Αύξηση στις διελεύσεις Ελληνοκυπρίων, Τουρκοκυπρίων και ξένων υπηκόων, σημαντική μείωση των παράτυπων αφίξεων και υποχώρηση του εμπορίου καταγράφει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην 22η ετήσια έκθεσή της για την εφαρμογή του Κανονισμού της Πράσινης Γραμμής.
Η έκθεση καλύπτει την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 και εξετάζει τη διακίνηση προσώπων και αγαθών ανάμεσα στις ελεύθερες περιοχές και τις περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας στις οποίες η κυβέρνηση δεν ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, παρά τη γενικότερη αύξηση της κινητικότητας μεταξύ των δύο πλευρών, οι εμπορικές συναλλαγές παρέμειναν περιορισμένες, εξαιτίας διοικητικών, τραπεζικών και τεχνικών εμποδίων.
Αυξήθηκαν οι διελεύσεις
Με βάση τα στοιχεία της Αστυνομίας Κύπρου, κατά τη διάρκεια του 2025 καταγράφηκαν 1.453.135 διελεύσεις Ελληνοκυπρίων από τις ελεύθερες προς τις κατεχόμενες περιοχές, έναντι 1.346.121 το 2024. Στην ίδια κατεύθυνση πραγματοποιήθηκαν 833.786 διελεύσεις ελληνοκυπριακών οχημάτων.
Από τις κατεχόμενες προς τις ελεύθερες περιοχές καταγράφηκαν 1.983.610 διελεύσεις Τουρκοκυπρίων, σε σύγκριση με 1.814.647 την προηγούμενη χρονιά, καθώς και 748.061 διελεύσεις τουρκοκυπριακών οχημάτων.
Αύξηση σημειώθηκε και στις διελεύσεις Ευρωπαίων πολιτών, πλην Κυπρίων, καθώς και υπηκόων τρίτων χωρών. Συνολικά καταγράφηκαν 2.053.958 διελεύσεις προς τις δύο κατευθύνσεις, έναντι 1.777.946 το 2024.
Τα στοιχεία αυτά δεν περιλαμβάνουν τις διελεύσεις μέσω των οδοφραγμάτων Περγάμου και Στροβιλιών, τα οποία βρίσκονται υπό την αρμοδιότητα των Βρετανικών Βάσεων.
Η έκθεση επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές και ο πληθωρισμός στις κατεχόμενες περιοχές φαίνεται να περιόρισαν τις μετακινήσεις Ελληνοκυπρίων για αγορές. Αντίθετα, ενθάρρυναν περισσότερους Τουρκοκύπριους να περνούν στις ελεύθερες περιοχές.
Παραμένουν οι ουρές στον Άγιο Δομέτιο
Οι μεγάλες ουρές στο οδόφραγμα του Αγίου Δομετίου εξακολούθησαν να αποτελούν πρόβλημα κατά τη διάρκεια του 2025.
Οι αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας ενημέρωσαν την Κομισιόν ότι διέθεσαν επιπλέον ανθρώπινο δυναμικό για τη διευκόλυνση των διελεύσεων. Τον Δεκέμβριο του 2025 άρχισαν, επίσης, έργα για την αύξηση των λωρίδων κυκλοφορίας, τα οποία χρηματοδοτούνται μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος βοήθειας προς την τουρκοκυπριακή κοινότητα.
Η διεύρυνση του οδοφράγματος και η ενίσχυση της στελέχωσής του περιλαμβάνονταν στα 14 μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που είχε ανακοινώσει το 2024 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης.
Σημαντική μείωση της παράτυπης μετανάστευσης
Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η συνέχιση της πτωτικής πορείας στις παράτυπες διελεύσεις μεταναστών μέσω της Πράσινης Γραμμής.
Το 2025 καταγράφηκαν 2.433 παράτυπες διελεύσεις από τις κατεχόμενες προς τις ελεύθερες περιοχές, σε σύγκριση με 3.319 το 2024, 6.793 το 2023 και 16.627 το 2022.
Παρά τη θετική εξέλιξη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί ότι η παράτυπη μετανάστευση μέσω της Πράσινης Γραμμής εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό ζήτημα, το οποίο απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση, επαρκές προσωπικό και ενίσχυση της επιτήρησης.
Η Κομισιόν υπογραμμίζει, παράλληλα, ότι όσοι περνούν παράτυπα στις ελεύθερες περιοχές πρέπει να έχουν πρόσβαση στις διαδικασίες υποβολής αίτησης για διεθνή προστασία.
Μέσω των περιοχών των Βρετανικών Βάσεων εντοπίστηκαν μόλις 33 παράτυποι μετανάστες. Και οι 33 υπέβαλαν αίτηση ασύλου και παραδόθηκαν στις αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Πτώση 5,3% στο εμπόριο
Αντίθετη πορεία ακολούθησε το εμπόριο από τις κατεχόμενες προς τις ελεύθερες περιοχές.
Η συνολική αξία των προϊόντων που διέσχισαν την Πράσινη Γραμμή με τα απαραίτητα συνοδευτικά έγγραφα μειώθηκε κατά 5,3%, από €15,23 εκατ. το 2024 σε €14,43 εκατ. το 2025.
