Καλή χαρακτήρισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης τη συνάντηση του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη κ. Τουφάν Ερχιουρμάν που είχαν σήμερα στο Γραφείο Καλών Υπηρεσιών των ΗΕ, στη Λευκωσία.
Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους μετά την επιστροφή του στο Προεδρικό Μέγαρο από τον χώρο διεξαγωγής της συνάντησης του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι «ήταν μια καλή συνάντηση, για αυτό κράτησε και σχεδόν τρεις ώρες, με τη μεγαλύτερη διάρκεια του χρόνου να είμαστε μόνοι, εγώ και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης.
Ξεκίνησε η προετοιμασία στη βάση και των όσων ανέφερε δημόσια ο Γενικός Γραμματέας. Συζητήσαμε θέματα ουσίας, και όταν λέω ουσίας αναφέρομαι στις συγκλίσεις που είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Η διαφύλαξη του διαπραγματευτικού κεκτημένου μέχρι και την τελευταία ημέρα στο Κραν Μοντάνα.
Συζητήσαμε μεθοδολογία. Είναι γνωστές οι τέσσερις θέσεις του κ. Ερχιουρμάν, υπέβαλα κάποιες δικές μας προσεγγίσεις, ειδικότερα για το πώς μπορεί να είναι πιο αποδοτική η διαπραγμάτευση μέσα από μια διασταυρούμενη διαπραγμάτευση, όλα τα θέματα, δεν μπορεί να συζητηθεί μόνο ένα θέμα και επιλεκτικά, (υπάρχει) ανάγκη διασταυρούμενης διαπραγμάτευσης για να μπορεί να υπάρξει πρόοδος.
Συζητήσαμε μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Στα οδοφράγματα δεν περιοριστήκαμε στο γνωστό θέμα της Μιας Μηλιάς και στο Πυρόι-Αθηένου, συζητήσαμε και για τα άλλα τρία που είχαμε συμφωνήσει με τον Γενικό Γραμματέα στις 18 Μαρτίου 2025, στη Γενεύη, δηλαδή το Πυρόι-Αθηένου, Κόκκινα, Μια Μηλιά και Λουρουντζίνα, άρα τέσσερα σημεία διέλευσης.
Υπέβαλα κάποιες προτάσεις. Κάποιες είναι επανάληψη γιατί αναμένουμε απάντηση σε σχέση με τους εγκλωβισμένους, σε σχέση με τους αγνοούμενους και την ανάγκη να τρέξει σαφώς πιο γρήγορα η όλη διαδικασία. Αιτήματα που αφορούν τη μαρωνιτική κοινότητα. Αιτήματα που αφορούν την αρμενική κοινότητα. Αιτήματα που αφορούν κάποιες πινακίδες στις κατεχόμενες περιοχές, καθώς επίσης και κάποια άλλα θέματα.
Μετέφερα και στον Τουρκοκύπριο ηγέτη ότι τα όποια Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης θα πρέπει να μας φέρνουν πιο κοντά στη λύση, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου και όχι να κανονικοποιούν με οποιονδήποτε τρόπο τη σημερινή απαράδεκτη κατάσταση πραγμάτων.
Εξέφρασα την ετοιμότητα, εάν και εφόσον επαναρχίσουν οι συνομιλίες, που είναι ο στόχος μας, να δούμε και άλλα μονομερή μέτρα από πλευράς Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως τα 14 που είχα ανακοινώσει.
Ήταν μια καλή συζήτηση. Συμφωνήσαμε να βρεθούμε και την άλλη βδομάδα, να βρισκόμαστε κάθε εβδομάδα και αν χρειαστεί και περισσότερο από μία φορά. Αύριο θα ανακοινώσουμε τα μέλη της Επιτροπής, του Συμβουλευτικού Σώματος που είχαμε προτείνει και έγινε αποδεκτή η σύσταση αυτού του Συμβουλευτικού Σώματος. Και συνεχίζουμε. Αν θα έδινα ένα πρόσημο στη σημερινή συνάντηση, θα έδινα ένα θετικό πρόσημο στη βάση όσων συζητήθηκαν και το πώς προχωρούμε».
