Η πρόοδος στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας περνά μέσα από την εκπλήρωση των κυπρογενών υποχρεώσεων της Άγκυρας και συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στο Κυπριακό, διεμήνυσε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, εν αναμονή των αποτελεσμάτων από τις επαφές των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο κ. Λετυμπιώτης χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντικές τις συναντήσεις που πραγματοποιούνται με την τουρκική ηγεσία, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας αποτελεί το βασικότερο ίσως εργαλείο για την άσκηση επιρροής στην Άγκυρα, με στόχο την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό εντός του συμφωνημένου πλαισίου.
Όπως ανέφερε, είναι γνωστά τα οφέλη και οι διευκολύνσεις που επιδιώκει η Τουρκία από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια στιγμή, όμως, έχει καθοριστεί με σαφήνεια ο δρόμος μέσα από τον οποίο μπορεί να σημειωθεί πρόοδος στις ευρωτουρκικές σχέσεις, με τις υποχρεώσεις της Άγκυρας έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας να βρίσκονται στον πυρήνα αυτής της διαδικασίας.
«Η Τουρκία πρέπει να κάμψει την αδιαλλαξία της»
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος τόνισε ότι η πρόοδος στα ευρωτουρκικά είναι πλήρως διασυνδεδεμένη με την πρόοδο στο Κυπριακό, σημειώνοντας πως εναπόκειται στην Τουρκία να επιδείξει εποικοδομητική στάση και την αναγκαία πολιτική βούληση.
«Είναι η Τουρκία που θα πρέπει να κάμψει τη δική της αδιαλλαξία», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά, η Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών και η προσωπική του απεσταλμένη έχουν δηλώσει την ετοιμότητά τους για σύγκληση άτυπης πολυμερούς διάσκεψης.
Σύμφωνα με τον κ. Λετυμπιώτη, η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι έτοιμη ακόμη και άμεσα να συμμετάσχει σε μια τέτοια συνάντηση, με στόχο να ανακοινωθεί η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν μπορεί να εκτιμηθεί κατά πόσο οι επαφές στην Άγκυρα θα οδηγήσουν από μόνες τους σε απόφαση για το εάν και πότε θα συγκληθεί η άτυπη πολυμερής. Υπογράμμισε, πάντως, ότι τόσο για την πρόοδο στα ευρωτουρκικά όσο και για τις εξελίξεις στο Κυπριακό, το επόμενο βήμα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στάση που θα τηρήσει η τουρκική πλευρά.
Επικοινωνία Χριστοδουλίδη – φον ντερ Λάιεν
Στο πλαίσιο των διπλωματικών επαφών, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ενόψει της συνάντησης των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών με τον Ταγίπ Ερντογάν.
Κατά την επικοινωνία συζητήθηκαν οι αναμενόμενες εξελίξεις από τις επαφές στην Άγκυρα, καθώς και η ανάγκη να τεθεί στο επίκεντρο η σύνδεση της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας με τις κυπρογενείς της υποχρεώσεις.
Παράλληλα, γίνονται διευθετήσεις για συνάντηση του Προέδρου Χριστοδουλίδη με την κ. φον ντερ Λάιεν εντός της επόμενης εβδομάδας, προκειμένου να πραγματοποιηθεί συνολική αποτίμηση τόσο των συζητήσεων με την τουρκική ηγεσία όσο και των υπόλοιπων διπλωματικών επαφών που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Ο κ. Λετυμπιώτης σημείωσε ότι η σύνδεση των ευρωτουρκικών σχέσεων με το Κυπριακό δεν αποτελεί μόνο θέση της Λευκωσίας, αλλά καταγράφεται στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, από τα οποία καθοδηγούνται οι επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα Συμπεράσματα του Απριλίου του 2024, στα οποία περιγράφονται οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να υπάρξει πρόοδος στις πτυχές των ευρωτουρκικών σχέσεων που ενδιαφέρουν την Άγκυρα.
Υπέδειξε, επίσης, ότι η ενδεχόμενη συμμετοχή οποιουδήποτε τρίτου κράτους στο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE απαιτεί την ομοφωνία των κρατών μελών. Ως εκ τούτου, όπως είπε, το Κυπριακό εκ των πραγμάτων θα βρίσκεται στον πυρήνα των σχετικών συζητήσεων.
Παρακολουθεί η Λευκωσία την προσέγγιση ΗΠΑ – Τουρκίας
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος κλήθηκε να σχολιάσει και την αυξημένη προσέγγιση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Τουρκίας, καθώς και το ενδεχόμενο επανεξέτασης της συμμετοχής της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35.
Ο κ. Λετυμπιώτης ανέφερε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία παρακολουθεί προσεκτικά τις συζητήσεις και τις επαφές που πραγματοποιούνται στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα από τη στιγμή που αφορούν την Τουρκία, η οποία εξακολουθεί να κατέχει τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Σημείωσε ότι δεν θα πρέπει να υπάρξουν πρόωρα συμπεράσματα, υπενθυμίζοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ περιορίστηκε να αναφέρει πως το θέμα των F-35 θα εξεταστεί.
Η Λευκωσία, πρόσθεσε, προτάσσει σταθερά την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου στις επαφές της με όλους τους εταίρους της, περιλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, με τις οποίες η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αναπτύξει στρατηγική συνεργασία.
Ο κ. Λετυμπιώτης άσκησε παράλληλα κριτική στην πολιτική της Άγκυρας, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία επιδιώκει αναβαθμισμένο ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ την ίδια στιγμή εφαρμόζει πολιτική δύο μέτρων και δύο σταθμών.
Αναφέρθηκε στην παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κύπρο, αλλά και στον ρόλο της Τουρκίας σε άλλες γεωπολιτικές εξελίξεις και συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή.
Απάντηση στις αναφορές για τον ξυλοδαρμό Τουρκοκύπριου
Αναφερόμενος στις δηλώσεις του Τουρκοκύπριου ηγέτη για το περιστατικό ξυλοδαρμού Τουρκοκύπριου στις ελεύθερες περιοχές, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ξεκαθάρισε ότι, με βάση τα στοιχεία της διερεύνησης και τις συλλήψεις υπόπτων, δεν προκύπτουν εθνικιστικά ή άλλα ανάλογα κίνητρα.
Επανέλαβε την καταδίκη της Κυβέρνησης για κάθε μορφή βίας, υπογραμμίζοντας ότι κανένας δεν πρέπει, μέσω δηλώσεων ή υπαινιγμών, να δυναμιτίζει την ειρηνική συνύπαρξη Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.
Τόνισε ότι το Κυπριακό είναι πρόβλημα εισβολής και κατοχής και κάλεσε όλες τις πλευρές να διαμορφώνουν τις δημόσιες τοποθετήσεις τους με γνώμονα την προσπάθεια του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για δημιουργία θετικού κλίματος και επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.
