Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Φυτιρής, αναμένεται την ερχόμενη εβδομάδα να θέσει ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου την εισήγησή του για την επαναξιολόγηση των φρουρών πολιτικών προσώπων, αιρετών και κρατικών αξιωματούχων. Πρόκειται για μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να διορθωθεί μια διαχρονική στρέβλωση, η οποία προκαλεί το κοινό περί δικαίου αίσθημα.
Ήδη, ο κ. Φυτιρής αποκάλυψε τις προθέσεις του, ζητώντας από τον αρχηγό της Αστυνομίας να αντικατασταθεί η 24ωρη στατική φρούρηση της κατοικίας του με κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης και έξυπνες κάμερες. Στατική φρουρά διαθέτουν και άλλοι νυν και πρώην κρατικοί αξιωματούχοι. Για τον λόγο αυτόν, η αξιολόγηση περιλαμβάνει μέτρα ενίσχυσης της ασφάλειας των κατοικιών τους μέσω της αξιοποίησης της τεχνολογίας, ώστε οι αστυνομικοί που εκτελούν τα συγκεκριμένα καθήκοντα να αποδεσμευτούν και να διατεθούν για την κάλυψη επιχειρησιακών αναγκών.
Στο μικροσκόπιο του κ. Φυτιρή βρίσκονται και οι φρουρές- συνοδείες, δηλαδή οι αστυνομικοί που συνοδεύουν πολιτικούς και άλλους αξιωματούχους, ασκώντας καθήκοντα φρουρού και οδηγού.
Το ερώτημα είναι κατά πόσο το Υπουργικό Συμβούλιο θα υιοθετήσει την εισήγηση του κ. Φυτιρή, ο οποίος, τουλάχιστον δημοσίως, εμφανίζεται αποφασισμένος να βάλει «ψαλίδι» στις φρουρές πολιτικών και αξιωματούχων.
Φρουρές ανάλογα με εκλογική δύναμη
Όπως σωστά επισημαίνει σε παλαιότερη έκθεσή της για την Αστυνομία η Ελεγκτική Υπηρεσία, ενώ το θέμα της φρούρησης των αξιωματούχων και των πολιτικών θα έπρεπε να διέπεται από σαφές νομοθετικό πλαίσιο, στην πράξη αντιμετωπίζεται στη βάση υποκειμενικών και μη διαφανών αξιολογήσεων κινδύνου, οι οποίες δεν τεκμηριώνονται επαρκώς. Τούτο, σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, συνάγεται από το γεγονός ότι ο αριθμός των μελών της φρουράς των αρχηγών των πολιτικών κομμάτων «τυχαίνει» να είναι ανάλογος της κοινοβουλευτικής τους δύναμης. Έτσι, η ανάληψη από το κράτος της φρούρησης αξιωματούχων και πολιτικών καταλήγει να λαμβάνει τη μορφή δικαιώματος. Εξ ου και το φαινόμενο που παρατηρείται, μόλις ένα νέο κόμμα εισέλθει στη Βουλή παραχωρούνται αστυνομικοί για τη φρούρηση του προέδρου του. Και πάλι, εντελώς τυχαία, οι πολυπληθέστερες φρουρές αφορούν τους αρχηγούς των μεγαλύτερων κοινοβουλευτικών κομμάτων.
Συναφώς, σημειώνεται ότι στις ΗΠΑ υπάρχει νομοθεσία που διέπει τη φύλαξη και προστασία κρατικών αξιωματούχων, η οποία καθορίζει με σαφήνεια ότι φρούρηση παρέχεται μόνο στον εκάστοτε Πρόεδρο και αντιπρόεδρο της χώρας και στους πρώην Προέδρους. Η προστασία αυτή δεν αντιμετωπίζεται ως ένα διαρκές προνόμιο που ακολουθεί κάποιον εφ’ όρου ζωής.
Βοηθοί και κουτσοδούλια
Υπάρχουν περιπτώσεις πολιτικών, νυν και πρώην αξιωματούχων, οι οποίοι διαθέτουν πολύ περισσότερους αστυνομικούς από όσους πραγματικά απαιτούνται, με αποτέλεσμα να τους απασχολούν ακόμη και σε προσωπικές εργασίες.
Χαρακτηριστική ήταν η αποκάλυψη του «Πολίτη» πριν από μερικά χρόνια, όταν αστυνομικοί που υπηρετούσαν ως φρουροί πολιτικού εντοπίστηκαν, εν ώρα υπηρεσίας, να μαζεύουν ελιές στον ελαιώνα του. Ένα περιστατικό που αποτύπωσε με τον πιο γλαφυρό τρόπο πώς ένας θεσμός που δημιουργήθηκε για την προστασία προσώπων μπορεί να εκφυλιστεί σε παροχή προσωπικών εξυπηρετήσεων.
Και δεν είναι μόνο αυτό. Είναι κοινό μυστικό ότι σε ορισμένες περιπτώσεις αστυνομικοί-συνοδοί εκτελούν καθήκοντα που δεν έχουν καμία σχέση με την ασφάλεια: οδηγούν τα υπηρεσιακά ή ιδιωτικά οχήματα των αξιωματούχων, μεταφέρουν ψώνια, εξυπηρετούν οικογενειακές ανάγκες ή αναλαμβάνουν προσωπικές διευθετήσεις. Πρόκειται για πρακτικές που προσβάλλουν τόσο τους ίδιους τους αστυνομικούς όσο και τους φορολογούμενους που πληρώνουν για την υπηρεσία τους.
Να πληρώσουν
Η προστασία όσων πραγματικά απειλούνται είναι αδιαπραγμάτευτη. Όταν υπάρχουν τεκμηριωμένες πληροφορίες ή αντικειμενικά στοιχεία ότι ένας πολιτικός ή κρατικός αξιωματούχος βρίσκεται στο στόχαστρο, η Πολιτεία έχει υποχρέωση να του παρέχει την αναγκαία ασφάλεια χωρίς εκπτώσεις.
Εξίσου αδιαπραγμάτευτο, όμως, είναι και το δικαίωμα της κοινωνίας να γνωρίζει ότι οι πόροι της Αστυνομίας αξιοποιούνται ορθολογικά. Η φρούρηση δεν μπορεί να αποτελεί σύμβολο κύρους ούτε προνόμιο που απορρέει από ένα αξίωμα.
Εάν κάποιοι επιθυμούν προσωπικούς οδηγούς, συνοδούς ή βοηθούς για την καθημερινότητά τους, έχουν κάθε δικαίωμα να τους προσλάβουν με δικά τους χρήματα. Αν ο λογαριασμός τούς πέφτει βαρύς, μπορούν να οδηγούν οι ίδιοι και να μεταφέρουν τα ψώνια τους, όπως κάνουμε όλοι εμείς οι κοινοί θνητοί. Δεν αποτελεί υποχρέωση του φορολογούμενου να χρηματοδοτεί προσωπικές διευκολύνσεις πολιτικών και πρώην αξιωματούχων.
Η κυβέρνηση έχει τώρα την ευκαιρία να τερματίσει μια πρακτική που για δεκαετίες μετατράπηκε από μέτρο ασφαλείας σε προνόμιο για λίγους.
michalis.h@politis.com.cy
