Το κτήριο που κατέρρευσε στη Γερμασόγεια το Μεγάλο Σάββατο, παρασύροντας στον θάνατο δύο νεαρούς αλλοδαπούς, διέθετε διαχειριστική επιτροπή. Ωστόσο, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος, η επιτροπή αυτή αποτελούσε διακοσμητικό στοιχείο, υφίστατο μόνο στα χαρτιά. Εξού και το κτήριο αφέθηκε χωρίς συντήρηση και έλεγχο, γεγονός που οδήγησε στην κατάρρευσή του.
Η υφιστάμενη νομοθεσία που διέπει τις διαχειριστικές επιτροπές, παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα και σημαντικές αδυναμίες, με αποτέλεσμα εκατοντάδες κοινόκτητες οικοδομές, όπως πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών, να καθίστανται σταδιακά ακατάλληλες και επικίνδυνες προς χρήση. Σε πολλές τέτοιες περιπτώσεις δεν υφίστανται καν διαχειριστικές επιτροπές, ενώ ένοικοι δεν καταβάλλουν κοινόχρηστα, διότι έτσι θέλουν, χωρίς κανένα κόστος. Παράλληλα, αρκετά κτήρια παραμένουν ανασφάλιστα, με συνέπεια οι ζημιές σε κοινόχρηστους χώρους να μην αποκαθίστανται. Με την πάροδο του χρόνου οι πολυκατοικίες αυτές καταλήγουν, να παρουσιάζουν εικόνα εγκατάλειψης και αδιαφορίας.
Έχουν δημιουργηθεί πολλά πρακτικά προβλήματα, με χιλιάδες πολίτες να ταλαιπωρούνται, καθώς δεν υφίσταται αποτελεσματικός μηχανισμός επίλυσής τους. Συνεπώς, η νομοθετική ρύθμιση του ζητήματος κρίνεται επιβεβλημένη και κατεπείγουσα. Προς αυτή την κατεύθυνση, το Υπουργείο Εσωτερικών κατέθεσε νομοσχέδιο στη Βουλή, με στόχο, πρωτίστως, την ενίσχυση των εξουσιών και της ευελιξίας των διαχειριστικών επιτροπών, για να μπορούν να ασκούν αποτελεσματικά τα καθήκοντά τους.
To νομοσχέδιο
Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών ετοιμάστηκε το 2023, πριν από τη σύσταση των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ) και τη μεταφορά σε αυτούς της αρμοδιότητας αδειοδότησης. Παρά το γεγονός αυτό και λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες, που εκφράστηκαν από τους ΕΟΑ, το Υπουργείο προχώρησε σε διαβούλευση μαζί τους, πριν το καταθέσει στη Βουλή για ψήφιση. Με το νομοσχέδιο προτείνονται οι εξής αλλαγές:
- Παρέχεται η εξουσία στις διαχειριστικές επιτροπές να προβαίνουν σε δαπάνες, εύλογα αναγκαίες, για τη συντήρηση και εύρυθμη λειτουργία των κοινόχρηστων χώρων κοινόκτητης οικοδομής, τις οποίες ο ιδιοκτήτης αμελεί να καταβάλει.
- Η διαχειριστική επιτροπή μπορεί να ανακτήσει με αγωγή το οφειλόμενο ποσό και παράλληλα, να εγγράψει εμπράγματο βάρος στην ακίνητη περιουσία του ιδιοκτήτη, που έχει αμελήσει.
- Εισάγεται ο τρόπος καταμερισμού των δαπανών, έτσι που η αναλογία στις δαπάνες για εξασφάλιση υπηρεσιών, να υπολογίζεται με βάση το εμβαδό κάθε μονάδας.
- Προβλέπεται η διενέργεια μελέτης καταλληλότητας, στατικού, μηχανολογικού και ηλεκτρολογικού ελέγχου κάθε κοινόκτητης οικοδομής από επαγγελματίες εγγεγραμμένους στο ΕΤΕΚ και για σκοπούς εξασφάλισης της καταλληλότητας των οικοδομών, όταν και εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο από τη διαχειριστική επιτροπή.
- Δημιουργία Υπηρεσίας Εγγραφής Κοινόκτητων Οικοδομών και Εποπτείας, Λειτουργίας των Διαχειριστικών Επιτροπών, η οποία, θα έχει την ευθύνη: εγγραφής των κοινόκτητων οικοδομών και των διαχειριστικών επιτροπών σε μητρώο, θέσπισης εσωτερικών κανονισμών για τη ρύθμιση της διαχείρισης των κοινόκτητων οικοδομών και τον καθορισμό των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των ιδιοκτητών, υποχρεωτικής ασφάλισης των κοινόκτητων οικοδομών και διασφάλισης των υποχρεώσεων των διαχειριστικών επιτροπών και των ιδιοκτητών για συμμόρφωση με υποχρεώσεις επιβαλλόμενες από την προτεινόμενη νομοθεσία. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, θα θεωρείται αδίκημα και θα επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο.
