Περισσότερους λόγους ανησυχίας, παρά ανακούφισης, φαίνεται να καλλιεργεί μέχρι στιγμής η εξαγγελία του Προέδρου Χριστοδουλίδη για προσωρινή λύση του υδατικού, και συγκεκριμένα της πτυχής της ύδρευσης, μέσω της δωρεάς κινητών μονάδων αφαλάτωσης από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για παραγωγή 15 χιλιάδων κυβικών μέτρων νερού ημερησίως. Τόσο η ευκολία με την οποία έχει δοθεί απάντηση για ένα τόσο πολύπλοκο και πολυδιάστατο ζήτημα όσο και η χρονική της στιγμή, καθώς οι θερινές θερμοκρασίες και η τουριστική σεζόν είναι ήδη σε εξέλιξη, χωρίς μέχρι στιγμής ουσιαστικά μέτρα, έχουν δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για σκεπτικισμό και αμφιβολίες για την επιτυχία του εγχειρήματος.
Ο χρόνος άφιξης
Ειδικότερα, η παραχώρηση των κινητών μονάδων εγείρει μία σειρά ερωτημάτων για τα οποία, από τις πρώτες ώρες της δημοσίευσης των αναφορών του Προέδρου σε συνέντευξή του στον ANT1, άρχισε να σχηματίζεται μία περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Κατ' αρχάς, αυτά αφορούν την έγκαιρη άφιξη των μονάδων στην Κύπρο, καθώς σύμφωνα με πολύ καλά ενημερωμένη πηγή επί του θέματος, το πλοίο με το οποίο θα μεταφερθούν στην Κύπρο τα εμπορευματοκιβώτια, δύο για κάθε μικρή μονάδα αφαλάτωσης, ακόμη να ξεκινήσει από ασιατική χώρα με προορισμό τα ΗΑΕ ώστε να φορτωθούν. Στο καλύτερο σενάριο, σύμφωνα με την ίδια πηγή, τα κοντέινερ αυτά θα μπορέσουν να φτάσουν στην Κύπρο σε 1,5-2 μήνες, δηλαδή τέλη Ιουνίου, συν τον οποιονδήποτε άλλο χρόνο απαιτείται ούτως ώστε να εγκατασταθούν και να λειτουργήσουν. Δηλαδή μιλάμε για λύση που για να αποδώσει, ίσως μας βρει ο Σεπτέμβριος.
Οι υποδομές
Το επόμενο στάδιο, αυτό της εγκατάστασης των μικρών μονάδων, μπορεί να περιπλέξει ακόμη περισσότερο το πρόβλημα, δημιουργώντας συγχρόνως μεγαλύτερες καθυστερήσεις στη λειτουργία τους, καθώς, εκτός από τον χρόνο συναρμολόγησης, απαιτούνται και οι αναγκαίες υποδομές, τόσο δημιουργίας αγωγών στη θάλασσα που θα πρέπει να είναι σε βάθος 1 km, ώστε με την απόρριψη της άλμης να μην υποβαθμιστούν οι παραλίες της Κύπρου, όσο και ηλεκτροδότησης από την ΑΗΚ, δεδομένου ότι αυτές οι μονάδες απαιτούν ισχυρό ηλεκτρικό δίκτυο. Διαθέσιμος αγωγός για αξιοποίηση υπάρχει ήδη στην κατεστραμμένη μονάδα αφαλάτωσης στην Πάφο, ο οποίος θα μπορούσε να ικανοποιήσει μεμονωμένη ή μικρό αριθμό κινητών μονάδων αφαλάτωσης. Τι θα γίνει όμως με τις υπόλοιπες; Εκπρόσωπος της κυβέρνησης, ο οποίος μίλησε στον «Π» για το θέμα, ανέφερε ότι μέχρι την άφιξη των μονάδων από τα ΗΑΕ θα γίνεται παράλληλη εργασία προετοιμασίας της τοποθέτησής τους, ώστε να μην καθυστερήσει η λειτουργία τους. Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς, ορισμένες μονάδες θα τοποθετηθούν μαζί και άλλες χωριστά, πρόσθεσε.
Η κατάστασή τους
Σημαντικό ερώτημα είναι και το σε ποια κατάσταση βρίσκονται οι μονάδες που θα παραληφθούν από τα ΗΑΕ, αν αυτές χρειάζονται σέρβις ή και αλλαγές φίλτρων, διαδικασίες που δεν είναι επίσης απλές και για τις οποίες χρειάζεται χρόνος.
Η τεχνογνωσία
Εκτός από τα πιο πάνω ερωτήματα, η κυβέρνηση θα πρέπει να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις και για την ύπαρξη τεχνογνωσίας εντός του υποστελεχωμένου Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, ώστε να γίνει η σύνδεση αλλά και η διαχείριση αυτών των μονάδων με το δίκτυο ύδρευσης. Σε χθεσινές δηλώσεις της στο ραδιόφωνο του «Π» και την εκπομπή «Δεύτερη Ματιά», η βουλεύτρια του ΔΗΣΥ και μέλος της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής, Ρίτα Σούπερμαν, διερωτήθηκε πόσο εύκολο είναι να συνδεθούν αυτές με το δίκτυο της Κύπρου και με τέτοιο τρόπο ώστε το νερό να αξιοποιηθεί άμεσα. «Ποιος θα το κάνει αυτό; Ποιος θα τις διαχειρίζεται; Το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, εξ όσων γνωρίζουμε, δεν διαθέτει προσωπικό, αλλά ούτε και την ανάλογη τεχνογνωσία για να αναλάβει ένα τέτοιο έργο. Να θυμίσω ότι οι υφιστάμενες μονάδες τυγχάνουν χειρισμού με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου, δηλαδή τις διαχειρίζονται ιδιώτες. Άρα, τι θα κάνουμε; Θα βγούμε σε προσφορές;», διερωτήθηκε, εκφράζοντας την απορία εάν στο τέλος της ημέρας η λύση αυτή δεν είναι και τόσο άμεση.
