Οι δυσκολίες μιας κυπριακής start-up εταιρείας gaming

Η  βιομηχανία βιντεοπαιχνιδιών στην Κύπρο, όπως διαπίστωσε ο «Π» σε προηγούμενο ρεπορτάζ του, παρουσιάζει τεράστια ανάπτυξη. Μεγάλες εταιρείες εδρεύουν πλέον στο νησί, ανοίγοντας θέσεις εργασίας συμβάλλοντας σημαντικά στο ΑΕΠ. Ποια όμως είναι η πραγματικότητα για τις εταιρείες του κλάδου; Πόσο εύκολο είναι για μια αναπτυσσόμενη εταιρεία (start-up) να κάνει τα πρώτα της βήματα; Ο Λεύκος Σαββίδης, ένας εκ των συνιδρυτών της start-up Stardrop Games, μιλάει στον «Π» για την προσωπική του πορεία, την ανάπτυξη της Stardrop και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει για να πραγματοποιήσει το όνειρό του.

Γιατί ήθελες να γίνεις game developer;

Είναι αστείο γιατί σπούδασα game programming και στην πρώτη μου δουλειά προσλήφθηκα για να κάνω κάτι ενδιάμεσο του προγραμματισμού και του ντιζάιν και μου άρεσε τόσο πολύ που αποφάσισα να κάνω στροφή. Νομίζω ότι ο λόγος είναι ο ίδιος που επικαλούνται οι περισσότεροι, γιατί αυτή είναι η αλήθεια: μου άρεσαν πάρα πολύ τα παιχνίδια όταν ήμουν μικρός και αυτές οι εμπειρίες με βοήθησαν και σε προσωπικό επίπεδο, έτσι ήθελα κι εγώ με τη σειρά μου να συμμετέχω σε αυτό μέσα από τη βιομηχανία και ίσως κάτι που θα κάνω εγώ να βοηθήσει κάποιον άλλο.

Πώς ξεκίνησε η Stardrop Games και τι κάνει σήμερα;

Το ταξίδι της Stardrop Games ξεκίνησε το 2021 στην εταιρεία παραγωγής βιντεοπαιχνιδιών όπου δούλευα τότε, όταν γνωρίστηκα καλύτερα με δύο συναδέλφους και αντιληφθήκαμε πως έχουμε πολλά κοινά, τόσο στις αρχές μας όσο και στο τι μας αρέσει στα βιντεοπαιχνίδια. Έτσι αρχίσαμε να δουλεύουμε ένα πρότζεκτ εκτός δουλειάς και στην πορεία γίναμε τα πέντε άτομα που απαρτίζουν την Stardrop σήμερα. Βέβαια αντιληφθήκαμε νωρίς πως το πρότζεκτ που θέλαμε να πραγματοποιήσουμε ήταν πολύ φιλόδοξο για τον χρόνο και τη χρηματοδότηση που είχαμε στη διάθεσή μας, οπότε αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε με κάτι μικρότερο, ώστε να αποκτήσουμε εμπειρία και να οργανώσουμε καλύτερα τη δουλειά μας.

Έτσι γεννήθηκε το πρώτο μας παιχνίδι «Block Witch: Prologue», το οποίο είναι βασισμένο σε μια ιδέα που είχα στο πανεπιστήμιο. Το 2026 κυκλοφορήσαμε επιτέλους το πρώτο κεφάλαιο του παιχνιδιού και τώρα το όραμά έχει μεγαλώσει πολύ. Ενδεικτικά, για να ολοκληρωθεί το παιχνίδι, πρέπει να δουλεύουμε αποκλειστικά πάνω σε αυτό για ένα χρόνο περίπου, κάτι που απαιτεί λεφτά. Οπότε σκεφτήκαμε να φτιάξουμε ένα διαφορετικό παιχνίδι με λιγότερες απαιτήσεις. Προς το παρόν κυκλοφορήσαμε στις 11 Μαΐου τον δωρεάν πρόλογο του Block Witch στο STEAM, τη βασική πλατφόρμα για βιντεοπαιχνίδια υπολογιστή. Στόχος μας είναι να μεταφερθεί σε κονσόλα όταν κυκλοφορήσει ολόκληρο. Έχουν περάσει 5 μήνες και νιώθω λες και ήταν χθες. Είναι πολύ σουρεάλ.

