Η 2α Απριλίου 2026 καταγράφεται ως ορόσημο για το οργανωμένο φοιτητικό κίνημα της Κύπρου. Με την υπερψήφιση από την Ολομέλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων της πρότασης νόμου «Ο περί της Παγκύπριας Ομοσπονδίας Φοιτητικών Ενώσεων (Σύσταση, Λειτουργία και Συναφή Θέματα) Νόμος», η Παγκύπρια Ομοσπονδία Φοιτητικών Ενώσεων (ΠΟΦΕΝ) αποκτά για πρώτη φορά από την ίδρυσή της πλήρη θεσμική κατοχύρωση.
Πρόκειται για μια ιστορική εξέλιξη που έρχεται να καλύψει ένα διαχρονικό θεσμικό κενό, το οποίο παρέμενε άλυτο για περισσότερο από μισό αιώνα. Ένα αίτημα 52 χρόνων, το οποίο διατυπωνόταν επανειλημμένα από το φοιτητικό κίνημα, σήμερα μετατρέπεται σε κατοχυρωμένη πραγματικότητα.
Η πρόταση νόμου κατατέθηκε από τους Βουλευτές Γιώργος Κάρουλλας, Μάριος Μαυρίδης και Πρόδρομος Αλαμπρίτης εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού, τους Γιώργος Λουκαΐδης, Χρίστος Χριστοφίδης, Αντρέας Καυκαλιάς και Χρίστος Χριστόφιας εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ – Αριστερά – Νέες Δυνάμεις, τον Αλέκος Τρυφωνίδης εκ μέρους της Δημοκρατικής Παράταξης – Συνεργασία Δημοκρατικών Δυνάμεων και την Αλεξάνδρα Ατταλίδου.
Κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια, ο κ. Πρόδρομος Αλαμπρίτης χαρακτήρισε την απόφαση ως ιστορική, τονίζοντας ότι η φωνή των φοιτητών αποκτά πλέον θεσμική υπόσταση. Από την πλευρά της, η κ. Αλεξάνδρα Ατταλίδου σημείωσε ότι διαμορφώνεται πλέον ένα πλαίσιο ουσιαστικής εκπροσώπησης των φοιτητών, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία της διατήρησης της ανεξαρτησίας του φοιτητικού κινήματος. Ο κ. Γιώργος Λουκαΐδης αναφέρθηκε στη συλλογική δουλειά που προηγήθηκε, επισημαίνοντας ότι η πρόταση νόμου καλύπτει ουσιαστικά ζητήματα λειτουργίας της ΠΟΦΕΝ ως νομικού προσώπου, διασφαλίζοντας την πλήρη αυτονομία της.
Την ψήφιση της πρότασης χαιρέτισε και η Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Αννίτα Δημητρίου, κάνοντας λόγο για αποτέλεσμα συλλογικής δουλειάς που στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα στήριξης προς τη νέα γενιά.
Με τη νέα νομοθεσία θεσπίζεται ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που διέπει τη σύσταση και λειτουργία της ΠΟΦΕΝ, η οποία πλέον καθίσταται ανεξάρτητη νομική οντότητα με δική της νομική προσωπικότητα, οικονομική και λειτουργική αυτοτέλεια . Ταυτόχρονα, καθορίζεται ρητά ως ο νόμιμος εταίρος του κράτους για κάθε θέμα που αφορά τους φοιτητές και το φοιτητικό κίνημα, με αποτέλεσμα κάθε δημόσια αρχή να υποχρεούται να διαβουλεύεται μαζί της πριν από τη λήψη σχετικών αποφάσεων.
Η σημασία της θεσμοθέτησης είναι πολυεπίπεδη. Πέραν της ενίσχυσης της θεσμικής φωνής των φοιτητών, επιτυγχάνεται η ενοποίηση όλων των φοιτητικών ενώσεων, τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό, κάτω από ένα ενιαίο και ανεξάρτητο σχήμα, το οποίο διασφαλίζει την ενότητα και τη συνέχεια του φοιτητικού κινήματος. Παράλληλα, ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν τη δομή, τη λειτουργία και τα όργανα της Ομοσπονδίας, όπως το Συνέδριο, η Διοικούσα Επιτροπή και η Γενική Γραμματεία, καθώς και η οικονομική της αυτοτέλεια.
Η ανάγκη για τη συγκεκριμένη θεσμική ρύθμιση κατέστη ιδιαίτερα επιτακτική μετά την τροποποίηση του 2019 στη νομοθεσία για τα τραπεζικά ιδρύματα, η οποία δημιούργησε σοβαρά πρακτικά προβλήματα στη λειτουργία της ΠΟΦΕΝ, επηρεάζοντας ακόμη και τη δυνατότητα πρόσβασης σε τραπεζικούς λογαριασμούς και κρατική χορηγία.
Η σημερινή εξέλιξη αποτελεί το αποτέλεσμα μιας μακράς και συλλογικής προσπάθειας, η οποία εντάθηκε τα τελευταία χρόνια. Καθοριστική υπήρξε η συμβολή των φοιτητών και των οργανωμένων τους εκπροσώπων, οι οποίοι με επιμονή και συνέπεια ανέδειξαν την ανάγκη για ουσιαστική κατοχύρωση του ρόλου της ΠΟΦΕΝ.
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στις ηγεσίες της Ομοσπονδίας των τελευταίων ετών. Ο πρώην Πρόεδρος κ. Ραφαήλ Ζαχαριάδης και τα μέλη της Γενικής Γραμματείας ΠΟΦΕΝ 2022–2024 έθεσαν τις βάσεις αυτής της προσπάθειας, ενώ ο φίλος τέως Πρόεδρος κ. Σάββας Κλεάνθους και τα μέλη της Γενικής Γραμματείας ΠΟΦΕΝ 2024–2025 συνέβαλαν καθοριστικά στη συνέχιση και ολοκλήρωσή της.
Η θεσμοθέτηση της ΠΟΦΕΝ δεν αποτελεί το τέλος μιας πορείας, αλλά την αρχή μιας νέας εποχής για το φοιτητικό κίνημα. Μιας εποχής όπου η φωνή των φοιτητών αποκτά θεσμικό ρόλο, ενισχύεται η συμμετοχή τους στα κέντρα λήψης αποφάσεων και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για πιο αποτελεσματική διεκδίκηση των δικαιωμάτων και των αναγκών τους.
Σε μια περίοδο όπου η ενεργός συμμετοχή των νέων στα κοινά αποτελεί ζητούμενο, η θεσμοθέτηση της ΠΟΦΕΝ συνιστά μια ουσιαστική επένδυση στη δημοκρατία, τη συλλογικότητα και το μέλλον του τόπου.
