Πριν από δύο μήνες, η Ολομέλεια της Βουλής ψήφισε ομόφωνα το νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα στα μέλη της Αστυνομίας να φέρουν φορητές κάμερες κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας τους, καθώς και να τοποθετούνται κάμερες σε υπηρεσιακά οχήματα.
Με το εν λόγω νομοσχέδιο, το Υπουργείο Δικαιοσύνης στοχεύει:
Πρώτον, στην προστασία των αστυνομικών από ψευδείς καταγγελίες πολιτών.
Δεύτερον, στην προστασία των πολιτών από τυχόν αυθαιρεσίες αστυνομικών.
Τρίτον, στην ενίσχυση του μαρτυρικού υλικού, καθώς το οπτικοακουστικό υλικό που θα συλλέγεται από τις φορητές κάμερες των αστυνομικών και τα υπηρεσιακά οχήματα θα μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο σε ποινικές όσο και σε πειθαρχικές υποθέσεις.
Ωστόσο, το μέτρο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το 2027, καθώς η Αστυνομία δεν ήταν σε θέση, με την ψήφιση του νομοσχεδίου, να προκηρύξει τον σχετικό διαγωνισμό για την προμήθεια των φορητών καμερών. Ακόμη και σήμερα, δύο μήνες μετά, βρίσκεται στο στάδιο της διαβούλευσης για την ετοιμασία των σχετικών προδιαγραφών του διαγωνισμού.
Αναλαμβάνει το υπουργείο
Με αφορμή και το συγκεκριμένο περιστατικό, το Υπουργείο Δικαιοσύνης, σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», δρομολογεί τις διαδικασίες για τη δημιουργία νέου τμήματος εντός του υπουργείου, το οποίο θα αναλάβει τη διαχείριση των δημόσιων διαγωνισμών. Το νέο τμήμα θα συγκεντρώνει τις ανάγκες τόσο της Αστυνομίας όσο και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και θα προκηρύσσει κοινούς διαγωνισμούς για τα δύο σώματα, επιτυγχάνοντας εξοικονόμηση χρόνου, ανθρώπινου δυναμικού, καθώς και ευνοϊκότερες τιμές λόγω των μεγαλύτερων ποσοτήτων προμήθειας.
Σήμερα, τόσο η Αστυνομία όσο και η Πυροσβεστική Υπηρεσία διαθέτουν ξεχωριστά τμήματα, τα οποία ετοιμάζουν τις προδιαγραφές και προκηρύσσουν τους διαγωνισμούς.
Για προστασία των αστυνομικών
Η χρήση φορητών καμερών από τους αστυνομικούς αναμένεται αναμφίβολα να αναβαθμίσει την ποιότητα της αστυνόμευσης και να συμβάλει ουσιαστικά στον περιορισμό των ανυπόστατων καταγγελιών πολιτών εναντίον μελών της Δύναμης.
Όπως προκύπτει από τα στατιστικά στοιχεία της ανεξάρτητης Αρχής Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας, ποσοστό άνω του 50% των καταγγελιών που υποβλήθηκαν από πολίτες εναντίον αστυνομικών απορρίφθηκε ως ανυπόστατο. Οι περισσότερες καταγγελίες, σύμφωνα με τα όσα λέχθηκαν ενώπιον της Βουλής, προέρχονταν είτε από άτομα του υποκόσμου, τα οποία ήθελαν να εκδικηθούν αστυνομικούς που αποκάλυψαν τις παράνομες δραστηριότητές τους, είτε από παράτυπους μετανάστες που επιδίωκαν να εξασφαλίσουν παράταση της παραμονής τους στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Δέον να σημειωθεί ότι, από τον Ιούνιο του 2024 βρίσκεται σε ισχύ νομοθεσία που καθιστά ποινικό αδίκημα την υποβολή ψευδών καταγγελιών εναντίον αστυνομικών ενώπιον της Αρχής Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας.
Η σχετική νομοθεσία ψηφίστηκε από την ολομέλεια της Βουλής κατόπιν πρότασης νόμου του βουλευτή Αμμοχώστου του ΔΗΣΥ, Νίκου Γεωργίου, και προβλέπει τα εξής: «Πρόσωπο το οποίο, εν γνώσει του, προβαίνει σε ψευδή κατάθεση σε ανακριτή της Αρχής Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας ή σε πρόσωπο που διορίζεται από αυτήν, αναφορικά με ή σε συνάφεια με κατά φαντασία ποινικό ή πειθαρχικό αδίκημα, είναι ένοχο ποινικού αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει το ένα έτος ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις €2.000 ή και στις δύο αυτές ποινές».
