«Άλλο η κατανόηση και άλλο η συγχώρεση»: Η Αγγελική Νικολούλη στον «Π» με αφορμή την παρουσία της στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Header Image

«Δεν γράφω για να εντυπωσιάσω με μια ακραία λεπτομέρεια. Γράφω για να αναδείξω την ανθρώπινη διάσταση μιας ιστορίας και να κρατήσω ζωντανό τον προβληματισμό που αφήνει πίσω της.»

Με περισσότερα από τριάντα χρόνια στην πρώτη γραμμή της δημοσιογραφικής έρευνας, η Αγγελική Νικολούλη έχει συνδέσει το όνομά της με ιστορίες που ζητούν απαντήσεις, επιμονή και φως στις σκοτεινές πτυχές της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Από το «Φως στο τούνελ» έως τα αστυνομικά μυθιστορήματά της, η αναζήτηση της αλήθειας αποτελεί άξονα της διαδρομής της, ενώ οι υποθέσεις συναντούν τη λογοτεχνία, την αγωνία και την ψυχογραφία. Με αφορμή την παρουσία της στην 5η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού, συνομιλούμε για την εμμονή και τα όρια, την απληστία και τον έρωτα που μπορεί να σκοτεινιάσει, τους χαρακτήρες που δεν χωρούν σε εύκολες κρίσεις, αλλά και για το ένστικτο που γίνεται αφετηρία έρευνας, όχι υποκατάστατο αποδείξεων. 

 

Στο «Θα γίνω σκιά σου» το stalking και η εμμονική παρακολούθηση βρίσκονται στον πυρήνα της ιστορίας. Πιστεύετε ότι σήμερα η τεχνολογία έχει κάνει πιο εύκολο για έναν άνθρωπο να γίνει «σκιά» κάποιου άλλου;

Αναμφίβολα η τεχνολογία έχει ανοίξει δρόμους που παλαιότερα δεν υπήρχαν. Κάποιος μπορεί να παρακολουθεί τις κινήσεις σου, να γνωρίζει πού βρίσκεσαι, με ποιους επικοινωνείς, τι κάνεις. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι πολλές φορές αυτή η παρακολούθηση κρύβεται πίσω από το προσωπείο της αγάπης ή του ενδιαφέροντος. Όμως η εμμονή δεν γεννήθηκε με την τεχνολογία. Υπήρχε πάντα. Εκείνο που άλλαξε είναι τα μέσα και η δυνατότητα του ανθρώπου να εισβάλει στη ζωή του άλλου χωρίς καν να βρίσκεται κοντά του. Με προβληματίζει ιδιαίτερα το γεγονός ότι ορισμένοι δεν αναγνωρίζουν τα όρια. Θεωρούν πως έχουν δικαίωμα να ελέγχουν τη ζωή κάποιου επειδή τον αγάπησαν, τον διεκδίκησαν ή κάποτε υπήρξαν μέρος της ζωής του. Η αγάπη όμως δεν είναι ιδιοκτησία. Και όταν η επιθυμία να έχεις κάποιον μετατρέπεται σε ανάγκη να τον ελέγχεις, τότε τα πράγματα γίνονται επικίνδυνα.

 

Οι πρωταγωνίστριες στα βιβλία σας συχνά δεν είναι ούτε απόλυτα θύματα ούτε απόλυτα θύτες. Γιατί σας ενδιαφέρουν οι τόσο γκρίζοι χαρακτήρες;

Γιατί έτσι είναι οι άνθρωποι. Δεν μπαίνουν σε πλαίσιο ούτε χωρούν πάντα σε εύκολες ταμπέλες. Με ενδιαφέρει να φωτίζω τις αντιφάσεις τους, τις αδυναμίες τους, τις επιλογές τους και κυρίως εκείνες τις στιγμές που μπορεί να τους οδηγήσουν σε ένα σκοτεινό μονοπάτι. Στην πραγματική ζωή έχω συναντήσει ανθρώπους που στην αρχή μιας έρευνας έμοιαζαν με κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτό που αποκαλύφθηκε στη συνέχεια. Δεν με ενδιαφέρει να καταδικάσω εύκολα τους ήρωές μου. Με ενδιαφέρει να τους καταλάβω. Αυτό δεν σημαίνει ότι δικαιολογώ τις πράξεις τους. Άλλο η κατανόηση και άλλο η συγχώρεση. Ο αναγνώστης θέλω να προβληματιστεί και να αναρωτηθεί πόσο εύκολα μπορεί ένας άνθρωπος να περάσει τη λεπτή γραμμή που χωρίζει το καλό από το κακό.