Το έστειλαν πίσω οι βουλευτές
Η Επιτροπή Εσωτερικών της Βουλής αποφάσισε, ομόφωνα, σε συνεδρία της στις 22/1/2026 να επιστρέψει στο Υπουργείο Εσωτερικών για περαιτέρω επεξεργασία και διαβούλευση το εν λόγω νομοσχέδιο. Αιτία της απόφασης αποτέλεσε, όπως λέχθηκε, το γεγονός ότι το νομοσχέδιο κατατέθηκε χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με τους ΕΟΑ, στους οποίους το ίδιο αναθέτει την αρμοδιότητα σύστασης και εποπτείας δεκάδων χιλιάδων διαχειριστικών επιτροπών. Καταλυτικό ρόλο στη συγκεκριμένη εξέλιξη διαδραμάτισε η επιστολή που απέστειλε στη Βουλή ο πρόεδρος του ΕΟΑ Λευκωσίας, Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης, εκ μέρους των προέδρων των ΕΟΑ. Όπως κατέστησε σαφές ο κ. Γιωρκάτζης, οι ΕΟΑ δεν προτίθενται να αναλάβουν την εποπτεία των διαχειριστικών επιτροπών, γεγονός που προϋποθέτει τη σύσταση νέας υπηρεσίας σε κάθε ΕΟΑ, εάν δεν εξευρεθεί πρώτα μόνιμη λύση, που να καλύπτει τα λειτουργικά έξοδα της νέας υπηρεσίας στους ΕΟΑ.
«Ερήμην των ΕΟΑ αποφάσισε το Υπουργείο Εσωτερικών, να τους αποδώσει σοβαρές αρμοδιότητες σε σχέση με τη διαχείριση και επιτήρηση των κοινόκτητων οικοδομών. Κατατέθηκε νομοσχέδιο εν αγνοία των ΕΟΑ, την ώρα που προσπαθούν να ορθοποδήσουν», δήλωσε αμέσως μετά το πέρας της συνεδρίας της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών, ο πρόεδρος της Επιτροπής και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Άριστος Δαμιανού. Αναφέροντας, παράλληλα, ότι «επειδή τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά, σε καμία περίπτωση δεν θα δεχτώ τον εμπαιγμό του κοινοβουλίου και της Επιτροπής της οποίας προεδρεύω, γι’ αυτό σήμερα ενημέρωσα το Υπουργείο Εσωτερικών, ότι επιστρέφεται το νομοσχέδιο και έχουν πολύ περιορισμένο χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο, είτε θα τα βρουν με τους ΕΟΑ, είτε θα βρουν άλλη λύση και να επανακαταθέσουν ένα λειτουργικό και εφαρμόσιμο νομοσχέδιο για τις κοινόκτητες οικοδομές».
Νομοσχέδιο με τη νέα Βουλή
Το Υπουργείο Εσωτερικών, με ανακοίνωση που εξέδωσε την ίδια ημέρα, απέρριψε κατηγορηματικά τις αναφορές περί εμπαιγμού της Επιτροπής και της Βουλής, επισημαίνοντας, ότι από την πρώτη στιγμή είχε τονιστεί η ανάγκη άμεσης προώθησης του συγκεκριμένου νομοθετήματος, «το οποίο θα επιλύσει τα χρονίζοντα προβλήματα που ταλαιπωρούν χιλιάδες ιδιοκτήτες και ενοίκους σε κοινόκτητες οικοδομές».
Το Υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε, επίσης, ότι προηγήθηκε διαβούλευση με τους ΕΟΑ και ότι το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας εκπόνησε σχετική μελέτη. Η μελέτη περιλαμβάνει το σύνολο των κοινόκτητων οικοδομών, αναλυτικά στοιχεία για τους χρόνους διεκπεραίωσης των απαιτούμενων διαδικασιών, εκτίμηση των αναγκών στελέχωσης, καθώς και προτεινόμενα σενάρια επιβολής τελών για την κάλυψη του κόστους λειτουργίας της Υπηρεσίας Εγγραφής και Εποπτείας Λειτουργίας Διαχειριστικών Επιτροπών Κοινόκτητων Οικοδομών. «Με βάση την εν λόγω μελέτη, το επιπρόσθετο προσωπικό που θα απαιτηθεί, δεν θα ξεπερνά τα 30 άτομα παγκύπρια, ενώ το κόστος μισθοδοσίας τους υπερκαλύπτεται από τα προτεινόμενα τέλη. Η μελέτη διαβιβάστηκε στους ΕΟΑ στις 5 Νοεμβρίου 2025, χωρίς να υποβληθούν οποιαδήποτε περαιτέρω σχόλια από πλευράς τους κατά τους δυόμισι μήνες που μεσολάβησαν μέχρι τη συνεδρία της Επιτροπής Εσωτερικών», ανέφερε το Υπουργείο Εσωτερικών. Καταλήγοντας, σημείωσε: «Μετά τη σημερινή εξέλιξη και αναγνωρίζοντας, ότι πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό κοινωνικό ζήτημα, θα προχωρήσουμε άμεσα εκ νέου στη σύγκληση συνεδρίας με τους ΕΟΑ, για περαιτέρω διαβούλευση και θα καταθέσουμε εκ νέου το νομοσχέδιο ενώπιον της Βουλής».