Για προστασία των πολιτών
Παράλληλα, η χρήση φορητών καμερών από τους αστυνομικούς, ένστολους και μη, αναμένεται να αποτρέψει φαινόμενα κατάχρησης εξουσίας σε βάρος πολιτών.
Κατά το έτος 2025, 11 αστυνομικοί που εμπλέκονται σε πέντε διαφορετικές ποινικές υποθέσεις παραπέμφθηκαν ενώπιον της Δικαιοσύνης για αδικήματα που αφορούν εξευτελιστική μεταχείριση, παράνομη σύλληψη, επίθεση και κατάχρηση εξουσίας.
Σύμφωνα, πάντα, με τα στοιχεία της ανεξάρτητης Αρχής Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας, κατά το έτος 2025 υποβλήθηκαν 355 καταγγελίες εναντίον αστυνομικών από πολίτες, εκ των οποίων οι 127 κρίθηκαν βάσιμες ώστε να διερευνηθούν περαιτέρω από ποινικούς ανακριτές.
Ειδικότερα, όταν κρίνεται ότι ένα παράπονο ή ισχυρισμός εναντίον μέλους της Αστυνομίας χρήζει ποινικής και/ή πειθαρχικής διερεύνησης, η Αρχή διορίζει έναν ή περισσότερους ανακριτές, είτε από τα μέλη της είτε από πρόσωπα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο που έχει καταρτίσει ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας. Όταν στους διορισθέντες δεν περιλαμβάνεται μέλος της Αρχής, τότε υποχρεωτικά ορίζεται ένα μέλος της ως εποπτεύον.
Όταν, κατόπιν διερεύνησης, διαπιστωθεί ότι μέλος της Αστυνομίας έχει διαπράξει ποινικό αδίκημα, η υπόθεση διαβιβάζεται στον γενικό εισαγγελέα με εισήγηση για άσκηση ποινικής δίωξης. Εάν η Αρχή καταλήξει ότι δεν υφίσταται μαρτυρία για ποινική δίωξη, ο φάκελος αποστέλλεται και πάλι στον γενικό εισαγγελέα, ο οποίος έχει τον τελικό λόγο ως προς το κατά πόσο θα διωχθεί ποινικά.
Αν από τη διερεύνηση προκύψει ότι μέλος της Αστυνομίας έχει διαπράξει πειθαρχικό αδίκημα, η Αρχή διαβιβάζει την υπόθεση στον αρχηγό της Αστυνομίας για την άσκηση πειθαρχικής δίωξης. Η απόφαση της Αρχής είναι δεσμευτική για τον αρχηγό, ο οποίος υποχρεούται να την εφαρμόσει.
Πότε θα ενεργοποιούνται
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι φορητές κάμερες θα ενεργοποιούνται από τους αστυνομικούς στις ακόλουθες περιπτώσεις:
Bullet}Κατά τη σύλληψη και/ή έρευνα προσώπου.
Κατά την καταδίωξη οποιουδήποτε προσώπου ή μεταφορικού μέσου.
Κατά την ανακοπή προσώπου ή μεταφορικού μέσου για έρευνα, συμπεριλαμβανομένης της διενέργειας αυτής, καθώς και για την καταγγελία οποιουδήποτε αδικήματος κατά παράβαση της νομοθεσίας της Δημοκρατίας.
Κατά την είσοδο σε χώρο για έρευνα, συμπεριλαμβανομένης της διεξαγωγής αυτής.
Κατά την προσέλευση μελών της Αστυνομίας σε σκηνές διάπραξης αδικήματος.
Κατά τη διαχείριση οχλαγωγιών και μαζικών επεισοδίων βίας.
Κατά τη διεξαγωγή επιχειρήσεων.
Οι φορητές κάμερες που θα χρησιμοποιούνται θα εκπέμπουν φωτεινό σήμα, ώστε να καθίσταται οπτικά αντιληπτή η λειτουργία τους από το κοινό. Επιπλέον, οι αστυνομικοί είναι υποχρεωμένοι δια νόμου να ενημερώνουν τους πολίτες, αμέσως μετά την έναρξη λειτουργίας της φορητής κάμερας, ότι βρίσκεται σε λειτουργία και καταγράφει ήχο και εικόνα.