Σε ερώτηση αν στη συμβιβαστική πρόταση του ΓΓ των ΗΕ για τα οδοφράγματα δεν υπήρξε συμφωνία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «ο ΓΓ όντως και στην κοινή συνάντηση που είχαμε όταν ήταν εδώ, είχε προτείνει, μάλιστα, αναφέροντας ως μια λογική συμβιβαστική πρόταση, η οποία θα πρέπει να γίνει αποδεκτή. Αποδεχθήκαμε τη συμβιβαστική πρόταση του ΓΓ. Τέθηκαν κάποια άλλα θέματα και μέσα στο πλαίσιο του ότι τέθηκαν και άλλα θέματα, όπως η Λουρουντζίνα, είπαμε να δούμε και τα τέσσερα οδοφράγματα, όπως είχαμε συζητήσει με τον ΓΓ στις 18 Μαρτίου 2025 στη Γενεύη».
Σε άλλη ερώτηση ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι σήμερα «συζητήσαμε το θέμα των συγκλίσεων, η ουσία αφορά το θέμα των συγκλίσεων. Γίνεται μια δουλειά από πλευράς Ηνωμένων Εθνών. Την πρώτη βδομάδα Σεπτεμβρίου θα είναι στην Κύπρο η κα Ολγκίν. Ανταλλάξαμε απόψεις επί συγκεκριμένων θεμάτων των συγκλίσεων στη βάση και του ποιες είναι οι θέσεις του Τουρκοκύπριου ηγέτη και του ποιες είναι οι θέσεις της δικής μας πλευράς, για την ανάγκη διαφύλαξης του διαπραγματευτικού κεκτημένου και σε γενικές γραμμές από τη συζήτηση για το κεκτημένο, επαναλαμβάνω, σε γενικές γραμμές, ήταν μια καλή συζήτηση».
Ερωτηθείς αν ο κ. Ερχιουρμάν επιμένει στα σημεία που έθεσε σε ό,τι αφορά τη μεθοδολογία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «για τη μεθοδολογία υπάρχουν τέσσερα σημεία από πλευράς του κ. Ερχιουρμάν. Το έχω κατ’ επανάληψη αναφέρει ότι το ένα αφορά τις συγκλίσεις που είναι αποδεκτό από δικής μας πλευράς. Εμείς επιμένουμε, διαπραγματευτικό κεκτημένο μέχρι τα ξημερώματα της 7ης Ιουλίου, όπου διακόπηκαν οι διαπραγματεύσεις στο Κραν Μοντανά.
Το δεύτερο αφορά τον χρόνο. Ο χρόνος εξαρτάται αν ξεκινήσουμε από εκεί που μείναμε για να περπατήσουμε το τελευταίο μίλι, όπως ο ίδιος ο ΓΓ έχει αναφέρει. Αν ξεκινήσουμε από την αρχή, αντιλαμβάνεστε ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για τελευταίο μίλι.
Το άλλο θέμα, αν δεν με απατά η μνήμη μου, είναι αυτό των προκαθορισμένων αποτελεσμάτων που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό, είναι αντικίνητρο για να πετύχουμε τη λύση του Κυπριακού.
Είναι τέσσερα σημεία της μεθοδολογίας του κ. Ερχιουρμάν».
Πρόσθεσε ότι συζήτησαν τη διασταυρούμενη διαπραγμάτευση, αλλά και την πιθανοτητα συζήτησης «σε ζεύγη, τα θέματα ουσίας. Δεν μπορούμε», επεσήμανε ο Πρόεδρος, «να συζητούμε απομονωμένα. Για παράδειγμα, έδωσα κάποια παραδείγματα. Το εδαφικό μαζί με το περιουσιακό είναι δύο θέματα που είναι άμεσα συνυφασμένα. Ίσως η διακυβέρνηση μαζί με το κεφάλαιο της ασφάλειας και των εγγυήσεων που είναι καθοριστικής σημασίας. Πολύ συγκεκριμένα εισηγήθηκα κάποια θέματα, ανταλλάξαμε απόψεις και προσβλέπω στην επόμενη συνάντηση και σίγουρα η παρουσία εδώ της κας Ολγκίν, αναφέρομαι στο θέμα της ουσίας, είναι καθοριστική για το τι θα συζητήσουμε».
