Στη δεύτερη φάση περνά αυτές τις μέρες η διαδικασία προκήρυξης των διαγωνισμών για την προμήθεια εξοπλισμού του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ», ενός σχεδίου που δημιούργησε το Τμήμα Περιβάλλοντος, αλλά με όρους διαγωνισμών που έχει καταρτίσει το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας.
Προηγήθηκε η προκήρυξη διαγωνισμού (Απρίλιος 2026) για την προεπιλογή των Οικονομικών Φορέων με βάση κριτήρια που τέθηκαν στα έγγραφα διαγωνισμού. Στην πρώτη φάση του Δυναμικού Συστήματος Αγορών (ΔΣΑ) ολοκληρώθηκε η δημιουργία της ομάδας των δυνητικών προμηθευτών, κατόπιν αξιολόγησης των κριτηρίων συμμετοχής που έχουν τεθεί από το Γενικό Λογιστήριο.
Το δεύτερο στάδιο περιλαμβάνει μίνι διαγωνισμό για τον εξοπλισμό. Συγκεκριμένα:
- Βαρυτικές κλειδαριές για κάδους υπολειμματικών αποβλήτων,
- Βιοδιασπώμενες σακούλες για οργανικά απόβλητα 10 λίτρων,
- Προπληρωμένες σακούλες για υπολειμματικά απόβλητα 10, 35 και 56 λίτρων,
- Κάδοι οργανικών αποβλήτων 10, 40, 120, 240 και 360 λίτρων
- Κάδοι υπολειμματικών αποβλήτων, 50-56, 120, 240, 360 και 1.100 λίτρων
- Οικιακοί κομποστοποιητές 310 λίτρων ±10%
Διαβάστε επίσης:
- Φρένο στα αλιευτικά εργαλεία - φαντάσματα: Ενώπιον της Βουλής η νομοθεσία για δημιουργία συστήματος συλλογής και ανακύκλωσης
- Στα σκαριά το υπερσύγχρονο εργοστάσιο της Green Dot - Θα μειώσει την ταφή σκουπιδιών στην Κόσιη
- Καιγόμαστε από τα σκουπίδια μας - Δημόσιοι κίνδυνοι ΧΥΤΑ, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ και ΟΕΔΑ
Η κυπριακή βιομηχανία πλαστικών ζητά ευρωπαϊκά πρότυπα και ίσους όρους
Στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης του ΔΣΑ, οι οικονομικοί φορείς που έχουν ήδη κριθεί ως κατάλληλοι, θα υποβάλουν τις προσφορές τους, οι οποίες θα αξιολογηθούν σύμφωνα με τα κριτήρια που έχει θέσει το Γενικό Λογιστήριο. Όμως η κυπριακή βιομηχανία πλαστικών ανησυχεί ότι οι όροι των διαγωνισμών του «Πληρώνω Όσο Πετώ» για τους κάδους και τις σακούλες κινδυνεύουν να έχουν σοβαρά κενά στις προδιαγραφές.
Σε επιστολή με ημερομηνία 28 Νοεμβρίου 2025, η οποία στάλθηκε στο Τμήμα Περιβάλλοντος και το Γενικό Λογιστήριο, κυπριακή βιομηχανία πλαστικών ζητά να αξιολογούνται οι συμμετέχοντες στους διαγωνισμούς του ΠΟΠ «επί ίσοις όροις», υπενθυμίζοντας ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις υποχρεούνται – και επιβαρύνονται – να συμμορφώνονται πλήρως με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, τη στιγμή που στην αγορά διακινούνται προϊόντα που δεν υπόκεινται στους ίδιους ελέγχους.
Στον πυρήνα των εισηγήσεων βρίσκεται ένα απλό αίτημα: οι προμηθευτές και οι κατασκευαστές να πιστοποιούνται από ανεξάρτητους διαπιστευμένους φορείς κατά τα διεθνή πρότυπα – ISO 9001 για τη διαχείριση της ποιότητας, ISO 14001 για την περιβαλλοντική διαχείριση, ISO 45001 για την ασφάλεια και υγεία στην εργασία και ISO 377001 για την καταπολέμηση της δωροδοκίας.
