Μιλώντας στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση» με την Κατερίνα Ηλιάδη, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας με ειδίκευση στον τομέα της ενέργειας, δρ Κωνσταντίνος Χατζηστάσου, εξήγησε ότι πίσω από τις αυξήσεις βρίσκεται ένας συνδυασμός διεθνών και εγχώριων παραγόντων.
Ερυθρά Θάλασσα και περιορισμένη προσφορά
Σημαντικό ρόλο στην αύξηση του κόστους διαδραματίζουν, σύμφωνα με τον δρα Χατζηστάσου, οι εξελίξεις στην Ερυθρά Θάλασσα και τα προβλήματα που προκαλούν οι Χούθι, καθώς και οι περιορισμοί στις εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας.
Την ίδια ώρα, νέα προβλήματα στην προσφορά προκαλούν οι επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές. Όπως ανέφερε, έχει πληγεί ρωσικό διυλιστήριο με δυναμικότητα επεξεργασίας περίπου 230.000 βαρελιών αργού πετρελαίου, ενώ η Ρωσία έχει περιορίσει τις εξαγωγές πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων.
Προβλήματα καταγράφονται και στη Λιβύη, όπου οι εξελίξεις γύρω από τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και το κλείσιμο αγωγού που συνδέεται με μεγάλο πεδίο παραγωγής έχουν επίσης επηρεάσει τις εξαγωγές.
Ακριβότερη η μεταφορά πετρελαίου
Πρόσθετη πίεση στις τιμές ασκεί το αυξημένο κόστος μεταφοράς του αργού πετρελαίου. Ο δρ Χατζηστάσου σημείωσε ότι έχουν αυξηθεί τόσο οι ναύλοι όσο και τα ασφάλιστρα των δεξαμενόπλοιων, κόστος το οποίο αναμένεται να μετακυλιστεί στους καταναλωτές.
Παρότι η τιμή του Brent υποχώρησε από περίπου 107 στα 97 δολάρια το βαρέλι, ο ίδιος εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς το κατά πόσο η αποκλιμάκωση μπορεί να διατηρηθεί, λόγω των πολλαπλών ανοικτών μετώπων και των προβλημάτων στις ενεργειακές υποδομές.
Σχεδόν 75 σεντ από τα €2 αφορούν φόρους και επιβαρύνσεις
Καθοριστικό ρόλο στην τελική τιμή που πληρώνουν οι Κύπριοι καταναλωτές διαδραματίζει και η φορολογία. Σύμφωνα με τον δρα Χατζηστάσου, όταν το πετρέλαιο κίνησης πωλείται περίπου στα δύο ευρώ το λίτρο, σχεδόν 75 σεντ αντιστοιχούν σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, ΦΠΑ και άλλες επιβαρύνσεις.
Επεσήμανε, μάλιστα, ότι ο ΦΠΑ επιβάλλεται και πάνω στον ειδικό φόρο κατανάλωσης. Όπως ανέφερε, η υψηλή φορολογία ενισχύει μεν τα δημόσια έσοδα, ωστόσο επιβαρύνει πολίτες και επιχειρήσεις και τροφοδοτεί την ακρίβεια, τον πληθωρισμό και την ενεργειακή φτώχεια.
Γιατί η Κύπρος είναι περισσότερο ευάλωτη
Η κυπριακή οικονομία είναι, σύμφωνα με τον καθηγητή, περισσότερο εκτεθειμένη στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών, καθώς η ηλεκτροπαραγωγή εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το πετρέλαιο και άλλα συμβατικά καύσιμα.
Την κατάσταση επιβαρύνουν η καθυστέρηση στην έλευση φυσικού αερίου στο Βασιλικό και η περιορισμένη δυνατότητα αποθήκευσης της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από φωτοβολταϊκά. Ως αποτέλεσμα, οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές των καυσίμων δεν περιορίζονται στις αντλίες, αλλά επηρεάζουν και το κόστος ηλεκτρισμού και, ευρύτερα, την οικονομία.
Ο δρ Χατζηστάσου εκτίμησε ότι οι πιέσεις ενδέχεται να συνεχιστούν όσο παραμένουν ανοικτά τα διεθνή μέτωπα, επισημαίνοντας ότι οι ζημιές σε ενεργειακές υποδομές δεν αποκαθίστανται άμεσα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, απαιτούν χρόνια.
Ακούστε την παρέμβαση του Κωνσταντίνου Χατζηστάσου στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση» που μεταδίδεται καθημερινά από τον Πολίτη 107.6 & 97.6:
ΠΟΛΙΤΗΣ 107,6 · ΠΡΩΙΝΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΣΤΑΣΟΥ 23-09-2026
