Στις 20 Φεβρουαρίου 2026 συμπληρώνονται ακριβώς δύο χρόνια από την έναρξη της έρευνας για το «Κράτος Μαφία», στο πλαίσιο της οποίας ελέγχεται για διαφθορά και κατάχρηση εξουσίας ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης.
Όταν θέσαμε το ερώτημα στον επίτροπο Διαφάνειας και επικεφαλής της Αρχής κατά της Διαφθοράς, Χάρη Πογιατζή, σχετικά με το πότε η Αρχή προτίθεται να ανακοινώσει τα ευρήματά της, απέφυγε να τοποθετηθεί. Στην επισήμανσή μας ότι πρόκειται για ζήτημα μείζονος δημόσιου ενδιαφέροντος, απάντησε ότι έχουν δοθεί σχετικές οδηγίες προς τους λειτουργούς Eπιθεώρησης, υπονοώντας προφανώς την επίσπευση της σύνταξης του πορίσματος, το οποίο καταρτίζεται από τον περασμένο Ιούλιο. Στο στάδιο που βρισκόμαστε σήμερα, έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια ερευνών, ανακύπτει εύλογα και ζήτημα κόστους, καθώς, σύμφωνα με την πληροφόρηση που διαθέτουμε, αυτό αναμένεται να υπερβεί το €1 εκατ. Η διαδικασία θα πρέπει, επιτέλους, να ολοκληρωθεί με την κατάθεση των δυο τελευταίων κεφαλαίων του πορίσματος.
Η τελευταία επίσημη ενημέρωση που είχαμε από τον κ. Πογιατζή για τη συγκεκριμένη υπόθεση ήταν τον περασμένο Δεκέμβριο. Σε δηλώσεις του στην εκπομπή «Πρωινή Ενημέρωση» του ραδιοφώνου του «Πολίτη», απέδωσε τη νέα καθυστέρηση που παρατηρείται στην παράδοση των δύο τελευταίων κεφαλαίων του πορίσματος σε προβλήματα υγείας που αντιμετώπισαν δύο από τους συνολικά τέσσερις λειτουργούς Επιθεώρησης που διόρισε η Αρχή για τη διεξαγωγή της έρευνας. Πρόκειται για τους νομικούς-δικηγόρους Gabrielle McIntyre, Χαρίλαο Χρυσάνθου, Ορέστη Νικήτα και Ανδρέα Ευθυμίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», τα δύο κεφάλαια που εκκρεμούν θεωρούνται και τα πλέον κρίσιμα. Όταν και εφόσον κατατεθούν, θα πρέπει να τύχουν ενδελεχούς μελέτης από την Αρχή κατά της Διαφθοράς, η οποία στη συνέχεια θα εκδώσει λεπτομερή ανακοίνωση σχετικά με τα ευρήματα της έρευνας και κατά πόσο, κατά την άποψή της, έχουν διαπραχθεί ποινικά αδικήματα που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.
Κατέθεσαν 129 μάρτυρες
Το τελικό πόρισμα θα αποτελείται από πέντε κεφάλαια. Λόγω του τεράστιου όγκου του μαρτυρικού υλικού, η Αρχή και οι λειτουργοί Επιθεώρησης συμφώνησαν ότι η παράδοση θα γίνεται τμηματικά, ώστε τα μέλη της Αρχής να έχουν τον απαραίτητο χρόνο για μελέτη και αξιολόγηση κάθε κεφαλαίου ξεχωριστά.
Στο πλαίσιο της έρευνας, κατέθεσαν ενώπιον των λειτουργών επιθεώρησης συνολικά 129 πρόσωπα από την Κύπρο και το εξωτερικό, μεταξύ των οποίων νυν και πρώην κρατικοί και αιρετοί αξιωματούχοι, καθώς και ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης. Παράλληλα, έχουν συγκεντρωθεί πάνω από 550 τεκμήρια, που αντιστοιχούν σε δεκάδες χιλιάδες σελίδες εγγράφων.