Επιπρόσθετα θεωρούν πολύ σημαντικό οι παραγωγοί που θα συμμετέχουν στον διαγωνισμό να διαθέτουν πιστοποίηση της ανακυκλωμένης πρώτης ύλης κατά το EN 15343, σημειώνοντας ότι «αντίστοιχα πρότυπα ζητούνται σε αντίστοιχους διαγωνισμούς πιστοποίησης σε ολόκληρη την Ευρώπη».
Την ίδια ώρα προειδοποιούν: Εάν το Γενικό Λογιστήριο υιοθετήσει χαλαρούς όρους στους διαγωνισμούς, που να επιτρέπουν την υιοθέτηση προϊόντων με αγνώστου προέλευσης πρώτη ύλη τρίτων χωρών, χωρίς πιστοποίηση, τότε οι συνεπείς ευρωπαϊκές επιχειρήσεις – που επωμίζονται το αυξημένο κόστος συμμόρφωσης – θα βρεθούν να ανταγωνίζονται επί άνισης βάσης. Την ίδια ώρα «το μέτρο απλώς θα εισπράττει από τον πολίτη στο όνομα ενός περιβάλλοντος που δεν εξυπηρετεί».
Γι’ αυτό και η βιομηχανία επιμένει: οι προδιαγραφές πρέπει να υποχρεώνουν όλους τους κατασκευαστές και εμπορευόμενους -ανεξαιρέτως- να χρησιμοποιούν ανακυκλωμένη πρώτη ύλη προέλευσης Ευρωπαϊκής Ένωσης, πιστοποιημένη κατά το EN 15343 από ανεξάρτητο ευρωαϊκό φορέα, με ελάχιστο ποσοστό ανακυκλωμένου υλικού στους κάδους άνω του 50%. «Μόνο έτσι το χρήμα του Κύπριου πολίτη στηρίζει την ευρωπαϊκή αλυσίδα ανακύκλωσης, μειώνεται πραγματικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και κλείνει ο κύκλος που το ίδιο το σύστημα υπόσχεται. Ό,τι λιγότερο από αυτό, μετατρέπει το ‘Πληρώνω Όσο Πετώ’ σε περιβαλλοντική βιτρίνα», αναφέρουν παράγοντες του κλάδου.
Καθησυχάζει ο γενικός λογιστής της Δημοκρατίας
Από την πλευρά του, ο γενικός λογιστής της Δημοκρατίας, Ανδρέας Αντωνιάδης, τοποθετήθηκε καθησυχαστικά, όταν θέσαμε ενώπιόν του τα ζητήματα που ανησυχούν την κυπριακή βιομηχανία πλαστικών. «Το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας, μέσω της Κεντρικής Μονάδας Αγορών, εφαρμόζει μια σύγχρονη και στρατηγική προσέγγιση στις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών, με στόχο τη βέλτιστη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων και την αποτελεσματική κάλυψη των αναγκών του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στη συγκέντρωση κοινών αναγκών πολλών κρατικών υπηρεσιών και οργανισμών και στη διενέργεια ενιαίων διαδικασιών αγοράς μέσω Συμφωνιών Πλαίσιο και Δυναμικών Συστημάτων Αγορών ενώ αντλείται εμπειρογνωμοσύνη σε σχέση με το αντικείμενο από τους μεγάλους αγοραστές και τις κατά περίπτωση αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους», δήλωσε στον «Π».
Πρόσθεσε ότι «πριν από την προκήρυξη κάθε σημαντικής διαδικασίας, πραγματοποιείται καταγραφή και ανάλυση των αναγκών των αναθετουσών αρχών, έρευνα αγοράς και διαβούλευση με την αγορά, εμπλέκοντας όπου είναι δυνατόν και τα οργανωμένα σύνολα των οικονομικών φορέων που δραστηριοποιούνται στον εκάστοτε τομέα. Η μεθοδολογία αυτή επιτρέπει στο κράτος να αξιοποιεί τη συλλογική αγοραστική του δύναμη, επιτυγχάνοντας καλύτερες τιμές, ποιοτικότερα προϊόντα και υπηρεσίες, σημαντική μείωση του διοικητικού κόστους και ταχύτερη εξυπηρέτηση των κρατικών υπηρεσιών. Παράλληλα, εξυπηρετούνται οριζόντια πολιτικές που αφορούν τις στρατηγικές δημόσιες συμβάσεις με την εισαγωγή περιβαλλοντικών, κοινωνικών και καινοτόμων κριτηρίων διασφαλίζοντας ταυτόχρονα και τη συμμόρφωση με τις θεμελιώδεις αρχές που διέπουν τις δημόσιες συμβάσεις, όπως είναι η ίση μεταχείριση, η διαφάνεια, η αναλογικότητα και η ανταγωνιστικότητα».