 

Διαβάζοντας τα βιβλία σας, αντιλαμβάνεται κανείς ότι η ανθρώπινη απληστία εμφανίζεται συχνά ως κίνητρο εγκλήματος. Είναι κάτι που συναντήσατε επαναλαμβανόμενα και στις πραγματικές σας έρευνες;

Η απληστία είναι ένα από τα πιο ισχυρά και επικίνδυνα κίνητρα. Έχω ερευνήσει υποθέσεις όπου το χρήμα, η περιουσία, μια κληρονομιά ή η επιθυμία κάποιου να αποκτήσει όσα δεν του ανήκουν διέλυσαν οικογένειες και οδήγησαν σε τραγωδίες. Το συγκλονιστικό είναι ότι πολλές φορές το έγκλημα δεν γεννιέται από μια ξαφνική ανάγκη αλλά από μια διαρκώς αυξανόμενη επιθυμία για περισσότερα. Ο άπληστος άνθρωπος δεν αρκείται σε όσα έχει. Θέλει να πάρει και όσα ανήκουν στον άλλον. Στις έρευνές μου έχω δει πόσο μακριά μπορεί να φτάσει κάποιος όταν βάλει το προσωπικό του συμφέρον πάνω από την ανθρώπινη ζωή. Και ίσως αυτό είναι το πιο ανατριχιαστικό: ένα τόσο πεζό κίνητρο να κρύβεται πίσω από εγκλήματα αδιανόητης αγριότητας.

 

Στον «Έρωτα φονιά» ο έρωτας μετατρέπεται σε καταστροφική δύναμη. Πιστεύετε ότι τα πιο επικίνδυνα εγκλήματα είναι αυτά που γεννιούνται από το συναίσθημα και όχι από το συμφέρον;

Δεν θα έλεγα ότι υπάρχει σύγκριση ανάμεσα στο συναίσθημα και στο συμφέρον. Και τα δύο μπορούν να γίνουν καταστροφικά όταν ο άνθρωπος χάσει τον έλεγχο του εαυτού του. Ο έρωτας όμως έχει μια ιδιαίτερη επικινδυνότητα όταν μετατρέπεται σε αρρωστημένη εμμονή. Όταν κάποιος δεν μπορεί να αποδεχθεί την απόρριψη, τον χωρισμό ή την ελευθερία του άλλου. Εκεί η αγάπη αλλοιώνεται και γίνεται κτητικότητα, ζήλια, εκδικητικότητα, μίσος. Ο άλλος παύει να αντιμετωπίζεται ως άνθρωπος με δικαιώματα και γίνεται κάτι που πρέπει να αποκτηθεί ή να τιμωρηθεί. Έχω δει στην πραγματική ζωή πόσο εύκολα μια σχέση που ξεκίνησε με υποσχέσεις μπορεί να καταλήξει σε έναν εφιάλτη με πολύ άσχημο τέλος. Και αυτό που πραγματικά με τρομάζει είναι όταν η βία παρουσιάζεται ως απόδειξη αγάπης.

 

Τα βιβλία σας βασίζονται σε αληθινές ιστορίες. Υπήρξε ποτέ κάποια λεπτομέρεια πραγματικής υπόθεσης που δεν τολμήσατε να συμπεριλάβετε, γιατί θα φαινόταν απίστευτη στον αναγνώστη;

Τα σενάρια που γράφει η ζωή πολλές φορές ξεπερνούν κάθε φαντασία. Έχω βρεθεί μπροστά σε στοιχεία, συμπτώσεις και συμπεριφορές που αν τα έβαζα αυτούσια σε ένα μυθιστόρημα ίσως ο αναγνώστης να αναρωτιόταν αν είναι δυνατόν να έχουν συμβεί. Η πραγματικότητα δεν έχει πάντα τη λογική που θα θέλαμε να έχει μια λογοτεχνική ιστορία. Μπορεί να είναι παράλογη, σκληρή, ακόμη και αδιανόητη. Υπάρχει όμως και κάτι σημαντικό που με απασχολεί στα στοιχεία που περιλαμβάνω σε κάθε ιστορία μου. Ο σεβασμός στους ανθρώπους που έχουν υποφέρει. Δεν γράφω για να εντυπωσιάσω με μια ακραία λεπτομέρεια. Γράφω για να αναδείξω την ανθρώπινη διάσταση μιας ιστορίας και να κρατήσω ζωντανό τον προβληματισμό που αφήνει πίσω της.

 

Στην πρόσφατη «Απαγωγή», επιλέγετε και πάλι μια υπόθεση που πατά πάνω στον φόβο και την αγωνία της οικογένειας. Τι είναι αυτό που σας τράβηξε σε αυτή την ιστορία;

Η «Απαγωγή» δεν πατά μόνο στον φόβο και την αγωνία της οικογένειας. Είναι μια πολυεπίπεδη ιστορία που φωτίζει διαφορετικές πτυχές του οργανωμένου εγκλήματος. Φόνοι, απαγωγές και ένα σκοτεινό πλέγμα σχέσεων και συμφερόντων. Στις σελίδες του βιβλίου βλέπει κανείς τους μηχανισμούς χειραγώγησης, τις εξαρτήσεις, τη διαφθορά, τον νόμο της σιωπής. Αυτό που με τράβηξε όμως σε αυτήν την ιστορία ήταν η επιμονή μιας μάνας, που αρνήθηκε να αποδεχθεί τη σιωπή και έγινε καταλύτης των εξελίξεων. Με την αποφασιστικότητά της έφερε τα πάνω κάτω, ανατρέποντας ισορροπίες και αναγκάζοντας πρόσωπα και καταστάσεις να βγουν από τη σκιά. 