Τι σημαίνει start-up στην Κύπρο και πώς βγάζει λεφτά;

Μπορώ μόνο να μιλήσω από τη δική μου εμπειρία, δηλαδή να δουλεύεις πολλές νύχτες μέχρι τα μεσάνυχτα, χωρίς να βλέπεις φως στην άκρη του τούνελ και το μόνο που σε κρατάει είναι το όνειρό σου να κάνεις αυτό που σου αρέσει. Από τη μία, η ίδια η διαδικασία σε ανταμείβει, καθώς βλέπεις αυτό που έχεις στο μυαλό σου να παίρνει μορφή, να το παίζει κόσμος και να του αρέσει. Αλλά δεν μπορώ να ζήσω μόνο με τα συναισθήματά μου, οπότε, αν θέλουμε όλη η ομάδα να ασχοληθούμε αποκλειστικά με αυτό, πρέπει να αρχίσει να έρχεται εισόδημα στην εταιρεία.

Υπάρχουν πολλές διέξοδοι να γίνει αυτό. Εξαρτάται από το είδος παιχνιδιών που αναπτύσσει. Για παράδειγμα, εταιρείες που αναπτύσσουν παιχνίδια για τα κινητά τηλέφωνα έχουν εισόδημα από τις διαφημίσεις και τα έξτρα χαρακτηριστικά που σου δίνεται η δυνατότητα να αγοράσεις. Οι εταιρείες που φτιάχνουν παιχνίδια για πλατφόρμες έχουν εισόδημα από τις πωλήσεις, όμως η ανάπτυξη του παιχνιδιού απαιτεί να έχεις εξαρχής λεφτά. Οπότε αν δεν έχεις δικό σου κεφάλαιο, χρειάζεσαι είτε επενδυτή είτε εκδότη. Ο επενδυτής αγοράζει μετοχές στην εταιρεία σου αλλά έχει λόγο μέσα στην εταιρεία, ακόμα και στο δημιουργικό κομμάτι. Ο παραδοσιακός εκδότης, συνήθως  χρηματοδοτεί την ανάπτυξη του παιχνιδιού, αναλαμβάνει το μάρκετινγκ και παίρνει ποσοστό από τις πωλήσεις.

Πώς βίωσες τη διαφορά Αγγλίας και Κύπρου; Πώς είναι για έναν νέο που σπουδάζει στο εξωτερικό και επιστρέφει στην Κύπρο να προσπαθεί να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα;

Δεν είχα την ευκαιρία να το δοκιμάσω στην Αγγλία. Στην Κύπρο τώρα είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα γιατί δεν υπάρχουν, όσο ψάξαμε, επιχορηγήσεις από την Κυβέρνηση, κάποια βοήθεια. Ό,τι υπάρχει, σου ζητά να έχεις ήδη εισόδημα. Ποιο το νόημα; Start-up σημαίνει έχω μια ιδέα, έχω τα προσόντα, σου αποδεικνύω ότι μπορώ να το κάνω, αλλά δεν υπάρχει υποστήριξη. Νομίζω δεν βοηθούμε τον εαυτό μας, ως κράτος. Από την ΕΕ, υπάρχουν κάποια σχέδια υποστήριξης αλλά με παρόμοιες προϋποθέσεις. Είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να ευνοούν επιχειρήσεις που έχουν ήδη αναπτυχθεί, αντί να στηρίζουν όσους βρίσκονται τώρα στο ξεκίνημά τους. Έτσι αναγκαστικά, δουλεύουμε το πρωί για να μπορούμε να βιοποριζόμαστε και τα βραδιά δουλεύουμε την ιδέα μας.