Το «δωρεάν»
Ένα άλλο ζήτημα το οποίο έχει σχολιαστεί μετά την αναγγελία του Προέδρου σχετίζεται με το τι σημαίνει «δωρεάν παραχώρηση», καθώς «δωρεές» του παρελθόντος από άλλες χώρες απαιτούσαν και χρονοβόρες αλλά και κοστοβόρες διαδικασίες συντήρησης. Εξάλλου, σε χθεσινές δηλώσεις του στο Σίγμα, ο διευθυντής Τύπου του Προέδρου, Βίκτωρας Παπαδόπουλος, ανέφερε ότι οι μονάδες από τα ΗΑΕ θα παραμείνουν στην Κύπρο μέχρι το καλοκαίρι του 2026, άρα δεν μιλάμε για «δωρεά» αλλά για δανεισμό. Επιπρόσθετα, ο γνωστός νομικός και δημιουργός διαδικτυακής ηχοεκπομπής (podcaster), Χριστόφορος Χριστοφή, σε ανάρτησή του στο Facebook υπέδειξε ότι την τελευταία φορά που η Κύπρος έλαβε κάτι δωρεάν ήταν το προεδρικό αεροσκάφος «Air Force 1» από την Ελλάδα, το οποίο, όπως είπε χαρακτηριστικά, «δεν ξέρω πόσα μας στοίχισε μέχρι σήμερα για να μπορεί να πετά με ασφάλεια». Συνεπώς, θα πρέπει να δοθούν απαντήσεις για την κατάσταση των κινητών μονάδων, εάν δηλαδή είναι μεταχειρισμένες ή όχι, εάν θα χρειαστούν επιδιορθώσεις ή όχι.
Το «15»
Επίσης, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Π», ο αριθμός των 15 κινητών μονάδων, για τον οποίο έγινε αρχικά λόγος, δεν είναι ακόμη κλειδωμένος, και ένα άλλο νούμερο, το οποίο συζητείται στο Προεδρικό είναι οι 13 μονάδες, κάτι που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ακόμα ανοιχτά.
Οι εκπομπές
Η σειρά των ερωτημάτων δεν τελειώνει εδώ, καθώς προκύπτουν και ανησυχίες για τις περιβαλλοντικές συνέπειες, οι οποίες προκαλούν και οικονομικές. Θέτοντας το θέμα των θερμοκηπιακών εκπομπών από τις παραχωρηθείσες μονάδες και αυτές που σχεδιάζονται να τοποθετηθούν σε ξενοδοχεία, η ακτομηχανικός, Ξένια Λοϊζίδου, διερωτήθηκε σε ανάρτησή της στο Facebook εάν οι Κύπριοι πολίτες θα δουν τους λογαριασμούς του ρεύματός τους να εκτινάσσονται με ευρωπαϊκά πρόστιμα. «Επειδή η αφαλάτωση είναι πολύ ενεργοβόρα διεργασία και προφανώς δεν μπήκε ως όρος να λειτουργούν με ΑΠΕ όλες αυτές οι μονάδες αφαλάτωσης, άρα θα καίνε πετρέλαιο», εξήγησε. Σε σχέση με την απόρριψη άλμης από τις μονάδες, διερωτήθηκε πού θα γίνεται, πώς θα διοχετεύεται στη θάλασσα, σε τι βάθος, με τι εγκαταστάσεις μεταφοράς και διάχυσης.
Η γεωργία
Τέλος, προφανώς ο Πρόεδρος στη συνέντευξη δεν αναφερόταν σε λύση του υδατικού προβλήματος στην ολότητά του, αλλά για προσωρινή λύση της ύδρευσης, όταν την ίδια ώρα η άρδευση και η αγροτική παραγωγή παραμένουν στον «Καιάδα», με βαριές οικονομικές συνέπειες στους ίδιους τους παραγωγούς, αλλά και στους καταναλωτές, λόγω της ακρίβειας που ενισχύεται από τη μειωμένη παραγωγή αγροτικών προϊόντων. Σύμφωνα με αναλυτές, οι αρνητικές επιδράσεις των πιο πάνω στην οικονομία του τόπου είναι αναπόφευκτες.
Πάφος και Λεμεσός
Όπως τόνισε στον «Π» αρμόδια κυβερνητική πηγή, στόχος από τη συμφωνία Κύπρου – ΗΑΕ είναι να καλυφθεί το κενό παραγωγής 15 χιλιάδων κυβικών μέτρων νερού ημερησίως που δημιουργήθηκε μετά την καταστροφή της μονάδας αφαλάτωσης στην Πάφο. Διαβεβαίωσε ότι αυτές οι ποσότητες νερού μπορούν να καλύψουν τις υδρευτικές ανάγκες των μηνών αιχμής, δηλαδή το καλοκαίρι και τις αρχές του φθινοπώρου, ώστε να αποφευχθούν περικοπές νερού. Σε σχέση με τις περιοχές που σχεδιάζεται να εγκατασταθούν, είπε ότι ακόμη αξιολογείται η χωροθέτησή τους, με λειτουργούς του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος να βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο πεδίο, καθώς την Τετάρτη λήφθηκαν οι τελικές επιβεβαιώσεις από πλευράς Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων για τεχνικά ζητήματα. Πάντως, θέλησε να καταστήσει σαφές ότι αυτή τη στιγμή προτεραιότητα στην κάλυψη της ύδρευσης δίδεται στην Πάφο και τη Λεμεσό.
