Είναι αναντίλεκτο γεγονός ότι οι διευθυντές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην επιτυχία ενός οργανισμού. Ένας καλός διευθυντής παρωθεί τους υπαλλήλους του, ενθαρρύνει την ομαδική εργασία και δημιουργεί ένα υγιές εργασιακό περιβάλλον. Στον αντίποδα, ένας κακός διευθυντής καταστρέφει το ηθικό των υπαλλήλων του, μειώνει την παραγωγικότητα και μπορεί να οδηγήσει τον οργανισμό σε αποτυχία. Όταν οι υπάλληλοι αντιπαθούν τον διευθυντή τους, η εργασία εξελίσσεται σε αγχώδη και αντιπαραγωγική, αφού οι υπάλληλοι χάνουν την εμπιστοσύνη τους προς τον διευθυντή τους και απομακρύνονται από τους στόχους του οργανισμού.
Αντιλαμβανόμενοι τις αιτίες και τις συνέπειες της συμπεριφοράς των κακών διευθυντών, οι οργανισμοί είναι ικανοί να δημιουργούν ένα ισχυρό και πετυχημένο εργασιακό περιβάλλον.
Αιτίες που κάνουν έναν διευθυντή αντιπαθητικό
- Κακή επικοινωνία
Οι υπάλληλοι αναμένουν από τον διευθυντή τους σαφείς οδηγίες, ειλικρινή ανατροφοδότηση και τακτική ενημέρωση. Όταν οι διευθυντές δεν τους τα προσφέρουν, προκαλείται σύγχυση και απογοήτευση. Αν ο διευθυντής δεν ακούει τις ανησυχίες τους, οι υπάλληλοι αισθάνονται ότι αυτός (ο διευθυντής τους) τους αγνοεί ή τους υποτιμά. Επίσης η κακή επικοινωνία προκαλεί παρεξηγήσεις που οδηγούν σε λάθη ή σε συγκρούσεις μέσα στις ομάδες. Οι καλοί διευθυντές γνωρίζουν ότι η σωστή επικοινωνία είναι ο θεμέλιος λίθος που τους εξασφαλίζει την εμπιστοσύνη και τη συνεργασία των υπαλλήλων τους.
- Αδικίες
Οι υπάλληλοι γρήγορα χάνουν την εμπιστοσύνη τους προς τον διευθυντή τους όταν αυτός είναι άδικος. Ευνοιοκρατία, διακρίσεις και άνισες ευκαιρίες προκαλούν πίκρα στους υπαλλήλους. Π.χ. όταν οι προαγωγές γίνονται με βάση τις προσωπικές σχέσεις και όχι με βάση την απόδοση, οι καλοί υπάλληλοι είναι φυσικό να αισθάνονται απογοητευμένοι. Ο άδικος χειρισμός των υπαλλήλων ζημιώνει το ομαδικό πνεύμα και μειώνει την παραγωγικότητα. Οι καλοί διευθυντές συμπεριφέρονται προς ΟΛΟΥΣ τους υπαλλήλους τους με σεβασμό και δικαιοσύνη, ανεξάρτητα από τη θέση τους, το παρελθόν τους και τις προσωπικές σχέσεις.
- Μικρομάνατζμεντ
Μικρομάνατζερ είναι οι διευθυντές που θέλουν να ελέγχουν κάθε λεπτομέρεια της εργασίας των υπαλλήλων τους. Οι υπάλληλοι θεωρούν τη συμπεριφορά αυτή ως έλλειψη εμπιστοσύνης στις ικανότητές τους. Όταν οι υπάλληλοι είναι υπό συνεχή έλεγχο και κριτική του διευθυντή τους, αισθάνονται άγχος και υποτίμηση, με αποτέλεσμα να πλήττεται η δημιουργικότητα και η αυτοπεποίθησή τους. Οι καλοί διευθυντές γνωρίζουν πώς να καθοδηγούν τους υπαλλήλους τους χωρίς να ελέγχουν την κάθε τους πράξη. Η εμπιστοσύνη και η ανεξαρτησία βοηθούν τους υπαλλήλους να εργάζονται πιο σκληρά και πιο αποτελεσματικά.