Είναι εύφορο το έδαφος στην Κύπρο για αυτή τη βιομηχανία;

Έχω διαβάσει κάποια άρθρα τα οποία θεωρώ ότι δεν αντιπροσωπεύουν την πραγματική εικόνα της βιομηχανίας. Πριν την Stardrop δούλευα στην Kiwi Games, μια Σουηδική εταιρεία, από τις λίγες τότε στη Λευκωσία, η οποία ανέπτυσσε παιχνίδια για το κινητό. Το 2021 όταν προσλήφθηκα, υπήρχε τεράστια ανάπτυξη, βοήθησε πολύ η πανδημία σε αυτό. Από 22 υπάλληλοι φτάσαμε τους 60 μέσα σε ενάμιση χρόνο. Η επέκταση ήταν πολύ απότομη, κάτι που αντανακλούσε παγκοσμίως τη βιομηχανία που άκμαζε. Ο κόσμος ήταν κλειδωμένος στο σπίτι και έπαιζε παιχνίδια. Όταν επιστρέψαμε πίσω στην κανονικότητα, είχε μπει και το ΑΙ στη συζήτηση, έγινε ακριβώς το αντίθετο. Είχαμε πάρα πολλές απολύσεις, στούντιο έκλειναν, η χρηματοδότηση περιορίστηκε και γενικά την τελευταία τριετία η κατάσταση δεν είναι καθόλου καλή ούτε στην Κύπρο ούτε στις υπόλοιπες χώρες.

Υπάρχει όμως ανάπτυξη των μεγάλων εταιρειών στο νησί.

Οι μεγάλες εταιρείες που αναπτύχθηκαν στο εξωτερικό, ήρθαν εδραιωμένες στην Κύπρο και απλώς συνεχίζουν να μεγαλώνουν, και όχι όλες. Η Kiwi Games για παράδειγμα έκλεισε τα γραφεία της στην Κύπρο το 2024 και ξαφνικά χάσαμε όλοι τη δουλειά μας. Εκεί κατάλαβα πόσο άσχημη είναι η κατάσταση, όχι μόνο στην Κύπρο αλλά ανά το παγκόσμιο, όταν προσπαθούσα επί πέντε μήνες να βρω δουλειά, στέλνοντας τουλάχιστον 150 αιτήσεις σε εταιρείες στην Κύπρο και στο εξωτερικό.

Πώς σας επηρεάζει η Τεχνητή Νοημοσύνη;

Στις αρχές του 2023, η Τεχνητή Νοημοσύνη άρχισε να χρησιμοποιείται στις δημιουργικές βιομηχανίες με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας και τη μείωση του κόστους. Κάπως έτσι ξεκίνησε μια χιονοστιβάδα εξελίξεων. Με την ανάπτυξη του ΑΙ, οι επενδυτές φεύγουν από τη βιομηχανία των βιντεοπαιχνιδιών και μπαίνουν στην τεχνητή νοημοσύνη. Είναι διπλό το χτύπημα. Ως Stardrop Games, θεωρούμε ότι η ανάπτυξη βιντεοπαιχνιδιών είναι μία μορφή τέχνης γιατί συνδυάζει όλες τις μορφές τέχνης, ζωγραφική, μουσική, κινούμενα σχέδια, συγγραφή ιστορίας. Θεωρώ ότι το ΑΙ δεν έχει την ψυχή του καλλιτέχνη για να μπορεί να τα συνδυάσει ολιστικά.

