Η αναμενόμενη αύξηση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατά 0,25% την Πέμπτη, στέλνει ένα πολιτικό και οικονομικό μήνυμα. Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη επανέρχεται ως αποτέλεσμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος αφήνει ήδη ένα βαθύ αποτύπωμα στην παγκόσμια οικονομία.
Για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η αύξηση αυτή από μόνη της δεν ανατρέπει δραματικά το τοπίο του κόστους δανεισμού. Μια μεταβολή της τάξης του 0,25% δύσκολα θα αλλάξει καταλυτικά τη μηνιαία δόση ενός στεγαστικού ή τον χρηματοοικονομικό σχεδιασμό μιας επιχείρησης. Η σημασία της απόφασης βρίσκεται κυρίως στο σήμα που εκπέμπει.
Η ΕΚΤ ουσιαστικά επικυρώνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν είναι παροδικές. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι ενεργειακές αναταράξεις, η αστάθεια στις εφοδιαστικές αλυσίδες και το αυξημένο κόστος μεταφορών επαναφέρουν γνώριμες ανησυχίες. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επηρεάζει τις τιμές ενέργειας, το εμπόριο, την εμπιστοσύνη των αγορών και τελικά την καθημερινότητα εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών.
Μια μικρή, ανοιχτή οικονομία όπως η κυπριακή, θα πρέπει να δει την αύξηση των επιτοκίων ως σήμα για να δούμε κατάματα και ένα κακό σενάριο για την πορεία της οικονομίας. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να λειτουργούμε μόνο με βάση το βασικό σενάριο. Η κυπριακή οικονομία σήμερα εμφανίζει ανθεκτικότητα, δημοσιονομική σταθερότητα και αξιοσημείωτους ρυθμούς ανάπτυξης. Αυτή η εικόνα, όσο θετική κι αν είναι, δεν πρέπει να γεννά εφησυχασμό.
Οι οικονομίες που αντέχουν στις κρίσεις δεν είναι απαραίτητα οι ισχυρότερες, αλλά εκείνες που έχουν προετοιμαστεί καλύτερα. Και η προετοιμασία δεν γίνεται όταν η καταιγίδα ξεσπάσει, αλλά όταν ο ουρανός είναι ακόμη καθαρός.
Η Κύπρος χρειάζεται ένα νέο κύμα μεταρρυθμίσεων με ορίζοντα την επόμενη δεκαετία. Μεταρρυθμίσεις που να αγγίζουν την παραγωγικότητα, την απονομή δικαιοσύνης, την ταχύτητα αδειοδότησης επενδύσεων, την ψηφιοποίηση του κράτους, την αγορά εργασίας και την ενεργειακή αυτονομία. Χρειάζεται μια οικονομία λιγότερο ευάλωτη σε εξωγενείς κραδασμούς και περισσότερο ικανή να δημιουργεί διατηρήσιμη ανάπτυξη.
Αν επιβεβαιωθεί το βασικό σενάριο και η ευρωπαϊκή οικονομία αποφύγει βαθύτερες αναταράξεις, τότε αυτές οι αλλαγές θα προσθέσουν ακόμη μεγαλύτερη δυναμική στην κυπριακή οικονομία. Αν όμως η κρίση στη Μέση Ανατολή αποκτήσει μεγαλύτερη ένταση και μετατραπεί σε παρατεταμένο οικονομικό σοκ, η χώρα θα βρεθεί σε σαφώς καλύτερη θέση για να το διαχειριστεί.
Οι μεταρρυθμίσεις δεν είναι πολυτέλεια, αλλά πρέπει να τις βλέπουμε ως δομικό στοιχείο για τη διατήρηση της ανθεκτικότητας της οικονομίας και ως εργαλείο για τη διάχυση του παραγόμενου πλούτου.
Δεν μπορεί να υπάρξει ευμάρεια και βελτίωση του βιοτικού επιπέδου χωρίς μεταρρυθμίσεις.
