Η πρόσφατη απόπειρα γυναικοκτονίας στη Λεμεσό επαναφέρει με οδυνηρό τρόπο στο προσκήνιο ένα φαινόμενο που η κυπριακή κοινωνία γνωρίζει, συζητά, αλλά δεν έχει ακόμη αντιμετωπίσει με τη σταθερότητα και τη σοβαρότητα που απαιτείται. Κάθε τέτοιο περιστατικό προκαλεί δικαιολογημένη αγανάκτηση, δημόσιες δηλώσεις, εξαγγελίες και εκκλήσεις για δράση. Όμως, όταν η επικαιρότητα απομακρύνεται, το ζήτημα συχνά υποχωρεί από την πολιτική και κοινωνική ατζέντα, μέχρι το επόμενο τραγικό συμβάν.
Αυτή η κυκλική αντιμετώπιση αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο εμπόδιο στην ουσιαστική πρόληψη της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας. Δεν αρκεί η αποσπασματική αντίδραση. Χρειάζεται συνέχεια, συνέπεια και θεσμική επιμονή, ανεξάρτητα από το αν το θέμα βρίσκεται στα πρωτοσέλιδα. Η βία κατά των γυναικών δεν είναι ένα «έκτακτο γεγονός», ένα φυσικό φαινόμενο που εκδηλώνεται ανεξάρτητα από τη βούλησή μας. Είναι μια κοινωνική παθογένεια που απαιτεί μόνιμους μηχανισμούς αντιμετώπισης.
Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι τα εργαλεία πρόληψης και προστασίας δεν λειτουργούν μόνο υπό την πίεση της στιγμής. Από την επαρκή στελέχωση των υπηρεσιών κοινωνικής ευημερίας και της Αστυνομίας, μέχρι την εκπαίδευση των λειτουργών πρώτης γραμμής και την έγκαιρη αξιολόγηση κινδύνου, κάθε κρίκος της αλυσίδας πρέπει να λειτουργεί συστηματικά και όχι συγκυριακά. Παράλληλα, η δικαιοσύνη οφείλει να αποδίδεται με ταχύτητα αλλά και με σαφήνεια, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των θυμάτων ότι δεν θα μείνουν απροστάτευτα.
Εξίσου κρίσιμη είναι η επένδυση στην πρόληψη μέσω της παιδείας και της κοινωνικής ευαισθητοποίησης. Οι αντιλήψεις που αναπαράγουν την ανοχή στη βία ή την έμφυλη ανισότητα δεν ανατρέπονται με μεμονωμένες καμπάνιες, αλλά με συνεχή εκπαιδευτική και πολιτισμική δουλειά. Το ζήτημα πρέπει να μπει στα σχολεία, από το νηπιαγωγείο. Ο σεβασμός καλλιεργείται.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι η ένταση της αντίδρασης μετά από κάθε τραγικό περιστατικό, αλλά η σταθερότητα της πολιτικής δέσμευσης. Δηλαδή η διάρκεια. Η συνέπεια είναι αυτή που παράγει αποτελέσματα. Μόνο όταν η αντιμετώπιση της έμφυλης βίας πάψει να εξαρτάται από την επικαιρότητα και γίνει μόνιμη προτεραιότητα της κοινωνίας, μπορεί να υπάρξει ουσιαστική αλλαγή.
Η κοινωνική πίεση προς την Πολιτεία είναι αναγκαία, ώστε οι μηχανισμοί του κράτους να βρίσκονται σε εγρήγορση. Δεν θα αλλάξουν οι νοοτροπίες μέσα σε μια μέρα.
