Σοβαρές επιφυλάξεις για την προωθούμενη καθολική εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ» από την 1η Ιανουαρίου 2027 εκφράζει η Ένωση Δήμων Κύπρου, στον απόηχο του σημερινού δημοσιεύματος του «Π» για τον κυβερνητικό σχεδιασμό και τις σημαντικές εκκρεμότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν σε επίπεδο υποδομών.
Σε ανακοίνωσή της, η Ένωση Δήμων χαρακτηρίζει «ανεδαφικές» τις μονομερείς εξαγγελίες για εφαρμογή του ΠΟΠ χωρίς να έχουν προηγουμένως διασφαλιστεί οι απαραίτητες προϋποθέσεις, επισημαίνοντας ότι δεν προηγήθηκε ουσιαστική διαβούλευση και συμφωνία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Η αντίδραση έρχεται μετά την αποκάλυψη του «Π» ότι το κράτος επιχειρεί να θέσει σε καθολική εφαρμογή το σύστημα στις αρχές του 2027, παρότι η ξεχωριστή συλλογή οργανικών αποβλήτων από τα νοικοκυριά δεν θα είναι έτοιμη να εφαρμοστεί ταυτόχρονα. Το Τμήμα Περιβάλλοντος παραδέχθηκε μάλιστα ότι οι αναγκαίες υποδομές δεν είχαν προηγηθεί της νομοθετικής υποχρέωσης για εφαρμογή του συστήματος.
Η Ένωση Δήμων υπογραμμίζει ότι ένα τόσο σημαντικό εγχείρημα δεν μπορεί να προωθείται μέσα από δημόσιες τοποθετήσεις και μονομερή χρονοδιαγράμματα, αλλά απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό, θεσμικό διάλογο, επαρκή χρηματοδότηση και τον αναγκαίο εξοπλισμό.
Ολόκληρη η ανακοίνωση της Ένωσης Δήμων:
Η δημόσια εξαγγελία για καθολική εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ» (ΠΟΠ) από την 1η Ιανουαρίου 2027, χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική διαβούλευση και συμφωνία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, προκαλεί σοβαρά ερωτήματα και εύλογη ανησυχία.
Η Ένωση Δήμων Κύπρου έχει επανειλημμένα τονίσει ότι ένα τόσο σημαντικό εγχείρημα δεν μπορεί να προωθείται μέσω δημόσιων τοποθετήσεων και μονομερών χρονοδιαγραμμάτων. Απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό, θεσμικό διάλογο και, πρωτίστως, τη διασφάλιση των απαραίτητων υποδομών, της επαρκούς χρηματοδότησης και του αναγκαίου εξοπλισμού.
Οι δημόσιες τοποθετήσεις του αρμόδιου Τμήματος Περιβάλλοντος αναδεικνύουν σοβαρές αντιφάσεις στον σχεδιασμό. Από τη μία προαναγγέλλεται η υποχρεωτική εφαρμογή του ΠΟΠ εντός λίγων μηνών και, από την άλλη, αναγνωρίζεται ότι βασικές προϋποθέσεις για τη λειτουργία του δεν έχουν ακόμη διασφαλιστεί. Είναι ενδεικτικό ότι νέα κρατική μονάδα επεξεργασίας, ύψους €20 εκατ., δεν έχει ακόμη χωροθετηθεί.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι, κατά την έναρξη εφαρμογής του συστήματος, δεν προβλέπεται χωριστή συλλογή οργανικών αποβλήτων από τα νοικοκυριά. Η φιλοσοφία του ΠΟΠ βασίζεται στη δυνατότητα του πολίτη να διαχωρίζει τα απόβλητά του, να μειώνει τα σύμμεικτα απορρίμματα και, κατ’ επέκταση, τη χρέωσή του. Χωρίς τη συλλογή οργανικών από τα νοικοκυριά, περιορίζεται σημαντικά αυτή η δυνατότητα και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος ένα περιβαλλοντικό εργαλείο να μετατραπεί σε πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση για τους πολίτες.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση και οι πολίτες δεν μπορούν να κληθούν να επωμιστούν το οικονομικό κόστος καθυστερήσεων και ελλείψεων σε κρατικές υποδομές, οι οποίες αποτελούν βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική και δίκαιη εφαρμογή του συστήματος.
Η Ένωση Δήμων Κύπρου έχει ήδη ζητήσει επίσημη συνάντηση με τον νέο Υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος. Απαιτείται η άμεση παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου και εφαρμόσιμου εθνικού σχεδίου, με σαφές χρονοδιάγραμμα, επαρκή χρηματοδότηση και ξεκάθαρο καταμερισμό αρμοδιοτήτων.
Η πράσινη μετάβαση αποτελεί κοινό στόχο και αναγκαιότητα. Δεν μπορεί, όμως, να επιτευχθεί με μονομερείς εξαγγελίες και χρονοδιαγράμματα που δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές δυνατότητες εφαρμογής. Η Κυβέρνηση οφείλει πρώτα να διασφαλίσει τις αναγκαίες υποδομές και τους απαιτούμενους πόρους. Οι Δήμοι και οι πολίτες δεν μπορούν να πληρώσουν το κόστος της κρατικής ανετοιμότητας
