξεί να εκσυγχρονίσει το σύστημα επαγγελματικής ασφάλισης, ενισχύοντας παράλληλα τις δυνατότητες συνταξιοδοτικής αποταμίευσης για εργαζόμενους και επιχειρήσεις.
Η μεταρρύθμιση επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ενιαίο και πιο ευέλικτο πλαίσιο λειτουργίας για τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος, με κοινές υποχρεώσεις αλλά και κίνητρα τόσο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης όσο και για τις ασφαλιστικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα.
Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου είναι η δημιουργία Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και Ανοιχτών Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, τα οποία θα επιτρέπουν την ένταξη εργαζομένων μικρών επιχειρήσεων, αλλά και αυτοαπασχολούμενων και ελεύθερων επαγγελματιών. Η ρύθμιση έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό, καθώς η πλειονότητα των ελληνικών επιχειρήσεων είναι μικρού μεγέθους και μέχρι σήμερα δεν είχε εύκολη πρόσβαση σε αντίστοιχα σχήματα συμπληρωματικής σύνταξης.
Ενισχυμένα φορολογικά κίνητρα
Το νομοσχέδιο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενθάρρυνση της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης μέσω φορολογικών διευκολύνσεων. Οι εισφορές στα συνταξιοδοτικά προγράμματα θα αναγνωρίζονται πλήρως για φορολογικούς σκοπούς, ενώ αυξάνονται και τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια καταβολών.
Ειδικότερα, για τους ελεύθερους επαγγελματίες το ετήσιο ανώτατο όριο εισφορών ορίζεται στις 35.000 ευρώ, ενώ για τους μισθωτούς το πλαφόν ανέρχεται στο 35% του ετήσιου εισοδήματός τους.
Παράλληλα, αλλάζει ο τρόπος φορολόγησης των παροχών. Αντί να συνδέεται με τα έτη συμμετοχής σε ένα πρόγραμμα, η φορολογική επιβάρυνση θα εξαρτάται από την ηλικία εξόδου. Για όσους αποχωρούν μεταξύ 62 και 67 ετών προβλέπεται φόρος 10% επί του εφάπαξ και 5% επί της περιοδικής σύνταξης. Τα ποσοστά μειώνονται στο 5% και 2,5% αντίστοιχα για όσους παραμένουν στο πρόγραμμα μετά το 67ο έτος της ηλικίας τους.
Επιπλέον, καταργείται η πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση που ίσχυε για εργαζόμενους οι οποίοι εντάσσονταν στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία.
Φορητότητα δικαιωμάτων
Μία ακόμη βασική παρέμβαση αφορά τη διασφάλιση της φορητότητας των ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του νομοσχεδίου, οι ασφαλισμένοι θα μπορούν να διατηρούν και να μεταφέρουν τα δικαιώματά τους ακόμη και όταν αλλάζουν εργοδότη ή επαγγελματικό καθεστώς.
Προβλέπεται δυνατότητα μεταφοράς κεφαλαίων και δικαιωμάτων μεταξύ Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, καθώς και μεταξύ ταμείων και ανοιχτών ασφαλιστικών προϊόντων. Παράλληλα, εισάγεται η ατομική φορητότητα, δίνοντας στους εργαζόμενους τη δυνατότητα να μεταφέρουν το συνταξιοδοτικό τους πρόγραμμα σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης όταν αλλάζουν εργασία.
Στόχος η ενίσχυση της αποταμίευσης
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης της Ελλάδας, Νίκη Κεραμέως, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία ως μια σημαντική μεταρρύθμιση που διευρύνει τις επιλογές εργαζομένων και επιχειρήσεων, σημειώνοντας ότι το νέο πλαίσιο ενισχύει τις δυνατότητες συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής προστασίας και λειτουργεί ως εργαλείο προσέλκυσης και διατήρησης προσωπικού.
Σύμφωνα με το υπουργείο, οι αλλαγές αναμένεται να διευκολύνουν την πρόσβαση περισσότερων πολιτών σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα, να ενισχύσουν το μελλοντικό συνταξιοδοτικό εισόδημα και να βελτιώσουν τη διαφάνεια στη διαχείριση των αποταμιεύσεων.
Σε ευρύτερο οικονομικό επίπεδο, η κυβέρνηση εκτιμά ότι η μεταρρύθμιση θα συμβάλει στην αύξηση της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης, στη συγκέντρωση επενδυτικών κεφαλαίων και στη διοχέτευση πρόσθετης ρευστότητας στην οικονομία.
Το νομοσχέδιο έχει ήδη κατατεθεί στη Βουλή και εισέρχεται στη φάση της κοινοβουλευτικής επεξεργασίας, με τη συζήτησή του στην αρμόδια Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων να ξεκινά στις 30 Ιουλίου.