Όπως ανέφερε ο κ. Αντωνιάδης, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη δημιουργία πραγματικών ευκαιριών συμμετοχής για τις κυπριακές μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ιδιαίτερα στους τομείς όπου δραστηριοποιούνται Κύπριοι κατασκευαστές. «Για τον σκοπό αυτό, κατά τον σχεδιασμό των διαδικασιών λαμβάνονται υπόψη τα χαρακτηριστικά της αγοράς και, όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη κυπριακής παραγωγικής ή κατασκευαστικής δραστηριότητας, αξιοποιούνται όλα τα εργαλεία που παρέχει η νομοθεσία, όπως η προκαταρκτική διαβούλευση, η αναλογική διαμόρφωση των απαιτήσεων συμμετοχής και η κατάλληλη δομή των διαγωνισμών με τον διαχωρισμό τους σε ομοιογενή τμήματα. Στόχος είναι η διευκόλυνση της συμμετοχής της εγχώριας αγοράς χωρίς να δημιουργούνται αδικαιολόγητοι περιορισμοί στον ανταγωνισμό ή διακρίσεις ως προς την προέλευση των οικονομικών φορέων», σημείωσε.
Η ίδια φιλοσοφία, τόνισε, ακολουθήθηκε και για τη δημιουργία του Δυναμικού Συστήματος Αγορών που αφορά την προμήθεια προϊόντων για την εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ», το οποίο προωθείται σε συνεργασία με το Τμήμα Περιβάλλοντος.
«Η πρώτη φάση του Δυναμικού Συστήματος Αγορών, η οποία αφορούσε την αξιολόγηση των προϋποθέσεων συμμετοχής και την ένταξη οικονομικών φορέων στο σύστημα, ολοκληρώθηκε με επιτυχία και προσέλκυσε το ενδιαφέρον από την αγορά. Το γεγονός αυτό αποτελεί ένδειξη ότι η διαδικασία είναι ανοικτή, προσβάσιμη και ελκυστική για τους οικονομικούς φορείς που δραστηριοποιούνται στον συγκεκριμένο τομέα», είπε.
«Στόχος είναι η διευκόλυνση της συμμετοχής της εγχώριας αγοράς χωρίς να δημιουργούνται αδικαιολόγητοι περιορισμοί στον ανταγωνισμό ή διακρίσεις ως προς την προέλευση των οικονομικών φορέων», δήλωσε στον «Π» ο γενικός λογιστής της Δημοκρατίας, Ανδρέας Αντωνιάδης.
Σχολιάζοντας το αίτημα της κυπριακής βιομηχανίας πλαστικών για πιστοποίηση ποιότητας και άλλων τεχνικών προδιαγραφών, όσον αφορά τους προμηθευτές και κατασκευαστές, ο κ. Αντωνιάδης σημείωσε ότι τα ζητήματα αυτά αποτελούν αντικείμενο του δεύτερου σταδίου της διαδικασίας, για το οποίο δεν έχει ακόμη σταλεί η σχετική πρόσκληση συμμετοχής στους οικονομικούς φορείς που έχουν ήδη ενταχθεί στο Δυναμικό Σύστημα Αγορών. «Επιπρόσθετα, τα σχετικά έγγραφα που έχουν ήδη διαμορφωθεί, λαμβάνουν υπόψη τις απόψεις και εισηγήσεις που κατατέθηκαν κατά τη διαβούλευση με την αγορά. Ως εκ τούτου, δεν διαπιστώνονται ουσιώδεις αποκλίσεις στις βασικές προσεγγίσεις που συζητήθηκαν με τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς και των αιτημάτων που εκφράζουν», ανέφερε.
