Επιμένει στις ενστάσεις για τη μεταρρύθμιση του Γενικού Εισαγγελέα ο Σαββίδης - Εκπρόσωπο Τύπου αποκτά η Νομική Υπηρεσία, ερωτήματα Οδυσσέα για κονδύλι €50.000

Επιφυλάξεις για τη συνταγματικότητα των νομοσχεδίων που αφορούν τη μεταρρύθμιση του θεσμού του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας εξέφρασε εκ νέου τη Δευτέρα ο Γιώργος Σαββίδης, κατά την παρουσίαση του προϋπολογισμού της Νομικής Υπηρεσίας για το 2027 στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών. Όπως ανέφερε, η σοβαρότητα του εγχειρήματος ενδέχεται να οδηγήσει σε αμφισβήτηση της συνταγματικότητας της νομοθεσίας.

Ο κ. Σαββίδης, ο οποίος είχε εκφράσει πρόσφατα τις ανησυχίες του και στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, είπε αρχικά ότι «τέτοια θέματα απαιτούν πάρα πολύ προσεκτικούς και φρόνιμους χειρισμούς».

Ο προϋπολογισμός για το 2027 ανέρχεται σε €44.784.514, έναντι €31.062.047 το 2026, και καλύπτει τις δαπάνες της Νομικής Υπηρεσίας και της Ανεξάρτητης Αρχής Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας (ΑΑΔΙΠΑ). Από το σύνολο, €18.885.873 αφορούν μισθοδοσία, περιλαμβανομένου του ωρομίσθιου προσωπικού, €20.898.641 τακτικές και αναπτυξιακές δαπάνες, ενώ €5 εκατ. αντιστοιχούν στο πάγιο ταμείο της Υπηρεσίας.

Η συνολική υλοποίηση του προϋπολογισμού για το 2026 εκτιμάται ότι θα φτάσει το 95% μέχρι το τέλος του έτους, έναντι 91% το 2025. Μέχρι την 1η Οκτωβρίου 2026 είχε υλοποιηθεί το 68% του προϋπολογισμού, ενώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025 το ποσοστό ήταν 72%.

Αναφερόμενος στη στελέχωση, ο Γενικός Εισαγγελέας είπε ότι από τον Ιούλιο του 2020, όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του, έχουν πληρωθεί συνολικά 156 οργανικές θέσεις στη Νομική Υπηρεσία. Εντός του 2026 πληρώθηκαν 14 θέσεις δημόσιων κατηγόρων και επτά θέσεις λειτουργών της ΜΟΚΑΣ, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία πλήρωσης εννέα μόνιμων θέσεων Δικηγόρου της Δημοκρατίας Α’.

«Γνωρίζοντας από πρώτο χέρι τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε λόγω υπέρμετρης αύξησης των εργασιών μας», ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και η Κυβέρνηση ενέκριναν σημαντικό αριθμό πρόσθετων θέσεων για το 2027, ανέφερε. Συγκεκριμένα, εγκρίθηκαν 33 νέες μόνιμες θέσεις νομικών λειτουργών και 30 θέσεις νομικών γραμματέων.

Ο κ. Σαββίδης αναφέρθηκε επίσης στο πάγιο αίτημα για μισθολογική αναβάθμιση των δημόσιων κατηγόρων. Η Νομική Υπηρεσία, όπως είπε, επανέφερε πρόσφατα το ζήτημα στο Υπουργείο Οικονομικών. Χαρακτήρισε το αίτημα δίκαιο, λαμβάνοντας υπόψη τον όγκο εργασίας, τις ευθύνες των δημόσιων κατηγόρων στα δικαστήρια και τους κινδύνους ασφάλειας που αντιμετωπίζουν λόγω της φύσης των υποθέσεων τους.

«Θέση μας είναι ότι αυτό δεν θα αποτελέσει εμπόδιο για τις θεσμικές αλλαγές που ενδέχεται να γίνουν στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης, αφού αυτές δεν εξαρτώνται ούτε από την εκτελεστική εξουσία ούτε από τον Γενικό Εισαγγελέα, και μπορεί να απαιτηθεί χρόνος μέχρι να υλοποιηθεί», πρόσθεσε. Ωστόσο, ανέφερε ότι το Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού απάντησε στις 19 Οκτωβρίου πως δεν ενδείκνυται να αποσυνδεθεί η μισθολογική αναβάθμιση από τις υπόλοιπες ρυθμίσεις της μεταρρύθμισης της Νομικής Υπηρεσίας.

