Με σημαντικό έλλειμμα ενημέρωσης, αλλά και με μια αξιοσημείωτη διάθεση για υιοθέτηση, αντιμετωπίζουν οι Κύπριοι το ψηφιακό ευρώ, σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ). Η έρευνα αποτυπώνει τις γνώσεις, τις αντιλήψεις και τις προθέσεις των πολιτών απέναντι σε ένα νέο μέσο πληρωμών που σχεδιάζεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και αναμένεται να εκδοθεί για πρώτη φορά το 2029.
Τα ευρήματα παρουσιάζονται σε νέα ανάρτηση στο The CBC Blog με θέμα «Από τη Γνώση στη Χρήση - Τι Δείχνει η Έρευνα για το Ψηφιακό Ευρώ», την οποία υπογράφει η Μαρία Κοντού, με το κείμενο να έχει ελεγχθεί και οριστικοποιηθεί από τον Στέλιο Γιωργάκη, Γενικό Διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Εποπτείας Πληρωμών της ΚΤΚ.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μεταξύ 21 και 27 Απριλίου, μέσω τηλεφωνικών συνεντεύξεων, με δομημένο ερωτηματολόγιο που ετοίμασε η Γενική Διεύθυνση Εποπτείας Πληρωμών. Είχε παγκύπρια κάλυψη και περιέλαβε 506 άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω.
Μετρητά ακόμη στην κορυφή
Παρά την ταχεία εξάπλωση των ψηφιακών πληρωμών, τα μετρητά εξακολουθούν να αποτελούν την πιο διαδεδομένη μέθοδο πληρωμής στην Κύπρο. Την ίδια ώρα, όμως, η κάρτα έχει πλέον ισχυρή παρουσία στην καθημερινότητα: το 63% των ερωτηθέντων χρησιμοποιεί πιστωτική ή χρεωστική κάρτα σε φυσικά καταστήματα σε εβδομαδιαία βάση, ενώ 23% πραγματοποιεί εβδομαδιαία πληρωμές ή μεταφορές χρημάτων μέσω διαδικτύου ή εφαρμογών κινητού. Επιπλέον, 40% όσων χρησιμοποιούν κάρτες μέσω κινητού το πράττουν τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
Η έρευνα καταγράφει, πάντως, έντονη διαφοροποίηση ανάμεσα στα κοινωνικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά των χρηστών. Η καθημερινή χρήση μετρητών συνδέεται περισσότερο με άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, με περιορισμένη πρόσβαση σε ψηφιακά μέσα, χαμηλότερο μορφωτικό και οικονομικό επίπεδο, καθώς και με συνταξιούχους και ανέργους. Αντίθετα, τα ψηφιακά μέσα προτιμούν κυρίως νεότερες γυναίκες, με τριτοβάθμια εκπαίδευση και υψηλότερο ή μεσαίο κοινωνικοοικονομικό προφίλ.
Μεγάλο κενό ενημέρωσης
Το πλέον χαρακτηριστικό εύρημα αφορά το επίπεδο γνώσης για το ψηφιακό ευρώ. Το 61% των πολιτών δηλώνει ότι δεν έχει καθόλου γνώση για το νέο ψηφιακό μέσο, ενώ μόλις 1% θεωρεί ότι είναι πλήρως ενημερωμένο. Περισσότερη γνώση εμφανίζουν κυρίως άτομα κάτω των 65 ετών, εργαζόμενοι και πολίτες με τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Για όσους έχουν ακούσει για το ψηφιακό ευρώ, βασική πηγή πληροφόρησης είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με ποσοστό 49%, ενώ ακολουθούν οι τηλεοπτικές εκπομπές με 30%. Οι ημερίδες και τα σεμινάρια εμφανίζονται ως η λιγότερο δημοφιλής πηγή ενημέρωσης.
Το 35% βλέπει θετικά τη χρήση
Παρά το χαμηλό επίπεδο γνώσης, το 35% των συμμετεχόντων δηλώνει πρόθυμο να εντάξει το ψηφιακό ευρώ στην καθημερινότητά του. Πρόκειται κυρίως για άτομα κάτω των 45 ετών, εργαζόμενους, πολίτες με τριτοβάθμια εκπαίδευση και υψηλότερο οικονομικό επίπεδο. Στον αντίποδα, 28% θεωρεί από κάπως έως πολύ απίθανο να το χρησιμοποιήσει.
Μεταξύ εκείνων που δηλώνουν πρόθεση χρήσης, 41% θα το αξιοποιούσε για αγορές σε φυσικά καταστήματα, 40% για ηλεκτρονικές αγορές και 33% για πληρωμές μεταξύ προσώπων.
Το εύρημα που αναδεικνύει ίσως το μεγαλύτερο επικοινωνιακό πρόβλημα είναι ότι 56% δεν θεωρεί πως το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει κάτι ουσιαστικά διαφορετικό από τις υφιστάμενες μεθόδους πληρωμών. Μόλις 19% θεωρεί ότι διαφοροποιείται ουσιαστικά ο τρόπος διεκπεραίωσης των συναλλαγών.
Οι φόβοι για ιδιωτικότητα και μετρητά
Σημαντικό εμπόδιο στην υιοθέτηση αποτελεί η δυσπιστία. Το 53% εκφράζει ως βασικό ενδοιασμό την πιθανότητα παρακολούθησης των συναλλαγών του, αλλά και τον φόβο ότι το ψηφιακό ευρώ μπορεί να οδηγήσει στην κατάργηση των μετρητών. Παράλληλα, 38% ανησυχεί για την ασφάλεια της χρήσης του, ενώ 25% για τον τρόπο διαχείρισης των εξόδων μέσω του ψηφιακού ευρώ.
Οι εντονότερες ανησυχίες καταγράφονται κυρίως μεταξύ γυναικών, ηλικιωμένων, ατόμων χαμηλότερου οικονομικού επιπέδου, πολιτών χωρίς τριτοβάθμια εκπαίδευση, ανέργων και όσων δεν έχουν καμία γνώση για το ψηφιακό ευρώ.
Θετικότεροι οι επαγγελματίες
Πιο θετική εικόνα καταγράφεται στον επιχειρηματικό κόσμο. Μεταξύ ιδιοκτητών επιχειρήσεων, διευθυντών και αυτοεργοδοτουμένων, το 54% δηλώνει ότι θα αποδεχόταν χωρίς κανένα ενδοιασμό πληρωμές σε ψηφιακό ευρώ. Ένα επιπλέον 9% θα λάμβανε την απόφαση ανάλογα με το κόστος, την ευκολία εφαρμογής και τη ζήτηση, ενώ 27% δηλώνει ότι δεν είναι πρόθυμο να αποδέχεται τέτοιες πληρωμές.
Το ψηφιακό ευρώ βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση, καθώς σε ευρωπαϊκό επίπεδο εξελίσσονται τόσο το νομικό πλαίσιο όσο και η τεχνική λύση για την εφαρμογή του. Η πρώτη έκδοση έχει ως στόχο το 2029. Η έρευνα της ΚΤΚ καταδεικνύει, επομένως, ότι μέχρι τότε η πρόκληση δεν είναι μόνο τεχνολογική. Είναι πρωτίστως θέμα ενημέρωσης, εμπιστοσύνης και κατανόησης του τι ακριβώς θα αλλάξει στις καθημερινές πληρωμές των πολιτών.