- Μη αναγνώριση προσφοράς
Οι υπάλληλοι θέλουν η προσφορά τους και οι επιτυχίες τους να αναγνωρίζονται. Όταν δεν γίνεται αυτό, η παρώθησή τους μειώνεται. Ένα απλό «μπράβο» ή «ευχαριστώ» για την καλή απόδοση ενός υπαλλήλου είναι αρκετά για να κάνουν τον υπάλληλο να αισθάνεται ότι ο διευθυντής του τον σέβεται και τον εκτιμά. Όταν οι διευθυντές ενδιαφέρονται μόνο για τα λάθη και τις αποτυχίες των υπαλλήλων και όχι για τις επιτυχίες τους, οι υπάλληλοι δυσανασχετούν και το ηθικό τους μειώνεται. Η εκτίμηση των υπαλλήλων από τον διευθυντή τους δημιουργεί μια θετική ατμόσφαιρα και οι υπάλληλοι προσπαθούν περισσότερο στη δουλειά τους.
- Ανεπαρκείς αποφάσεις
Συνήθως οι μη ικανοί διευθυντές λαμβάνουν και λανθασμένες αποφάσεις. Οι υπάλληλοι χάνουν την εμπιστοσύνη τους προς τον διευθυντή που λαμβάνει απρόσεκτες ή μη ρεαλιστικές αποφάσεις. Π.χ. ξαφνικές αλλαγές στην πολιτική, ασαφείς στόχοι και πτωχός προγραμματισμός προκαλούν στους υπαλλήλους σύγχυση και άγχος. Οι υπάλληλοι αισθάνονται ότι ο διευθυντής τους δεν αντιλαμβάνεται τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Οι καλοί διευθυντές, προτού πάρουν μια απόφαση, αναλύουν τα δεδομένα, ζητούν βοήθεια όταν χρειάζεται και λαμβάνουν αποφάσεις ωφέλιμες τόσο για τον οργανισμό όσο και για τους υπαλλήλους τους.
- Τοξικό εργασιακό περιβάλλον
Ένας αντιπαθητικός διευθυντής δημιουργεί πάντοτε ένα τοξικό εργασιακό περιβάλλον, στο οποίο πρυτανεύουν ο φόβος, η αρνητικότητα και οι συγκρούσεις, λόγω του αδύνατου ή του προσβλητικού χειρισμού των υπαλλήλων από τον διευθυντή τους. Οι υπάλληλοι δεν αισθάνονται άνετα να εκφράζουν τις ανησυχίες τους ή να διατυπώνουν τη γνώμη τους. Όταν η κατάσταση φτάσει στα άκρα αρχίζει ο εκφοβισμός (bullying) και οι προσβολές από τους διευθυντές. Συνέπεια της κατάστασης αυτής είναι ο επηρεασμός της ψυχικής υγείας των υπαλλήλων και η μείωση της ομαδικής εργασίας. Το τοξικό περιβάλλον αυξάνει τις παραιτήσεις υπαλλήλων οι οποίοι προτιμούν να παραιτηθούν παρά να εργάζονται σε ένα ανθυγιεινό περιβάλλον. Οι σωστοί διευθυντές δημιουργούν πάντοτε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό εργασιακό περιβάλλον.
- Απόδοση
Είναι φυσικό, όταν οι υπάλληλοι αντιπαθούν τον διευθυντή τους, να έχουν μειωμένη απόδοση. Όταν οι υπάλληλοι δεν είναι ικανοποιημένοι δεν είναι παρωθημένοι και αποκλείεται να εργάζονται με όλη τη δύναμη της ψυχής τους. Επίσης μειώνεται η απόδοσή τους και αυξάνονται οι απουσίες. Οι υπάλληλοι απομακρύνονται από τον διευθυντή τους και σταματούν να ενδιαφέρονται για τους στόχους του οργανισμού. Όταν η κατάσταση φτάσει στα άκρα οι υπάλληλοι αρχίζουν να υποβάλλουν παραιτήσεις, με αποτέλεσμα ο οργανισμός να χάνει έμπειρους και ικανούς υπαλλήλους. Με τον καιρό αυτό θα επηρεάσει και την καλή φήμη του οργανισμού.