Τα στοιχεία του Τουρκοκυπριακού Εμπορικού Επιμελητηρίου δείχνουν ακόμη μεγαλύτερη μείωση, κατά 12,9%, στην αξία των προϊόντων για τα οποία εκδόθηκαν συνοδευτικά έγγραφα. Η αξία τους περιορίστηκε από €18,22 εκατ. σε €15,87 εκατ.
Τα οικοδομικά και κατασκευαστικά υλικά παρέμειναν η σημαντικότερη κατηγορία εμπορευμάτων και ακολούθησαν τα έπιπλα, τα πλαστικά, τα παλιοσίδερα και τα απόβλητα.
Αξιοσημείωτη ήταν η μείωση στο εμπόριο φρούτων και λαχανικών, ενώ κατά τη διάρκεια του 2025 δεν πραγματοποιήθηκαν καθόλου συναλλαγές πατατών μέσω της Πράσινης Γραμμής.
Αντίθετα, το εμπόριο από τις ελεύθερες προς τις κατεχόμενες περιοχές αυξήθηκε κατά περίπου 13,5%, φθάνοντας τα €1,49 εκατ. Ωστόσο, αντιστοιχούσε μόλις στο 10,3% της αξίας του εμπορίου που πραγματοποιήθηκε προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Τράπεζες και γραφειοκρατία φρενάρουν τις συναλλαγές
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει ότι το εμπόριο μεταξύ των δύο κοινοτήτων εξακολουθεί να παρεμποδίζεται από σειρά πρακτικών και διοικητικών προβλημάτων.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι δυσκολίες στη μεταφορά χρημάτων μεταξύ τραπεζών στις ελεύθερες και τις κατεχόμενες περιοχές, καθώς και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν Τουρκοκύπριοι κατά το άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών.
Παρά το γεγονός ότι η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου διευκρίνισε από το 2023 ότι οι Τουρκοκύπριοι με κυπριακό διαβατήριο ή ταυτότητα δικαιούνται να ανοίγουν βασικό λογαριασμό πληρωμών, η έκθεση αναφέρει ότι πολύ περιορισμένος αριθμός κατάφερε τελικά να το πράξει.
Παράλληλα, τουρκοκυπριακές επιχειρήσεις δεν μπορούν να ανοίξουν τραπεζικούς λογαριασμούς στις ελεύθερες περιοχές.
Άλυτο παραμένει και το ζήτημα των τουρκοκυπριακών εμπορικών οχημάτων άνω των 7,5 τόνων. Τα οχήματα αυτά μπορούν να περάσουν στις ελεύθερες περιοχές μόνο εφόσον διαθέτουν έγγραφα πλήρως εναρμονισμένα με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Η Επιτροπή εκτιμά ότι η επίλυση του συγκεκριμένου ζητήματος θα διευκόλυνε σημαντικά τη μεταφορά αγαθών και θα συνέβαλλε στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης και των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των δύο κοινοτήτων.
Μειώθηκαν οι κατασχέσεις λαθραίων
Κατά τη διάρκεια του 2025 οι αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας πραγματοποίησαν 2.870 κατασχέσεις λαθραίων προϊόντων, έναντι 3.170 το 2024, καταγράφοντας μείωση 9,5%.
Συνολικά κατασχέθηκαν 721.024 τσιγάρα, περίπου 199 κιλά καπνού για στριφτά τσιγάρα, 232.136 κάψουλες ηλεκτρονικού τσιγάρου και περισσότεροι από 267 τόνοι καπνού για ναργιλέ.
Μεταξύ των υπόλοιπων προϊόντων που εντοπίστηκαν περιλαμβάνονταν οχήματα, καύσιμα, ναρκωτικά, φάρμακα, φυτοφάρμακα και αγροτικά προϊόντα.
Για υποθέσεις λαθρεμπορίου καταχωρίστηκαν 35 ποινικές διώξεις ενώπιον Επαρχιακών Δικαστηρίων. Οι υποθέσεις που αφορούσαν μικρές ποσότητες τσιγάρων αντιμετωπίστηκαν συνήθως με διοικητικά πρόστιμα και κατάσχεση των προϊόντων.
Περιθώρια για μεγαλύτερο εμπόριο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταλήγει ότι το εμπόριο μέσω της Πράσινης Γραμμής έχει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης, νοουμένου ότι θα αντιμετωπιστούν τα εμπόδια που εξακολουθούν να περιορίζουν τις συναλλαγές.
Χαιρετίζει, παράλληλα, τη συνεργασία μεταξύ του Κυπριακού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου και του Τουρκοκυπριακού Εμπορικού Επιμελητηρίου, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι προσπάθειές τους θα οδηγήσουν σε στενότερες επαφές μεταξύ των επιχειρηματικών κοινοτήτων και σε ενίσχυση των οικονομικών δεσμών.
Η Κομισιόν σημειώνει ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εφαρμογή του Κανονισμού και να συνεργάζεται με την Κυπριακή Δημοκρατία, τις Βρετανικές Βάσεις και την τουρκοκυπριακή κοινότητα.
