Όταν το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης (Μet) ανακοίνωσε τα σχέδιά του να αφιερώσει μια έκθεση και ένα Met Gala στον Τζον Γκαλιάνο, ο κόσμος της μόδας, αλλά και όσοι απλώς αγαπάμε τη μόδα, μετά βίας μπορούσαμε να συγκρατήσουμε τον ενθουσιασμό μας. Θα ήταν μόλις η τρίτη φορά που ένας εν ζωή σχεδιαστής θα λάμβανε μια τέτοια τιμή, μετά τον Ιβ Σεν Λοράν το 1983 και τη Ρέι Καουακούμπο των Comme des Garçons το 2017. Πριν από έναν μήνα, η έκθεση ακυρώθηκε και η εξέλιξη αυτή μας απογοήτευσε και, για να είμαστε ειλικρινείς, μας εξέπληξε.
Γιατί ναυάγησε η τιμητική εκδήλωση του Met
Ο λόγος δεν είναι μυστικός. Το 2011, ο πρώην σχεδιαστής του Dior καταδικάστηκε για έγκλημα μίσους, έπειτα από μια σειρά ρατσιστικών και αντισημιτικών ξεσπασμάτων, και την ίδια χρονιά απολύθηκε από τον Dior. Όταν ανακοινώθηκαν τα σχέδια του Met, οι αντιδράσεις ήταν άμεσες και εκτεταμένες, με υποστηρικτές του μουσείου, πολιτικούς της Νέας Υόρκης και prominent εκπροσώπους της εβραϊκής κοινότητας να εκφράζουν την αντίθεσή τους, σύμφωνα με τον Guardian. Η ίδια του η βιογράφος, Ντέινα Τόμας, επέκρινε την ιδέα σε άρθρο της στους New York Times.
Οι αντιρρήσεις αυτές αξίζει να ληφθούν σοβαρά υπόψη και ο ίδιος ο Γκαλιάνο δεν επιχείρησε να τις απορρίψει. Ανακοινώνοντας την αποχώρησή του από την έκθεση, δήλωσε ότι παραμένει «πλήρως υπεύθυνος για τον πόνο που προκάλεσαν τα λόγια μου», ζητώντας συγγνώμη ιδιαίτερα από τις εβραϊκές και ασιατικές κοινότητες.
Άλλοι στον χώρο της μόδας, μεταξύ αυτών και η Άννα Γουίντουρ, έχουν σταθεί στο πλευρό του, υποστηρίζοντας ότι έχει μετανοήσει και ότι, 15 χρόνια μετά, θα πρέπει να υπάρχει χώρος για συγχώρεση. Ο Γκαλιάνο αντιμετώπιζε πρόβλημα εθισμού την περίοδο που έκανε τις επίμαχες δηλώσεις.
Η Zara δεν κάνει πίσω
Εκεί όπου το Met έκανε πίσω, η Zara δεν το έκανε. Η ισπανική εταιρεία fast fashion, που ανήκει στον όμιλο Inditex, κυκλοφόρησε την πρώτη συλλογή του Γκαλιάνο για το brand, με την ονομασία Re{form}.
Η υπαναχώρηση δεν αποτελούσε ποτέ ρεαλιστική επιλογή. Σύμφωνα με τον Guardian, η συλλογή, την οποία φωτογράφισε ο Στίβεν Μάισελ, χρειάστηκε χρόνια για να δημιουργηθεί και κόστισε σημαντικά ποσά. Το πρωί της Πέμπτης, αγοραστές σχημάτισαν ουρές έξω από το κατάστημα της Zara στην Bond Street του Λονδίνου για την κυκλοφορία της.
Εκπρόσωποι της βιομηχανίας της μόδας που μίλησαν στην εφημερίδα περιέγραψαν τη συνεργασία ως σημαντική επιτυχία για το brand. Ο κριτικός μόδας Φιλίπ Πουρασεμί σημείωσε ότι, θεωρητικά, η συνεργασία ενός σχεδιαστή του διαμετρήματος του Γκαλιάνο με μια πλατφόρμα υψηλής εμπορικής μόδας μοιάζει ελάχιστα λογική.
Προσιτός, φορέσιμος και ταυτόχρονα Γκαλιάνο;
Οι τιμές της συλλογής κυμαίνονται από 17,99 έως 699 λίρες. Τα κομμάτια σχεδιάστηκαν με αφετηρία αρχειακά ενδύματα της Zara και κατασκευάστηκαν εξ ολοκλήρου από νέα υλικά, παρουσιάζοντας έναν διάλογο μεταξύ του Γκαλιάνο και της ίδιας της ιστορίας του brand.
Και εδώ βρίσκεται το παράδοξο. Ο Γκαλιάνο έχτισε το όνομά του πάνω στη θεατρική, παραμυθένια μόδα και όχι σε ρούχα που μπορεί κανείς να φορέσει στο γραφείο. Ένας φορέσιμος και προσιτός Γκαλιάνο μοιάζει σχεδόν με αντίφαση.
Ωστόσο, η έμπνευση δεν θα μπορούσε να είναι περισσότερο δική του. Τα σχέδια αντλούν από τους χαρακτήρες των Les Incroyables, της περίφημης συλλογής που παρουσίασε το 1984 ως απόφοιτος και η οποία ήταν εμπνευσμένη από τους προκλητικούς δανδήδες και τις ντίβες της Γαλλίας μετά την Επανάσταση. Μιλώντας στη Vogue, ο Γκαλιάνο δήλωσε ότι δεν είχε καμία πρόθεση να «απλοποιήσει» τη δουλειά του για μια μαζική αγορά.
Επιχειρηματική απόφαση όσο και δημιουργική
Η κίνηση δεν είναι χωρίς επικριτές. Η Zara έχει βρεθεί στο παρελθόν αντιμέτωπη με καταγγελίες σχετικά με τη μεταχείριση των εργαζομένων της, ενώ ορισμένοι παρατηρητές βλέπουν τη συνεργασία ως μέρος μιας προσπάθειας να βελτιώσει την εικόνα της και να τοποθετηθεί ως brand προσιτής πολυτέλειας, ένα βήμα πάνω από τις Shein, Temu και Primark.
Ο ιστορικός μόδας Τόνι Γκλενβιλ εκτίμησε ότι η συνεργασία αφορά περισσότερο τη φήμη παρά τις πωλήσεις, σημειώνοντας ότι πολλά κομμάτια από συνεργασίες σχεδιαστών δεν φτάνουν ποτέ στα ράφια των καταστημάτων. Ο Γκαλιάνο έχει υπογράψει διετές συμβόλαιο, το οποίο μπορεί να επεκταθεί εφόσον η συλλογή αποδειχθεί επιτυχημένη.