- Συναισθηματική νοημοσύνη
Ο σωστός διευθυντής διαθέτει συναισθηματική νοημοσύνη η οποία τον βοηθά να αντιλαμβάνεται τα συναισθήματα και τις ανάγκες των υπαλλήλων του. Όταν ένας διευθυντής δεν διαθέτει συναισθηματική νοημοσύνη, οι υπάλληλοί του τον χαρακτηρίζουν ψυχρό, υπερόπτη και σκληρόκαρδο. Οι υπάλληλοι εκτιμούν τους διευθυντές που τους ακούνε, τους καταλαβαίνουν και τους στηρίζουν στις δύσκολες στιγμές. Η συναισθηματική νοημοσύνη βοηθά τους διευθυντές να κτίζουν ισχυρές σχέσεις με τους υπαλλήλους τους και να χειρίζονται αποτελεσματικά τις συγκρούσεις. Χωρίς τη συναισθηματική νοημοσύνη, μάταια οι διευθυντές μπορούν να εξασφαλίσουν την εμπιστοσύνη και τον σεβασμό των υπαλλήλων τους.
Βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος
Ένας καλός διευθυντής μπορεί να μετατρέψει το εργασιακό περιβάλλον της ομάδας του σε θετικό και παραγωγικό, εμπνέοντας τους υπαλλήλους του με την τιμιότητα, τη δικαιοσύνη και τον σεβασμό του προς αυτούς. ’Ενθαρρύνει πάντοτε την ομαδική εργασία, προσφέρει στήριξη στους υπαλλήλους του και επικοινωνεί τακτικά μαζί τους. Όταν οι υπάλληλοι αισθάνονται ότι ο διευθυντής τους τους σέβεται και τους εκτιμά, είναι φυσικό να είναι περισσότερο αφοσιωμένοι και παρωθημένοι. Με τον τρόπο αυτό οι διευθυντές μπορούν να αντιλαμβάνονται τα προβλήματα αμέσως και να πετυχαίνουν τους μακροχρόνιους στόχους του οργανισμού. Οι οργανισμοί που διαθέτουν καλούς διευθυντές έχουν συνήθως ψηλή παραγωγικότητα, λίγες παραιτήσεις και καλύτερες συνθήκες εργασίας.
Επίλογος
Ένας κακός διευθυντής μπορεί να προκαλέσει μεγάλη ζημιά στον οργανισμό, αφού προκαλεί στους υπαλλήλους του δυσφορία, άγχος και χαμηλή παραγωγικότητα. Πτωχή επικοινωνία, άδικη μεταχείριση, μικρομάνατζμεντ και έλλειψη σεβασμού είναι μερικοί από τους παράγοντες που κάνουν τους υπαλλήλους να αντιπαθούν τον διευθυντή τους. Οι υπάλληλοι αποδίδουν καλύτερα όταν αισθάνονται ότι ο διευθυντής τους τους σέβεται, τους εμπιστεύεται και τους εκτιμά. Γι’ αυτό και οι οργανισμοί πρέπει να φροντίζουν να επιλέγουν διευθυντές οι οποίοι να είναι ικανοί να δημιουργούν μια θετική εργασιακή κουλτούρα. Οι καλοί διευθυντές όχι μόνο παρωθούν τους υπαλλήλους τους, αλλά και εξασφαλίζουν την μακρόχρονη επιβίωση και ευημερία του οργανισμού τους.
* Fellow του Ινστιτούτου Τραπεζιτών Λονδίνου | Ιδρυτικού μέλους του Κυπριακού Ινστιτούτου Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και του Κυπριακού Συνδέσμου Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού.