Επίσης είπε ότι κατά τη δεύτερη φάση του διαγωνισμού, «με την πρόσκληση για υποβολή προσφοράς εντός του Δυναμικού Συστήματος, το σύνολο των εγγράφων που περιλαμβάνουν όλες οι απαιτήσεις θα είναι πλήρως διαθέσιμες και προσβάσιμες σε κάθε οικονομικό φορέα που έχει επιτυχώς περάσει το πρώτο στάδιο αξιολόγησης. Τότε, όπως προβλέπεται από τη νομοθεσία και τις διαδικασίες των δημόσιων συμβάσεων, κάθε ενδιαφερόμενος θα έχει τη δυνατότητα να μελετήσει τα έγγραφα και να υποβάλει ερωτήματα, παρατηρήσεις ή αιτήματα διευκρινίσεων μέσω των επίσημων μηχανισμών της διαγωνιστικής διαδικασίας. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι όλοι οι οικονομικοί φορείς λαμβάνουν την ίδια πληροφόρηση, αντιμετωπίζονται με ίσους όρους και απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα συμμετοχής, σε ένα πλαίσιο πλήρους διαφάνειας και ίσης μεταχείρισης».
Τμήμα Περιβάλλοντος: «Διαδικασίες με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων, ομοιόμορφα και με διαφάνεια για όλους»
Την ίδια ώρα η θέση του Τμήματος Περιβάλλοντος, στο οποίο αποταθήκαμε, είναι η εξής:
Το Τμήμα Περιβάλλοντος κατανοεί τις ανησυχίες που εκφράζονται από την κυπριακή βιομηχανία πλαστικών και επισημαίνει ότι όλες οι εισηγήσεις που υποβλήθηκαν έχουν ληφθεί υπόψη κατά την κατάρτιση των εγγράφων διαγωνισμού. Η τελική διαμόρφωση των όρων των διαγωνισμών γίνεται μέσα από αντικειμενικές και διαφανείς διαδικασίες, διασφαλίζοντας ότι όλοι οι συμμετέχοντες αξιολογούνται επί ίσοις όροις.
Στόχος του Τμήματος Περιβάλλοντος είναι η προμήθεια εξοπλισμού που θα υποστηρίξουν αποτελεσματικά την εφαρμογή του συστήματος ΠΟΠ, θα μειώσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και θα ενισχύσουν την κυκλική οικονομία, στη βάση των προτύπων και των διαδικασιών που προβλέπει η ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία.
Το Τμήμα Περιβάλλοντος, στο πλαίσιο της εφαρμογής του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ - ΠΟΠ», συμμετέχει ενεργά και παρέχει την απαιτούμενη τεχνική εμπειρογνωμοσύνη σε όλες τις διαδικασίες που διενεργούνται από το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας, το οποίο είναι ο αρμόδιος φορέας για την προκήρυξη, αξιολόγηση και υλοποίηση των διαγωνισμών μέσω του Δυναμικού Συστήματος Αγορών (ΔΣΑ). Οι διαδικασίες που ακολουθούνται στο πλαίσιο του ΔΣΑ είναι πλήρως καθορισμένες από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων και εφαρμόζονται ομοιόμορφα και με διαφάνεια για όλους τους οικονομικούς φορείς.
Για τον καθορισμό των εγγράφων διαγωνισμού του εξοπλισμού του ΠΟΠ πραγματοποιήθηκε διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς τον Νοέμβριο 2025, υπό τον συντονισμό του Γενικού Λογιστηρίου, στην οποία συμμετείχε το Τμήμα Περιβάλλοντος, ως η αρμόδια αρχή για το νομοθετικό πλαίσιο της εφαρμογής του συστήματος ΠΟΠ. Με βάση τα αποτελέσματα της διαβούλευσης αυτής διαμορφώθηκαν τα έγγραφα διαγωνισμού και συμπεριλήφθηκαν τα πρότυπα ISO, EN, CYS με βάση τις ανάγκες της αγοράς χωρίς να περιορίζεται ο ανταγωνισμός.