Παράλληλα, εγκρίθηκε αύξηση του επιδόματος των δημόσιων κατηγόρων για εργασία τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες, ενώ λήφθηκαν μέτρα για την ενίσχυση της ασφάλειας και της προστασίας των λειτουργών του τομέα.

Για τη στέγαση της Νομικής Υπηρεσίας, ο κ. Σαββίδης είπε ότι τον Σεπτέμβριο το Τμήμα Δημοσίων Έργων επαναπροκήρυξε τον διαγωνισμό για την κατασκευή και συντήρηση του κτιρίου, με εκτιμώμενο κόστος €68 εκατ., πλέον ΦΠΑ. Το 2023 η προκαταρκτική δαπάνη είχε οριστεί στα €45 εκατ., πλέον ΦΠΑ, αλλά ο τότε διαγωνισμός ακυρώθηκε από την εκτελεστική εξουσία.

Αναφερόμενος στις υποθέσεις διαφθοράς και στην ανάκτηση παράνομων εσόδων, ο Γενικός Εισαγγελέας είπε ότι συνεχίζει τις εργασίες της η Ομάδα Συντονισμού Διερεύνησης Υποθέσεων Διαφθοράς, η οποία συστάθηκε το 2023 στη Νομική Υπηρεσία με τη συμμετοχή της Αστυνομίας, της ΜΟΚΑΣ και άλλων υπηρεσιών. Η πρόοδος καταγράφεται, όπως σημείωσε, στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου του 2026. Το 2025 δεσμεύθηκαν περίπου €30 εκατ. ως παράνομα έσοδα, μέσω της εφαρμογής μέτρων για την ανάκτησή τους.

«Σημαντικό είναι επίσης ότι για πρώτη φορά εκδόθηκε, στο πλαίσιο κυπριακής υπόθεσης, δικαστικό διάταγμα δήμευσης παράνομης περιουσίας χωρίς καταδίκη σε υπόθεση πολιτογραφήσεων», είπε.

Για το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα, υπενθύμισε ότι τον περασμένο Μάρτιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημέρωσε επίσημα την Κυπριακή Δημοκρατία πως τερμάτισε τη διαδικασία επί παραβάσει που είχε κινήσει για τη χορήγηση ιθαγένειας σε ξένους επενδυτές μέσω του προγράμματος. Η Νομική Υπηρεσία χειρίστηκε το θέμα από την αρχή και, μετά τις υποδείξεις της Επιτροπής, διορίστηκε τον Σεπτέμβριο του 2020 η Ερευνητική Επιτροπή Νικολάτου. Με βάση τα ευρήματα της Επιτροπής Νικολάτου και της Επιτροπής Καλογήρου, το Υπουργικό Συμβούλιο προχώρησε σε αποστερήσεις υπηκοοτήτων. Ο κ. Σαββίδης ευχαρίστησε τη Βουλή για την έγκαιρη ψήφιση της τροποποίησης της σχετικής νομοθεσίας, την οποία χαρακτήρισε απαραίτητη για τον τερματισμό της διαδικασίας.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών και βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση, μαζί με τη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης, ένα από τα σοβαρότερα νομοθετήματα που θα κληθεί να αποφασίσει η Βουλή και υπογράμμισε την ευθύνη των βουλευτών. «Δεν είναι ένα απλό νομοσχέδιο. Είναι η πιο συνταγματικά επικίνδυνη μεταρρύθμιση που θα αποφασίσουμε», είπε.

