Την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στην κυπριακή οικονομία από την κρίση στη Μέση Ανατολή, τρέχουν να προλάβουν οι αρμόδιοι φορείς της Κύπρου. Η διαχείριση της κατάστασης απασχόλησε ειδική σύσκεψη στο Υπουργείο Οικονομικών τη Δευτέρα. Κλειδί για τις όποιες επιπτώσεις, αναμένεται να αποτελέσει η διάρκεια της περιφερειακής σύρραξης.
Οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι οι άμεσες επιπτώσεις αφορούν τις τιμές του πετρελαίου, με ορατό τον κίνδυνο αυξήσεων στις τιμές των καυσίμων και ηλεκτρισμού. Παράλληλα, το επιχειρείν αναμένεται να επηρεαστεί από διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα ενώ σε ό,τι αφορά τον τουρισμό, οι αρμόδιοι φορείς καλούν σε ψυχραιμία προκειμένου να μην διαταραχθεί η θετική εικόνα που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια.
Ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, δήλωσε στον «Π» ότι «η Κύπρος δεν αποτελεί στόχο για κανένα, αντίθετα την Κύπρο χαρακτηρίζει ο μόνιμος δραστήριος ρόλος της ως χώρα έμπειρη και έτοιμη να παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια σε όποιους πολίτες όποιας χώρας τη χρειάζονται».
«Παρακολουθούμε τις εξελίξεις προσεκτικά και επιμετρούμε όποιες τυχόν επιπτώσεις στην οικονομία μας. Ενεργούμε απλώς προληπτικά χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε εκδηλωμένη αρνητική επίπτωση μέχρι στιγμής. Η κυβέρνηση διαθέτει ικανοποιητικά πλεονάσματα ως αποτέλεσμα μίας προνοητικής και υπεύθυνης οικονομικής πολιτικής, ώστε να μπορούμε να ανταποκριθούμε σε περίπτωση που αυτό χρειαστεί», τονίζει.
Στην ειδική σύσκεψη τη Δευτέρα εξετάστηκαν όλα τα σενάρια και κίνδυνοι. Ο υπουργός αναμένεται να ετοιμάσει σχετικό σημείωμα και θα ενημερώσει το Υπουργικό Συμβούλιο.
Αυξήσεις τιμών
Ο οικονομολόγος, Μάριος Κληρίδης, δήλωσε στον «Π» ότι η πιο άμεση επίπτωση είναι στις τιμές του πετρελαίου που αναμένεται να οδηγήσουν σε άνοδο των τιμών των καυσίμων ενώ αυξήσεις αναμένονται και στις τιμές του ηλεκτρισμού καθώς, όπως υποδεικνύει, η ΑΗΚ δεν κατάφερε να απεξαρτηθεί από το μαζούτ και να φέρει το φυσικό αέριο.
«Δεν ξέρουμε πόσο γρήγορα θα έρθουν οι επιπτώσεις, ενώ θα πρέπει να αξιολογήσουμε εάν ενδεχόμενες αυξήσεις που επιβληθούν, είτε από τις εταιρείες πετρελαιοειδών, είτε από την ΑΗΚ θα δικαιολογούνται, εάν δηλαδή όντως αγόρασαν σε πιο αυξημένες τιμές για να τις μετακυλήσουν στους καταναλωτές», σημειώνει.
Σημαντικός παράγοντας, αναφέρει ο κ. Κληρίδης, αποτελεί η διάρκεια της διένεξης. Εάν παραταθεί, οι επιπτώσεις θα είναι μεγαλύτερες ενώ από τις αντιδράσεις των πετρελαϊκών χωρών της περιοχής θα εξαρτηθούν οι επιδράσεις, συμπληρώνει. Επίσης, εκτιμά ότι καθοριστικές αναμένεται να είναι οι κινήσεις της Ρωσίας στο θέμα του πετρελαίου.
Ακόμη, υποστηρίζει ότι εάν παραταθεί η κρίση, θα προκύψουν σημαντικά επιπρόσθετα κέρδη για τις εταιρείες που παράγουν ΑΠΕ ενώ θα αυξηθεί και η χρήση ΑΠΕ ως εναλλακτική πηγή ενέργειας.