ΚΕΒΕ: Προϊόντα τρίτων χωρών να υπόκεινται σε αντίστοιχες απαιτήσεις με εκείνες για Κύπριους - Ευρωπαίους παραγωγούς
Θέση για το θέμα παίρνει και το Κυπριακό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο. Σύμφωνα με τον Ανδρέα Ανδρέου, αναπληρωτή γενικό γραμματέα, «οι τεχνικές προδιαγραφές των διαγωνισμών του ‘‘ΠΟΠ’’ πρέπει να διασφαλίζουν τόσο την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων του έργου όσο και την ίση μεταχείριση όλων των οικονομικών φορέων, μέσω αντικειμενικών, διαφανών και επαληθεύσιμων κριτηρίων που να εφαρμόζονται χωρίς διακρίσεις σε εγχώρια, ευρωπαϊκά και εισαγόμενα προϊόντα».
Σημείωσε ότι οι ευρωπαϊκές παραγωγικές επιχειρήσεις λειτουργούν σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό κανονιστικό περιβάλλον, το οποίο περιλαμβάνει αυστηρές υποχρεώσεις σε θέματα ποιότητας, περιβαλλοντικής διαχείρισης, ασφάλειας και υγείας στην εργασία, ιχνηλασιμότητας πρώτων υλών και συμμόρφωσης με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας. Η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις αυτές, πρόσθεσε, συνεπάγεται σημαντικό επενδυτικό και λειτουργικό κόστος για τις κυπριακές μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
«Ως εκ τούτου, το ΚΕΒΕ θεωρεί ότι οι δημόσιοι διαγωνισμοί θα πρέπει να διασφαλίζουν συνθήκες ισότιμου ανταγωνισμού, ώστε προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες να υπόκεινται σε αντίστοιχες απαιτήσεις και ελέγχους με εκείνους που εφαρμόζονται στους Κύπριους - Ευρωπαίους παραγωγούς. Δεν είναι ορθό επιχειρήσεις που επωμίζονται το κόστος συμμόρφωσης με ευρωπαϊκά πρότυπα και περιβαλλοντικές υποχρεώσεις να ανταγωνίζονται προϊόντα των οποίων η προέλευση, η ποιότητα ή το περιβαλλοντικό αποτύπωμα δεν μπορούν να τεκμηριωθούν με αντίστοιχο τρόπο», τόνισε ο κ. Ανδρέου.
«Παράλληλα, το Επιμελητήριο θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό οι δημόσιες συμβάσεις που εξυπηρετούν περιβαλλοντικούς στόχους να ενσωματώνουν κριτήρια που ενισχύουν την κυκλική οικονομία και την πραγματική χρήση πιστοποιημένων ανακυκλωμένων υλικών. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι οι δημόσιες δαπάνες συμβάλλουν ουσιαστικά στην επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων της Κύπρου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημιουργώντας παράλληλα κίνητρα για επενδύσεις στη βιώσιμη παραγωγή και στην ανακύκλωση», πρόσθεσε.
«Το ΚΕΒΕ αναγνωρίζει επίσης ότι αρκετά διεθνή πρότυπα διαχείρισης και πιστοποιήσεις, δεν αποτελούν εκ του νόμου υποχρεωτική απαίτηση για όλες τις επιχειρήσεις, αλλά εφαρμόζονται σε εθελοντική βάση από οργανισμούς που επιλέγουν να επενδύσουν στην ποιότητα, την περιβαλλοντική υπευθυνότητα και τη συνεχή βελτίωση. Για τον λόγο αυτό θεωρούμε ότι οι δημόσιες συμβάσεις μπορούν, στο πλαίσιο των κανόνων δημοσίων προσφορών, να αναγνωρίζουν και να επιβραβεύουν την προστιθέμενη αξία που προσφέρουν οι πιστοποιημένες επιχειρήσεις, μέσω ποιοτικών κριτηρίων αξιολόγησης. Με αυτόν τον τρόπο ενθαρρύνονται οι επενδύσεις στην ποιότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη, χωρίς να περιορίζεται αδικαιολόγητα ο ανταγωνισμός», ανέφερε ο κ. Ανδρέου.
