Τον Νοέμβριο αναμένεται να ανοίξει εκ νέου η πλατφόρμα του Εθνικού Ταμείου Αλληλεγγύης για «κουρεμένους» καταθέτες και κατόχους αξιογράφων που δεν υπέβαλαν μέχρι σήμερα αίτηση, με στόχο να διευρυνθεί η βάση για νέο σχέδιο αποζημίωσης το 2027.
Την ενημέρωση έδωσε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών, Ανδρέας Ζαχαριάδης. Η Επιτροπή εξέτασε τη Δευτέρα τον προϋπολογισμό για διάθεση €28,7 εκατ. εντός του 2026, ποσό που δεν καταβλήθηκε από το σχέδιο των €100 εκατ. του 2025. Νέο σχέδιο δεν προκηρύχθηκε το 2026.
Σύμφωνα με τον κ. Ζαχαριάδη, από τα €28,7 εκατ. θα πληρωθούν περίπου 1.200 αιτητές οι οποίοι είχαν υποβάλει αίτηση, είχαν επιβεβαιώσει τα ποσά που απομειώθηκαν, αλλά δεν ενημέρωσαν την πλατφόρμα με το ΙΒΑΝ τους. Η πλατφόρμα για τον σκοπό αυτό αναμένεται να ανοίξει τις επόμενες ημέρες. Θα πληρωθούν επίσης αιτητές των οποίων οι ενστάσεις έγιναν αποδεκτές, καθώς και πρόσωπα που εγκρίθηκαν αλλά δεν κατέστη δυνατό να πληρωθούν για τεχνικούς λόγους.
Οι συγκεκριμένες πληρωμές αναμένεται να ανέλθουν περίπου στα €10 εκατ. Τα υπόλοιπα €18 εκατ. θα ανακατανεμηθούν σε δικαιούχους που έχουν ήδη υποβάλει αίτηση στο σχέδιο του 2025. Ο κ. Ζαχαριάδης εκτίμησε ότι θα λάβουν επιπλέον τουλάχιστον το ένα τέταρτο του ποσού που πήραν πέρσι, με το ποσοστό αναπλήρωσης να αυξάνεται από το 10% σήμερα περίπου στο 12,5%.
Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών ανέφερε ακόμη ότι υπάρχει πρόθεση να ανοίξει εκ νέου, εντός του φθινοπώρου, η αρχική πλατφόρμα για όσους δεν έχουν υποβάλει αίτηση. Όσοι έχουν ήδη αιτηθεί για το σχέδιο του 2025 δεν θα χρειαστεί να καταχωρίσουν ξανά τα στοιχεία τους, καθώς θα περιλαμβάνονται σε οποιοδήποτε επόμενο σχέδιο. Δεν έχει αποφασιστεί, ωστόσο, αν η αποζημίωση των νέων αιτητών θα φτάσει από τον πρώτο χρόνο στο ποσοστό των υφιστάμενων δικαιούχων.
Ο κ. Ζαχαριάδης είπε ότι μέχρι σήμερα έχει καταβληθεί το ποσό που αναλογούσε σε 7.160 φυσικά πρόσωπα, καταθέτες και κατόχους αξιογράφων. Ανέφερε επίσης ότι το αποθεματικό του Ταμείου ανέρχεται σήμερα σε €240 εκατ., από τα οποία θα αφαιρεθούν τα €28,7 εκατ. του προϋπολογισμού του 2026, ενώ από τη νέα χρονιά θα προστεθεί κρατική συνεισφορά €50 εκατ.
Σε σχέση με τα 12 κρατικά ακίνητα, αξίας περίπου €100 εκατ., που μεταφέρθηκαν στο Ταμείο για ενίσχυση του αποθεματικού του, ο κ. Ζαχαριάδης είπε ότι υπάρχει συνταγματικό κώλυμα, καθώς η κρατική περιουσία μπορεί να διατεθεί μόνο για κοινωφελείς σκοπούς. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι από τη σύσταση του Ταμείου η κυβέρνηση το έχει πριμοδοτήσει με ποσό που ξεπερνά την αρχική αξία των ακινήτων και είναι πιο άμεσα διαθέσιμο.
Απαντώντας σε ερωτήσεις για τη μη προκήρυξη νέου σχεδίου το 2026 και για τη μη διάθεση ολόκληρου του αποθεματικού, ο κ. Ζαχαριάδης εξήγησε ότι όλες οι εκταμιεύσεις, περιλαμβανομένων εκείνων του Ταμείου, συνυπολογίζονται στις δημοσιονομικές οροφές που καθορίζονται βάσει ευρωπαϊκής οδηγίας. «Το να δώσω τα €211 εκ. θα μου ανεβάσει κατά 2 μονάδες την οροφή. Το ποσό κάθε χρονιάς έχει έναν περιορισμό λόγω των οροφών. Κάθε χρόνο το σχέδιο προγραμματίζεται με βάση τις δημοσιονομικές δυνατότητες του κράτους», είπε.
