Νέοι άνθρωποι, ακόμη και 19 και 26 ετών, καταλήγουν να ζουν σε γηροκομεία στην Κύπρο, όχι επειδή αυτή είναι η κατάλληλη δομή για τις ανάγκες τους, αλλά επειδή δεν υπάρχουν άλλες δομές για να τους φιλοξενήσουν. Άτομα με ψυχικά νοσήματα, αυτισμό και άλλες αναπηρίες βρίσκονται έτσι κάτω από την ίδια στέγη, πολλές φορές και στο ίδιο δωμάτιο, με ηλικιωμένους που πάσχουν από άνοια και Αλτσχάιμερ.
Την εικόνα αυτή περιέγραψε ενώπιον της Επιτροπής Εργασίας η πρόεδρος της ΚΥΣΟΑ Θέμις Ανθοπούλου, καταγγέλλοντας ότι πρόκειται για ένα πρόβλημα το οποίο συσσωρεύεται εδώ και δεκαετίες, καθώς το κράτος δεν δημιούργησε τις δομές και τις υπηρεσίες ανεξάρτητης διαβίωσης που απαιτούνται για τα άτομα με αναπηρίες.
Και οι αριθμοί που παρουσιάστηκαν ενώπιον της Επιτροπής δείχνουν ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις. Σύμφωνα με το Υφυπουργείο Πρόνοιας, περίπου 150 άτομα με ψυχικά νοσήματα διαμένουν σήμερα σε στέγες ηλικιωμένων, ενώ μαζί με τις υπόλοιπες κατηγορίες ατόμων με αναπηρίες ο συνολικός αριθμός υπολογίζεται κοντά στους 300.
Η κ. Ανθοπούλου μίλησε για ανθρώπους που ουσιαστικά «εγκλωβίζονται» σε γηροκομεία λόγω της απουσίας εναλλακτικών επιλογών. Όπως ανέφερε, υπάρχουν νέοι άνθρωποι με σοβαρές αναπηρίες και σύνθετες ανάγκες, οι οποίοι χρειάζονται εξατομικευμένη φροντίδα, ακόμη και συνεχή υποστήριξη ένας προς έναν, την ώρα που το υφιστάμενο πλαίσιο επιτρέπει αναλογία μέχρι και ενός φροντιστή ανά 25 άτομα.
Το πρόβλημα, τόνισε, δεν προέκυψε σήμερα. Για χρόνια οι αριθμοί αυξάνονταν χωρίς να δημιουργούνται οι αναγκαίες εναλλακτικές δομές και πλέον, όπως προειδοποίησε, η αντιμετώπισή του απαιτεί δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.
«Να μη μείνουμε στις διαπιστώσεις», ήταν η έκκλησή της, ζητώντας εξατομικευμένες παροχές ανάλογα με την αναπηρία και πραγματικές επιλογές ανεξάρτητης διαβίωσης, ώστε το γηροκομείο να πάψει να αποτελεί τη λύση ανάγκης για έναν άνθρωπο 19, 26 ή 30 ετών.
Το ζήτημα της ιδρυματοποίησης τέθηκε έντονα και από μέλη της Επιτροπής. Ο πρόεδρός της Γιώργος Κουκουμάς ανέφερε ότι η φιλοξενία ατόμων με αναπηρίες σε στέγες ηλικιωμένων συνιστά ιδρυματοποίηση και δεν τους εξασφαλίζει την εξειδικευμένη φροντίδα που χρειάζονται, ενώ τέθηκε επανειλημμένα το ερώτημα γιατί, ενώ το πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και χρόνια, ο διαχωρισμός των δομών και η αλλαγή της νομοθεσίας εξακολουθούν να μην έχουν προχωρήσει.
Το Υφυπουργείο αναγνώρισε ότι το θεσμικό πλαίσιο χρειάζεται αναθεώρηση. Η ισχύουσα νομοθεσία χρονολογείται από το 1991 και, παρά τις συζητήσεις ετών για εκσυγχρονισμό της, δεν έχει ακόμη ετοιμαστεί νέο νομοσχέδιο.