Σύμφωνα με τον κ. Κληρίδη, οι επιδράσεις στον τουρισμό, θα εξαρτηθούν κατά πόσο οι ξένοι τουρίστες θα φοβηθούν ότι η Κύπρος αποτελεί στόχο του Ιράν. Θετικό σημείο, σημειώνει, αποτελεί το ενδεχόμενο να έρθει σημαντικός αριθμός τουριστών ή εργαζομένων τρίτων χωρών βλέποντας την Κύπρο σαν πιο ασφαλή χώρα σε κάποια φάση που ανοίξουν τα αεροδρόμια.
«Η ύπαρξη της ΑΤΑ μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετες πιέσεις ή ανισότητες γι' αυτούς που δεν τη λαμβάνουν», προσθέτει ακόμη.
Όσον αφορά ενδεχόμενες ελλείψεις στα τρόφιμα, η Κύπρος μπορεί να λύσει εύκολα αυτό το θέμα με προμήθειες από άλλες χώρες όπως η Ελλάδα.
Μείγμα προκλήσεων
Μιλώντας στον Πολίτη 107.6 & 97.6 και στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση», ο οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης επεσήμανε ότι η άμεση συνέπεια της κρίσης είναι η αύξηση στις τιμές πετρελαίου, που όπως υποστήριξε, «είναι κάτι το αναμενόμενο και το έχουμε δει και την προηγούμενη φορά που υπήρξε πολεμική σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ, ΗΠΑ και Ιράν».
«Το ζητούμενο είναι να δούμε αν τα πράγματα θα εξελιχθούν με τον ίδιο τρόπο. Θα θυμίσω ότι την προηγούμενη φορά η εξομάλυνση της κατάστασης είχε γίνει σε σύντομο χρονικό διάστημα. Δεν υπήρξε εμπλοκή περιφερειακά άλλων χωρών στις εχθροπραξίες», σημείωσε, οπότε η αύξηση του πετρελαίου ήταν για κάποιες μέρες, ενώ αυτή τη φορά, πρόσθεσε, ενδεχομένως να κρατήσει περισσότερο, λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν επιθέσεις και σε άλλες χώρες.
Σύμφωνα με τον κ. Γιασεμίδη, υπάρχουν αυξήσεις στα ασφάλιστρα όσον αφορά τις διελεύσεις από τη συγκεκριμένη περιοχή. «Όλα αυτά συνθέτουν ένα δύσκολο προς το παρόν μείγμα οικονομικών προκλήσεων», τόνισε επισημαίνοντας ότι «κάθε επενδυτής θέλει να προχωρήσει σε κάποιες επενδύσεις ή ενδεχομένως σε κάποια οικονομική δραστηριότητα όταν υπάρχει ένα ομαλό επενδυτικό και οικονομικό περιβάλλον».
Παράλληλα, σημειώνει ότι θα υπάρξουν ζητήματα τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα όσον αφορά τις συνδεσιμότητες της χώρας ενώ κάποιες επενδύσεις ίσως αναβληθούν για μεταγενέστερα.
«Το καλό είναι ότι δεν βρισκόμαστε σε υψηλή τουριστική περίοδο οπότε είναι διαχειρίσιμη αυτή η κατάσταση. Όμως την ίδια στιγμή αντιλαμβάνεστε ότι η μεταβλητότητα στην περιοχή ενδεχομένως να επηρεάσει την απόφαση κάποιων που θέλουν να επενδύσουν στη χώρα μας».
Νέο πληθωριστικό επεισόδιο
Ο οικονομολόγος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Μάριος Ζαχαριάδης, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ότι είναι πρόωρο, ακόμη, να εκτιμηθεί η επίπτωση του πολέμου στην κυπριακή και διεθνή οικονομία, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο για ένα νέο πληθωριστικό επεισόδιο, εξαιτίας της ανόδου της τιμής του πετρελαίου.