Κληθείς να πει πότε θα είναι η επόμενη συνάντηση του με τον κ. Ερχιουρμάν, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι δεν έχει ακόμη καθοριστεί ημερομηνία, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι «έχουμε συμφωνήσει να βρισκόμαστε τουλάχιστον μια φορά τη βδομάδα».
Ερωτηθείς αν θα γίνονται ανακοινώσεις για κάθε απόφαση που θα λαμβάνεται, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε «όχι, ο στόχος και το άτυπο ορόσημο, το οποίο μοιράστηκα και με τον με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη είναι την εβδομάδα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, όλα τα εμπλεκόμενα μέρη- γιατί θέλω να σας θυμίσω ότι ο Γενικός Γραμματέας δεν αναφέρθηκε μόνο στους δύο ηγέτες στην Κύπρο, αναφέρθηκε κατ’ επανάληψη και στις δημόσιες του δηλώσεις, αλλά και στις κατ΄ ιδίαν συναντήσεις που είχαμε, στον ρόλο των εγγυητριών δυνάμεων- όλοι θα είναι στη Νέα Υόρκη με αφορμή τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης θα έχει συνάντηση μετά το πέρας της επίσημης εβδομάδας, ως είθισται. Τότε γίνεται η συνάντηση. Και είναι μια καλή ευκαιρία εκεί να γίνει ο απολογισμός με στόχο τη σύγκληση μιας διευρυμένης διάσκεψης, κατά τη διάρκεια της οποίας θα ανακοινωθεί η επανέναρξη των συνομιλιών».
Ερωτηθείς αν θα γίνει τριμερής συνάντηση των ηγετών με τον ΓΓ των ΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «είναι νωρίς να μιλήσουμε για μια τέτοια συνάντηση. Δεν τέθηκε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, αλλά εκείνο που μπορώ να σας πω είναι ότι αν τεθεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο, είμαστε έτοιμοι να συμμετάσχουμε σε μια τέτοια συνάντηση και ακόμα και σε μια διευρυμένη πολύ καλύτερα, αν ο Γενικός Γραμματέας συγκαλέσει. Οφείλουμε, θεωρώ, όλοι μας να ανταποκριθούμε θετικά στον Γενικό Γραμματέα».
Σε ερώτηση αν υπήρξε πρόθεση να εκδίδετο κοινό ανακοινωθέν μετά τη σημερινή συνάντηση, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «έγινε μια γραπτή δήλωση των Ηνωμένων Εθνών που συζητήθηκε φυσικά με τις δύο πλευρές».
Σε ερώτηση αν υπήρξε όμως πρόθεση να εκδοθεί κοινό ανακοινωθέν, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε «όχι, αυτό ήταν αυτό που συζητούσαμε από την αρχή, δήλωση των Ηνωμένων Εθνών, κοινό ανακοινωθέν, δεν υπάρχει διαφορά».
Κληθείς να πει αν ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έθεσε κάτι άλλο ενώπιον του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε «έθεσε αυτά που βλέπουμε το τελευταίο διάστημα, που βλέπετε και στον τουρκοκυπριακό Τύπο και απάντησα ότι όλα αυτά είναι πολύ φυσιολογικές εξελίξεις ως αποτέλεσμα της παράνομης κατάστασης πραγμάτων και αν θέλουμε να αποφεύγονται τέτοιου είδους εξελίξεις, θα πρέπει να εργαστούμε ακόμη περισσότερο και σαφώς πιο γρήγορα, έτσι ώστε να πετύχουμε τη λύση του Κυπριακού στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου».
Σε ερώτηση αν θα είναι παρούσα και η κα Ολγκίν σε επόμενες συναντήσεις του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «όταν θα είναι στην Κύπρο η κα Ολγκίν, όποτε είναι κατά τη διάρκεια των συναντήσεων μου με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, θεωρώ ότι, ναι, θα είναι παρούσα».