 

Στα έργα σας το ένστικτο φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στην αναζήτηση της αλήθειας. Πόσο σας έχει βοηθήσει πραγματικά το ένστικτο στις έρευνες που μεταφέρθηκαν αργότερα στη λογοτεχνία;

Το ένστικτο είναι πολύτιμο εργαλείο, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τα στοιχεία. Στη δημοσιογραφική έρευνα πολλές φορές κάτι μπορεί να μη σου κολλάει. Μια απάντηση, μια συμπεριφορά, μια λεπτομέρεια που μοιάζει ασήμαντη. Έχω μάθει να ακούω αυτό το εσωτερικό καμπανάκι. Δεν το αντιμετωπίζω όμως ως απόδειξη. Το μετατρέπω σε ερώτημα και προσπαθώ να το επιβεβαιώσω μέσα από την έρευνα. Στη λογοτεχνία και ειδικά στο αστυνομικό μυθιστόρημα το ένστικτο αποκτά μια διαφορετική διάσταση. Μπορεί να οδηγήσει έναν ήρωα σε μια αποκάλυψη, αλλά και τον αναγνώστη να υποψιαστεί ότι πίσω από την προφανή ιστορία υπάρχει κάτι άλλο.

 

Πολλοί αναγνώστες λένε ότι διαβάζοντας τα βιβλία σας αισθάνονται πως παρακολουθούν ένα επεισόδιο του «Φως στο Τούνελ» σε λογοτεχνική μορφή. Συμφωνείτε με αυτή τη σύνδεση ή τη θεωρείτε άδικη για τη συγγραφική σας δουλειά;

Καταλαβαίνω γιατί το λένε. Έχω περάσει περισσότερα από τριάντα χρόνια αναζητώντας την αλήθεια μέσα από την εκπομπή μου και αναπόφευκτα επηρεάζει τον τρόπο που προσεγγίζω μια ιστορία. Δεν θεωρώ ότι η σύνδεση αδικεί τη συγγραφική μου δουλειά. Είναι μια γέφυρα ανάμεσα σε δύο πλευρές της ίδιας διαδρομής. Η δημοσιογραφία μού έμαθε να ψάχνω και η λογοτεχνία μού επιτρέπει να εξερευνώ βαθύτερα όσα ανακαλύπτω. Στα βιβλία μου όπως και στο «Τούνελ» υπάρχει η αγωνία της αποκάλυψης, η αναζήτηση των κρυμμένων στοιχείων, οι ανατροπές και κυρίως η προσπάθεια να καταλάβεις τον άνθρωπο πίσω από το γεγονός. Η διαφορά είναι ότι γράφοντας ένα αστυνομικό λογοτεχνικό έργο μπορώ να εισχωρήσω περισσότερο στην ψυχολογία των ηρώων, να ακολουθήσω τις σκέψεις τους και να αναπτύξω τις ανθρώπινες σχέσεις τους με τρόπο που δεν θα μπορούσε να γίνει σε ένα τηλεοπτικό ρεπορτάζ.

 

Μετά από τριάντα και πλέον χρόνια στο «Φως στο Τούνελ», πιστεύετε ότι έχετε συναντήσει στην πραγματική ζωή ανθρώπους και χαρακτήρες πιο σκοτεινούς από αυτούς που περιγράφετε στα μυθιστορήματά σας ή η λογοτεχνία σάς επέτρεψε να τους προσεγγίσετε διαφορετικά;

Η πραγματικότητα πολλές φορές ξεπερνά τη φαντασία. Στα τόσα χρόνια της έρευνας έχω συναντήσει ανθρώπους και συμπεριφορές που δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να επινοήσει. Έχω δει πόσο σκοτεινή μπορεί να γίνει η ανθρώπινη ψυχή και πόσο εύκολα κάποιοι μπορούν να κρύψουν την αλήθεια πίσω από ένα συνηθισμένο πρόσωπο. Υπάρχει όμως και κάτι που δεν πρέπει να ξεχνάμε. Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι ίδιοι. Έχω συναντήσει και απίστευτη γενναιότητα, αλληλεγγύη, αγάπη και αξιοπρέπεια. Αν σταθούμε μόνο στο σκοτάδι, κινδυνεύουμε να χάσουμε την πίστη μας στον άνθρωπο. Ύστερα από τόσα χρόνια εξακολουθώ να πιστεύω ότι η αλήθεια αξίζει κάθε προσπάθεια. 

 

>> Η Αγγελική Νικολούλη συναντά το κοινό σήμερα Κυριακή 22 Νοεμβρίου στις 17:00, στον χώρο Rest & Recharge - Αίθουσα Ceronia, όπου θα συνομιλήσει με αναγνώστες και θα υπογράψει τα βιβλία της στο πλαίσιο της 5ης Διεθνής Έκθεσης Βιβλίου Λεμεσού.

ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Λογότυπο Altamira

Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.