Παράλληλα, σημείωσε δημιουργείται ένα «σύννεφο» σε όσους ενδεχομένως να σκέφτονταν να επενδύσουν ή να επισκεφτούν την Κύπρο.
Σε εγρήγορση οι ξενοδόχοι
Την κρίση στη Μέση Ανατολή παρακολουθούν και οι ξενοδόχοι, οι οποίοι δεν διαβλέπουν προς το παρόν μαζικές ακυρώσεις κρατήσεων.
Ο γενικός διευθυντής του ΠΑΣΥΞΕ, Χρίστος Αγγελίδης, είπε στον «Π» ότι «παρακολουθούμε τις εξελίξεις, είμαστε σε εγρήγορση και έτοιμοι να συντονιστούμε με όλες τις αρμόδιες αρχές με στόχο την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων εάν και εφόσον υπάρξουν. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στη μεγάλη τουριστική έκθεση της Γερμανίας, όπου θα έχουμε συναντήσεις με τους συνεργάτες μας και θα αξιολογήσουμε από κοινού τα γεγονότα και την κατάσταση».
Ενέργειες ΟΕΒ, ΚΕΒΕ
Ο γενικός διευθυντής της ΟΕΒ, Μιχάλης Αντωνίου, δήλωσε στον «Π» ότι η κατάσταση είναι διαχειρίσιμη σημειώνοντας ότι από τον Οκτώβριο του 2023 μέχρι και σήμερα, η Κυπριακή Δημοκρατία έζησε πολλές πολεμικές διενέξεις εκ του σύνεγγυς ανάμεσα στους συμβαλλόμενους και ήταν πάντα μια όαση ασφάλειας. «Η Κύπρος δεν είναι μέρος του προβλήματος», τονίζει αναφέροντας ότι οι αγορές δεν έδειξαν σημάδια πανικού αλλά ψυχραιμίας.
«Προχωρούμε σε συντονισμένες ενέργειες προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις μέχρι την πλήρη επαναφορά της σταθερότητας και ομαλότητας», τόνισε.
Σε δηλώσεις στον «Π», ο γ.γ. του ΚΕΒΕ, Φιλόκυπρος Ρουσουνίδης, ανέφερε ότι «παρακολουθούμε με ιδιαίτερη ανησυχία τις εξελίξεις» σημειώνοντας ότι υπήρξαν επαφές το Σαββατοκύριακο με επιμελητήρια του εξωτερικού για συντονισμό και διαχείριση της κατάστασης.
«Δυστυχώς διαφαίνεται για μια άλλη φορά σε λίγο χρονικό διάστημα ότι θα υπάρξουν ανωμαλίες στην εφοδιαστική αλυσίδα και εμπορική δραστηριότητα», τόνισε.
Το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ, τονίζει, θα οδηγήσει σε εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου με έμμεσες και άμεσες επιπτώσεις στα κόστη επιχειρήσεων, εκφράζοντας την ελπίδα να μην προκύψουν πληθωριστικές πιέσεις.
Όσον αφορά τον τουρισμό που αποτελεί τον βασικότερο πυλώνα της οικονομίας, αναφέρει, «γίνονται διαβουλεύσεις και συζητήσεις με τουριστικούς εταίρους για μετριασμό των επιπτώσεων και διαχείριση της κατάστασης».
Καύσιμα
Ο πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Ιδιοκτητών Πρατηρίων Καυσίμων, Σάββας Προκοπίου, είπε στο ΚΥΠΕ ότι από την Παρασκευή καταγράφηκε αύξηση 10-12% στην τιμή των καυσίμων, προσθέτοντας ότι αυτό θα φανεί στις τιμές των πρατηρίων τις επόμενες 10 μέρες.
Οι εταιρείες πετρελαιοειδών προβαίνουν σε εναλλακτικές διευθετήσεις, αν χρειαστεί, όσον αφορά τις αγορές για την προμήθεια καυσίμων για την Κύπρο, δήλωσε ο εκτελεστικός διευθύνων σύμβουλος της Πετρολίνα, Ντίνος Λευκαρίτης.