Οι ισχυρισμοί εναντίον του Νίκου Αναστασιάδη για διαφθορά, όπως προβάλλονται στο βιβλίο του Μακάριου Δρουσιώτη «Κράτος Μαφία», είναι πολυάριθμοι. Λόγω έλλειψης αρμοδιότητας και αντικειμενικών δυσκολιών, η Αρχή κατά της Διαφθοράς δεν ήταν σε θέση να ερευνήσει το σύνολό τους. Κατόπιν επανειλημμένων συναντήσεων της Αρχής με τον συγγραφέα και λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εξουσίες και αρμοδιότητες της Αρχής είναι περιορισμένες, καθώς είναι ερευνητικής και όχι ανακριτικής φύσεως, καταβλήθηκε προσπάθεια να περιοριστούν τα θέματα που θα τύγχαναν διερεύνησης. Οι Όροι Εντολής που δόθηκαν στους λειτουργούς επιθεώρησης καλύπτουν τους περισσότερους ισχυρισμούς του βιβλίου περί διαφθοράς. Όπως αναφέρει η Αρχή κατά της Διαφθοράς στην ανακοίνωσή της που εξέδωσε στις 20/02/2024: «Οι Όροι Εντολής περιλαμβάνουν όλους τους ισχυρισμούς περί ύπαρξης διαφθοράς που περιέχονται στο βιβλίο «Κράτος Μαφία», οι οποίοι εμπίπτουν εντός του πεδίου αρμοδιοτήτων της Αρχής, όπως αυτά καταγράφονται από την κείμενη νομοθεσία».
Οι πιέσεις για έρευνα
Ο πρώτος που άσκησε δημόσια πιέσεις για να αποφασίσει η Αρχή κατά της Διαφθοράς τη διεξαγωγή αυτεπάγγελτης έρευνας σχετικά με τους ισχυρισμούς που περιέχονται στο βιβλίο «Κράτος Μαφία» ήταν ο υποψήφιος για την Προεδρία της Δημοκρατίας το 2023, Ανδρέας Μαυρογιάννης. Στη συνέχεια, την έναρξη της έρευνας χαιρέτισε και ο ίδιος ο ελεγχόμενος, Νίκος Αναστασιάδης, ζητώντας με επιστολή του προς την Αρχή την ταχύτερη διεξαγωγή της. Ακολούθως, ο Νίκος Αναστασιάδης εξέδωσε βιβλίο με τίτλο «Ο Συκοφάντης» ως απάντηση στο βιβλίο του Μακάριου Δρουσιώτη «Κράτος Μαφία».
Αμοιβές έως €750 την ημέρα
Με την παράδοση και του τελευταίου μέρους του πορίσματος για το «Κράτος Μαφία», η οποία προς το παρόν είναι άγνωστο πότε θα γίνει, οι λειτουργοί Επιθεώρησης θα υποβάλουν και τον τελικό λογαριασμό στην Αρχή κατά της Διαφθοράς, ο οποίος αναμένεται να είναι ιδιαίτερα υψηλός και, σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», θα υπερβεί το €1 εκατ. μαζί με τα λειτουργικά έξοδα.
Οι αμοιβές που καταβάλλονται από την Αρχή κατά της Διαφθοράς στους λειτουργούς Επιθεώρησης καθορίζονται με βάση το πρόσωπο ή τα πρόσωπα που επιλέγονται για την ανάληψη της έρευνας, την επιστημονική τους κατάρτιση και εξειδίκευση, τον βαθμό δυσκολίας της έρευνας που καλούνται να διεκπεραιώσουν και, φυσικά, το κατά πόσο προέρχονται από το εξωτερικό. Στην τελευταία περίπτωση, τα έξοδα των ξένων λειτουργών Επιθεώρησης στην Κύπρο είναι ιδιαίτερα αυξημένα και περιλαμβάνουν διαμονή, διατροφή και μετακινήσεις.