Υπάρχει και ανταγωνισμός;

Στο χώρο μας κατά διαστήματα υπάρχουν trends (τάσεις), και αναλόγως του στόχου και του τρόπου που δουλεύεις, μπορείς να τα αξιοποιήσεις προς όφελός σου. Επίσης είναι πολύ διαφορετικός ο τρόπος που δουλεύουν οι πλατφόρμες σε σύγκριση με τα κινητά. Στα κινητά δεν σου κοστίζει κάτι, εκτός από χρόνο. Το να πείσεις κάποιον ότι το παιχνίδι σου αξίζει 20 ευρώ, όταν στην αγορά υπάρχουν τόσα άλλα παρόμοια παιχνίδια, είναι πολύ διαφορετικό. Τα παιχνίδια του κινητού έχουν τεράστιο κόστος στη διαφήμιση, λόγω ανταγωνισμού. Στη θεωρία ο αγώνας είναι παρόμοιος, γιατί αγωνίζεσαι να κερδίσεις την προσοχή του χρήστη αλλά είναι λιγότερο το κόστος για τον χρήστη.

Κατά κύριο λόγο, απευθυνόμαστε σε όσους παίζουν παιχνίδια σε κονσόλες. Βλέπουμε ότι υπάρχει και μια αύξηση στα ανεξάρτητα στούντιο, που είναι πολύ καλό και αυτό φαίνεται από τα trendy παιχνίδια, που με εξαίρεση τις μεγάλες κυκλοφορίες, υπάρχουν πιο μικρά παιχνίδια που παίρνουν αναγνώριση. Και ευτυχώς σε αυτή τη βιομηχανία, δεν παίζει ρόλο πού φτιάχνεται, ένα παιχνίδι απευθύνεται σε διεθνές κοινό. Η μόνη διαφορά θεωρητικά με ένα στούντιο στις ΗΠΑ, είναι τα κονδύλια.

Θεωρείται κοινότητα το gaming, γενικά. Σωστά;

Πριν μερικά χρόνια ήταν πιο συγκεντρωμένο και στοχευμένο, ενώ υπήρχε και ένα στίγμα. Τώρα είναι πιο mainstream. Υπάρχουν και μικρές και μεγάλες κοινότητες. Σίγουρα κάποιοι έχουν διαδικτυακές φιλίες μέσω των παιχνιδιών για πάνω από 10ετία χωρίς να ξέρουν καν το πραγματικό τους όνομα, ξέρουν μόνο το όνομα τους ονλάιν. Εγώ προσωπικά παίζω ένα παιχνίδι με 5 άτομα που ξέρω στην πραγματική ζωή αλλά επειδή τα γκρουπ είναι 8 ατόμων, αναγκαστήκαμε να βρούμε κι άλλους που δεν τους ξέραμε. Εδώ και 6-7 χρόνια παίζουμε με αυτά τα άτομα κι εγώ ξέρω απλά την ηλικία και το διαδικτυακό τους όνομα. Ούτε καν πρόσωπο. Η μια κοπέλα κιόλας μας κάλεσε στο γάμο της.

Πού βλέπεις να οδηγείται η πορεία της εταιρείας σας;

Είμαστε 5 άτομα, εγώ (game designer), ο Δημήτρης (προγραμματιστής), ο Μιχάλης (3D artist και animator), η Χρύσω (καλλιτεχνική διευθύντρια), η Ελένη (συγγραφέας της ιστορίας και διαλόγων και μάρκετινγκ). Όλοι γενικά κάνουμε λίγο από όλα γιατί είμαστε μικρή ομάδα και επίσης συμβουλευόμαστε ο ένας τον άλλο. Στόχος είναι να μπορούμε να ασχοληθούμε πλήρως με την Stardrop και να βιοποριζόμαστε από αυτό. Υπάρχει ανταπόκριση από τον κόσμο. Εδώ και 3 χρόνια έχουμε πάγκο στην COMIC CON, όπου μας δίνεται η ευκαιρία να παρουσιάσουμε το παιχνίδι μας. Το αίσθημα του να βλέπεις τον κόσμο να παίζει το παιχνίδι σου είναι πολύ σπουδαίο. Χτίζουμε μια μικρή κοινότητα σιγά-σιγά.