Η μετακύλιση των αυξήσεων και των μειώσεων επιτοκίων στις νέες καταθέσεις στην Κύπρο παρουσιάζεται αδύναμη σε σύγκριση με σχεδόν όλες τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες.
Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, παρατηρείται ότι ο μέσος ρυθμός μετακύλισης (pass-through) στην Ευρωζώνη κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης (δηλ. αύξησης επιτοκίων) ήταν χαμηλότερος στο νέο καταθετικό χαρτοφυλάκιο των νοικοκυριών και των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών κατά 2,3% και 8,5% αντίστοιχα, σε σχέση με τον ρυθμό της νομισματικής χαλάρωσης (δηλ. μείωσης επιτοκίων).
Στην Κύπρο οι αντίστοιχες διαφορές των ρυθμών μετακύλισης είναι υψηλότερες και ανέρχονται στο 5,4% και 19,4% για τα νοικοκυριά και μη χρηματοοικονομικές εταιρείες αντιστοίχως.
Επιτόκια καταθέσεων (υφιστάμενα υπόλοιπα)
Όπως αναφέρεται, τα επιτόκια καταθέσεων στην Κύπρο αποτελούν εξωκείμενη/αποκλίνουσα τιμή και διαμορφώνονται στο χαμηλότερο επίπεδο της Ευρωζώνης . Αυτό ενδέχεται να οφείλεται στην μεγάλη ρευστότητα των κυπριακών τραπεζών η οποία βρίσκεται ανάμεσα στις υψηλότερες της Ευρωζώνης (ενδεικτικά, ο Δείκτης Κάλυψης Ρευστότητας (Liquidity Coverage Ratio – LCR) στην Κύπρο τον Φεβρουάριο του 2026 διαμορφώθηκε στο 330%, σε σύγκριση με τον διάμεσο 186% και τον μέσο όρο 163% στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον Δεκέμβριο 2025 – τελευταία διαθέσιμα στοιχεία), καθώς και στην μικρή εμβέλεια της τραπεζικής αγοράς της Κύπρου.
Επιτόκια δανείων (υφιστάμενα υπόλοιπα)
Το ύψος των επιτοκίων δανείων σε υφιστάμενα υπόλοιπα στην Κύπρο πλησιάζουν τον αντίστοιχο διάμεσο της Ευρωζώνης, με το περιθώριο να είναι εκμηδενισμένο (0,0%) για τα νοικοκυριά και να περιορίζεται στο 0,4% για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες.
Η συσχέτιση του ρυθμού μετάδοσης της νομισματικής χαλάρωσης (οριζόντιος άξονας) και σύσφιξης (κάθετος άξονας) στην Κύπρο, είναι ευθυγραμμισμένη με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνηςς στα υφιστάμενα δάνεια, τόσο των νοικοκυριών όσο και των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών.
Πιο συγκεκριμένα, η συσχέτιση της μείωσης που παρατηρείται στα δανειστικά επιτόκια κατά την περίοδο της νομισματικής χαλάρωσης (ήτοι, κατά την περίοδο Ιουνίου 2024 – Φεβρουαρίου 2026) με την αντίστοιχη αύξηση κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης (Ιουνίου 2022 – Δεκεμβρίου 2023) συγκρίνεται ευνοϊκά με τις λοιπές χώρες της Ευρωζώνης.
Επιτόκια δανείων (νέες εργασίες)
Το ύψος των επιτοκίων των νέων δανείων στην Κύπρο είναι συγκρίσιμο με τον διάμεσο της Ευρωζώνης. Συγκεκριμένα, το περιθώριο του σταθμικού μέσου επιτοκίου για τα νέα δάνεια προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας είναι στο -0,4% (δηλ. χαμηλότερα από το διάμεσο της Ευρωζώνης) (διαγράμματα 3.1 και 3.2), ενώ για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες το αντίστοιχο περιθώριο ανέρχεται στο 0,3%.
Η συσχέτιση μετακύλισης (pass-through) του ρυθμού μετάδοσης της νομισματικής χαλάρωσης (οριζόντιος άξονας) και σύσφιξης (κάθετος άξονας) στην Κύπρο, είναι ευθυγραμμισμένη με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης στα νέα δάνεια προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας.
Σε σχέση με τα νέα δάνεια προς μη χρηματοοικονομικές εταιρείες, διαφαίνεται ασθενέστερη μετακύλιση στην Κύπρο, τόσο κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης (δηλ. αύξησης επιτοκίων) όσο και της νομισματικής χαλάρωσης (δηλ. μείωσης επιτοκίων).
Παρ’ όλα αυτά, παρατηρείται ότι ο μέσος ρυθμός μετακύλισης (pass-through) στην Ευρωζώνη κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης (δηλ. αύξησης επιτοκίων) ήταν ψηλότερος στα νέα δάνεια προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας και μη χρηματοοικονομικές εταιρείες κατά 29,3% και 10,8% αντίστοιχα, σε σχέση με τον ρυθμό της νομισματικής χαλάρωσης (δηλ. μείωσης επιτοκίων).
Στην Κύπρο ο ρυθμός μετακύλισης κατά τη νομισματική σύσφιξη ήταν χαμηλότερος από τον αντίστοιχο της νομισματικής χαλάρωσης κατά 0,3% για τα νοικοκυριά και κατά 11,8% για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες.
Είδος επιτοκίου νέων δανείων προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας
Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, το ποσοστό των νέων δανείων προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας με κυμαινόμενο επιτόκιο είναι ευθυγραμμισμένο με την Ευρωζώνη. Το εν λόγω ποσοστό ακολουθεί τα τελευταία χρόνια μία έντονα πτωτική πορεία. Από σχεδόν 100% στις αρχές του 2022, έχει υποχωρήσει τον Φεβρουάριο 2026 στο 15,7%, και βρίσκεται κοντά στον διάμεσο της Ευρωζώνης . Αυτό το γεγονός ενδέχεται να επηρεάζεται εν μέρει από τις επιλογές δανειοδότησης με σταθερό επιτόκιο κατά τα πρώτα έτη (π.χ. 3-5 έτη), και την μετέπειτα μετατροπή τους σε κυμαινόμενο επιτόκιο. Συνεπώς διαφαίνεται μια αλλαγή στη συμπεριφορά των δανειοληπτών αναφορικά με τον επιτοκιακό κίνδυνο, στοιχείο το οποίο θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στις πολιτικές διαχείρισης κινδύνων των τραπεζών.
Είδος επιτοκίου νέων δανείων προς νοικοκυριά και μη χρηματοοικονομικές εταιρείες
Το ποσοστό των νέων δανείων προς νοικοκυριά και μη χρηματοοικονομικές εταιρείες που παρέχονται με κυμαινόμενο επιτόκιο συγκρίνεται ευνοϊκά με την Ευρωζώνη. Το εν λόγω ποσοστό ακολουθεί τα τελευταία χρόνια μία πτωτική πορεία. Από σχεδόν 100% στις αρχές του 2022 βρίσκεται σήμερα στο 53,4%, το οποίο είναι χαμηλότερο από το διάμεσο της Ευρωζώνης. Αυτό ενδέχεται να επηρεάζεται εν μέρει από τον παράγοντα που έχει αναφερθεί πιο πάνω και θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στις πολιτικές διαχείρισης κινδύνων των τραπεζών.