Η Αρχή κατά της Διαφθοράς έχει αναθέσει διάφορες έρευνες σε Κύπριους δικαστές που έχουν αφυπηρετήσει. Στις περιπτώσεις αυτές, η αμοιβή μπορεί να φτάσει μέχρι και €500 για κάθε εργάσιμη ημέρα. Με την καταβολή των αμοιβών εκδίδεται τιμολόγιο και οι ίδιοι οι ερευνητές καλύπτουν τον ΦΠΑ. Για τους ξένους λειτουργούς επιθεώρησης, η ημερήσια αμοιβή μπορεί να φτάσει έως και τα €750.
Οι ξένοι ερευνητές επιλέγονται για να διερευνήσουν καταγγελίες που αφορούν νυν και πρώην κρατικούς αξιωματούχους για έναν και μοναδικό λόγο: Για να μην αμφισβητηθούν τα πορίσματά τους.
Οι αμοιβές που ανακοινώθηκαν
Στο πλαίσιο της διαφάνειας και της δημόσιας λογοδοσίας, η Αρχή κατά της Διαφθοράς αποφάσισε να δημοσιοποιεί, στο τέλος κάθε έρευνας, το συνολικό κόστος της διερεύνησης και τις αμοιβές που έλαβαν οι ερευνητές κάθε υπόθεσης. Τουλάχιστον αυτό εφαρμόστηκε με το πρώτο πόρισμα της Αρχής.
Μέχρι σήμερα, η Αρχή κατά της Διαφθοράς έχει δημοσιοποιήσει μόνο τις δαπάνες που προέκυψαν από τη διερεύνηση των τριών καταγγελιών εναντίον του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, Σάββα Αγγελίδη, χωρίς να προκύψει οποιοδήποτε ποινικά κολάσιμο, όπως αποφάνθηκαν οι ξένοι λειτουργοί Επιθεώρησης. Τα συνολικά έξοδα για τη διερεύνηση των τριών καταγγελιών ανήλθαν στις €82.675 ως εξής: Αμοιβές τριών λειτουργών Επιθεώρησης €68.064 και διοικητικά έξοδα €14.610.
Σημειώνεται ότι οι δύο Άγγλοι ερευνητές που διορίστηκαν για τη διερεύνηση των καταγγελιών σχετικά με ενδεχόμενη διαφθορά σε βάρος του Σάββα Αγγελίδη, ο ελληνοκυπριακής καταγωγής δικηγόρος George Kampanella και ο δικηγόρος Tranveer Qureshi, αποδέχθηκαν να λαμβάνουν αμοιβή μόνο για τις ημέρες που βρίσκονταν στην Κύπρο. Για την εργασία που επιτέλεσαν στην Αγγλία, σχετικά με τη σύνταξη των τριών εκθέσεων σε συνεργασία με τον Κύπριο ερευνητή, δεν απαίτησαν καμία αμοιβή.
Οι αμοιβές που δεν ανακοινώθηκαν
Εκκρεμεί από την Αρχή κατά της Διαφθοράς η δημοσιοποίηση των διοικητικών εξόδων και των αμοιβών των λειτουργών Επιθεώρησης που ερεύνησαν και συνέταξαν πορίσματα για τον βουλευτή της ΕΔΕΚ, Μαρίνο Σιζόπουλο, για τον τέως διευθυντή του ΣΥΛ και νυν γενικό διευθυντή του ΕΟΑ Λευκωσίας, Κωνσταντίνο Παρμακλή, για τις χορηγίες που έλαβε ο ΔΗΣΥ από επενδυτές που εξασφάλισαν «χρυσά» διαβατήρια, καθώς και για τη μεγάλη ανάπτυξη «The Land of Dreams» στην Τριμίκλινη.