Η βουλευτής του ΔΗΣΥ Φωτεινή Τσιρίδου έθεσε το ζήτημα του διαχωρισμού των εξουσιών και του ανέλεγκτου των αποφάσεων του Γενικού Εισαγγελέα. Είπε ότι, αν τα νομοσχέδια για τον διαχωρισμό του θεσμού προχωρήσουν όπως κατατέθηκαν, ενδέχεται να κριθούν αντισυνταγματικά. Αναφέρθηκε, επίσης, στην προσπάθεια εξεύρεσης του καλύτερου τρόπου προώθησης των ρυθμίσεων χωρίς καθυστερήσεις και εντός των συνταγματικών ορίων.

Η βουλευτής του ΔΗΣΥ Σάβια Ορφανίδου ζήτησε ενημέρωση για το τι ισχύει σε άλλες χώρες αναφορικά με το ανέλεγκτο, καθώς και για τη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με την αναστολή ποινικών διώξεων.

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Ανδρέας Πασιουρτίδης είπε ότι, παρά τις επανειλημμένες συζητήσεις, οι θέσεις των πλευρών έχουν πλέον διαμορφωθεί, αναγνωρίζοντας παράλληλα την πολυπλοκότητα του ζητήματος. Για τους δημόσιους κατήγορους σημείωσε ότι πρέπει να τύχουν δίκαιης μεταχείρισης, ώστε να μη νιώθουν αδικημένοι. Ζήτησε, ακόμη, ενημέρωση για το αν δημιουργήθηκε αρχείο των αναστολών ποινικών διώξεων και των λόγων που τις δικαιολογούν, καθώς και για τη φύση και τον αριθμό των σχετικών υποθέσεων.

Ο βουλευτής του ΕΛΑΜ Λίνος Χατζηγεωργίου είπε ότι θα ήταν προτιμότερο να εξεταστούν σε διαφορετικά στάδια η θητεία και το ανέλεγκτο και, αργότερα, ο διαχωρισμός των εξουσιών. Για τη θητεία έθεσε το ερώτημα αν θα μπορούσε να προκύψει μελλοντικά ζήτημα διαφθοράς, ενώ για τον διαχωρισμό ζήτησε να διευκρινιστεί αν έχει υπολογιστεί το κόστος της μεταρρύθμισης.

Ο επικεφαλής του κινήματος Άλμα, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, αναφέρθηκε στο κονδύλι των €50.000 που περιλαμβάνεται στον προϋπολογισμό για υπηρεσίες εκπροσώπου Τύπου και ζήτησε να διευκρινιστεί αν οι υπηρεσίες είχαν ήδη μισθωθεί, από ποιο κονδύλι θα καλύπτονταν και με ποια διαδικασία έγινε η επιλογή.

Διαχωρισμός εξουσιών

Απαντώντας στις ερωτήσεις για το ανέλεγκτο και τον διαχωρισμό των εξουσιών, ο κ. Σαββίδης είπε ότι η σοβαρότητα της μεταρρύθμισης ενδέχεται να οδηγήσει κατηγορουμένους να αμφισβητήσουν τη συνταγματικότητα των νέων ρυθμίσεων. «Η σοβαρότητα του διαβήματος του διαχωρισμού αναπόφευκτα θα οδηγήσει τον πρώτο, τον δεύτερο ή τον τρίτο κατηγορούμενο να αμφισβητήσει τη συνταγματικότητα της νομοθεσίας», ανέφερε, παραπέμποντας και στις πρόσφατες τάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Πρόσθεσε ότι δεν διεκδίκησε ποτέ το αλάθητο και πως η τελική απόφαση ανήκει στη Βουλή, ενώ αρμόδιο να κρίνει τη συνταγματικότητα είναι το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο. «Ο ρόλος του Γενικού Εισαγγελέα, εξ ου και είναι ανεξάρτητος και πρέπει να είναι ανεξάρτητος, οφείλει να πει τους ενδοιασμούς του», είπε. Ανέφερε ακόμη ότι είχε καλέσει επτά ειδικούς να τοποθετηθούν επί του θέματος και πως οι τέσσερις εξέφρασαν κάθετη θέση περί αντισυνταγματικότητας.

Για τη λειτουργία του δικαστικού συστήματος και τις καθυστερήσεις, ο κ. Σαββίδης σημείωσε ότι η μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης συνέβαλε στη σημαντική μείωση των καθυστερήσεων στην εκδίκαση εφέσεων και ότι οι νέες υποθέσεις που καταχωρούνται είναι αισθητά λιγότερες.

Είπε επίσης ότι εξετάζονται εισηγήσεις για την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων. Μεταξύ αυτών είναι η αύξηση των ποινών που μπορούν να επιβάλλουν τα Επαρχιακά Δικαστήρια, ώστε να παραπέμπονται σε αυτά περισσότερες υποθέσεις, και η δημιουργία μονομελούς Κακουργιοδικείου με διευρυμένη ποινική δικαιοδοσία. Στόχος της τελευταίας πρότασης είναι να αποδεσμευθούν δικαστές από τα τριμελή Κακουργιοδικεία και να επιταχυνθεί η εκδίκαση ποινικών υποθέσεων. Για τους δημόσιους κατήγορους είπε ότι αποτελούν «τη ραχοκοκαλιά της ποινικής δικαιοσύνης στα Επαρχιακά Δικαστήρια».

Για τις αναστολές ποινικών διώξεων, ο Γενικός Εισαγγελέας ανέφερε ότι όταν ανέλαβε τη Νομική Υπηρεσία το 2020 δεν υπήρχαν ηλεκτρονικά αρχεία. Έχουν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες για την ανάπτυξη ηλεκτρονικών συστημάτων και η ολοκλήρωση και συστηματική ενημέρωσή τους, όπως είπε, θα διευκολύνει σημαντικά το έργο της Υπηρεσίας. Πρόσθεσε ότι στους φακέλους καταγράφονται λεπτομερώς οι λόγοι αναστολής ποινικής δίωξης και ότι σε πολλές περιπτώσεις γνωστοποιούνται και στο δικαστήριο.

Για το ενδεχόμενο διαφθοράς μετά την αφυπηρέτηση του Γενικού ή του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, ο κ. Σαββίδης είπε ότι δεν θεωρεί πως θα προκύψει ιδιαίτερο πρόβλημα. Για το κόστος του διαχωρισμού ανέφερε ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί σχετική μελέτη.

Εκπρόσωπος Τύπου

Απαντώντας στον κ. Μιχαηλίδη για το κονδύλι του εκπροσώπου Τύπου, είπε ότι η θέση προκηρύχθηκε και η επιλογή έγινε μέσω νόμιμων διαδικασιών. Η σύμβαση, ανέφερε, υπογράφηκε χθες και ο εκπρόσωπος Τύπου αναμένεται να αναλάβει καθήκοντα την επόμενη Δευτέρα. Εξήγησε ότι η απόφαση ελήφθη για να βελτιωθεί η ανταπόκριση στα ερωτήματα των ΜΜΕ, καθώς η Νομική Υπηρεσία είναι μεγάλος οργανισμός και δέχεται καθημερινά πολλά ερωτήματα. Επιβεβαίωσε ότι υπάρχει σχετικό κονδύλι στον προϋπολογισμό.

Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία, ο κ. Μιχαηλίδης είπε ότι ο Γενικός Εισαγγελέας «επανέλαβε τις στάσεις του για τον διαχωρισμό». Ως αξιοσημείωτο ανέφερε ότι η Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών, Φωτεινή Τσιρίδου, «διαφοροποιήθηκε από την προεκλογική δέσμευση του Αβέρωφ Νεοφύτου και τάχθηκε κατά του διαχωρισμού, θεωρώντας ότι εγείρονται συνταγματικά ζητήματα».

«Για εμάς είναι πολύ ενδιαφέρον, το γεγονός ότι συνταγματολόγοι όπως ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο Πολύβιος Πολυβίου και ο Αχιλλέας Αιμιλιανίδης έχουν ρητώς συνηγορήσει υπέρ της συνταγματικότητας της σχετικής τροποποίησης. Αυτοί που επιθυμούν να διαιωνιστεί αυτή η στρεβλή κατάσταση, η οποία είναι γάγγραινα για το κράτος δικαίου, επικαλούνται δύο εισαγγελείς της Νομικής Υπηρεσίας, υφιστάμενους του Γιώργου Σαββίδη, για να μας πουν ότι δεν πρέπει να προχωρήσει», σημείωσε.

Πηγή: ΚΥΠΕ