Εκπρόσωπος του Συνδέσμου Καταθετών Λαϊκής Τράπεζας ανέφερε ότι από το 2023 έως το 2026 έπρεπε να γίνουν τέσσερις εκταμιεύσεις, αλλά πραγματοποιήθηκε μόνο μία. Πρόσθεσε ότι το 2026 ήταν δημοσιονομικά η καλύτερη χρονιά της τελευταίας δεκαετίας και πως «αν το κράτος δεν μπορεί φέτος να ικανοποιήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε από το 2022 δεν θα μπορέσει ποτέ».
Εκπρόσωπος του Συνδέσμου Κατόχων Αξιογράφων μίλησε για «ενορχηστρωμένη ληστεία» και καθυστερημένη απονομή δικαιοσύνης, λέγοντας ότι δικαστικές αποφάσεις απέδειξαν πως οι κάτοχοι έπεσαν θύματα πλάνης και απάτης. Όπως σημείωσε, οι αποφάσεις είναι «άνευ αντικειμένου», καθώς η Λαϊκή Τράπεζα δεν υπάρχει πλέον, ενώ αναφέρθηκε σε απόφαση του Eurogroup βάσει της οποίας το κράτος μπορεί να αποζημιώσει τα θύματα. Εκτίμησε ότι η δεύτερη δόση θα καταβληθεί λίγο πριν από τις προεδρικές εκλογές, επειδή οι οικογένειες των «κουρεμένων» αποτελούν «μεγάλη εκλογική δύναμη».
Οι παλιοί μέτοχοι
Σε ερώτηση της βουλευτού του ΔΗΣΥ Σάβιας Ορφανίδου για τη νομική γνωμάτευση σχετικά με τους παλιούς μετόχους των τραπεζών, ο κ. Ζαχαριάδης είπε ότι η γνωμάτευση αναφέρει πως οι μέτοχοι περιλαμβάνονται στη νομοθεσία. Εναπόκειται, όμως, στο εκάστοτε σχέδιο που θα ετοιμάσει το διοικητικό συμβούλιο του Ταμείου αν θα τους περιλάβει και με ποιο ποσοστό. Πρόκειται, όπως ανέφερε, για μεγάλο αριθμό προσώπων με πολύ μικρά ποσά. Τόνισε επίσης ότι δεν μπορεί να δεσμεύσει το διοικητικό συμβούλιο για την πολιτική πρόθεση της κυβέρνησης.
Εκπρόσωπος του Συνδέσμου Παλαιών Μετόχων της Τράπεζας Κύπρου είπε ότι το Ταμείο προσπαθεί να αποκαταστήσει την παραβίαση του συνταγματικού δικαιώματος στην ιδιοκτησία και ότι οι παλιοί μέτοχοι θα έπρεπε να έχουν την ίδια μεταχείριση με καταθέτες και κατόχους αξιογράφων. Ζήτησε συνεργασία με την Τράπεζα Κύπρου για τη βεβαίωση των περίπου 90.000 παλιών μετόχων.
Η εκπρόσωπος του Συνδέσμου Προστασίας Δανειοληπτών είπε ότι δέχεται παράπονα από παλιούς μετόχους που ρωτούν γιατί εξαιρέθηκαν. Ανέφερε ότι πολλοί είχαν συνάψει δάνεια με εξασφάλιση τις μετοχές τους και ότι πρόκειται για μικροεπενδυτές που εμπιστεύτηκαν τις οικονομίες τους σε ένα «ισχυρό και υγιές τραπεζικό σύστημα».
Νομικά έξοδα
Για τα νομικά έξοδα που έχουν επιδικαστεί υπέρ της Δημοκρατίας σε υποθέσεις σχετικές με το κούρεμα, ο κ. Ζαχαριάδης είπε ότι οι δικαστικές αποφάσεις πρέπει να εφαρμόζονται. Ανέφερε ότι ο χειρισμός των εξόδων είναι ευκολότερος μέσω διευθέτησης πριν από την έκδοση απόφασης. Πρόσθεσε ότι το κράτος δεν μπορεί να παρέμβει σε δικαστική απόφαση και ότι τα έξοδα υπέρ του κράτους είναι «λεφτά που ανήκουν στο Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας και δεν μπορεί κάποιος να τα απεμπολήσει».
Εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας είπε ότι ο Γενικός Εισαγγελέας δεν διαγράφει ποσά που προκύπτουν από δικαστικές αποφάσεις. Ανέφερε ότι υπάρχει ανοχή στην είσπραξη των εξόδων, πως μέχρι σήμερα δεν έχουν ληφθεί μέτρα είσπραξης, χωρίς να αποκλείεται αυτό να γίνει στο μέλλον.
Εκπρόσωπος της Κεντρικής Τράπεζας ανέφερε ότι από το 2023 υπάρχει πρόγραμμα που επιτρέπει σε ενάγοντες να ζητούν μειωμένα δικηγορικά έξοδα ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη διαγραφή τους. Υπάρχει επίσης δυνατότητα πληρωμής σε δόσεις και επιμήκυνσης της περιόδου αποπληρωμής, ενώ δεν έχουν ληφθεί μέτρα εκτέλεσης.
Ο Σύνδεσμος Καταθετών Λαϊκής Τράπεζας υποστήριξε ότι «δεν μπορεί αυτοί που χρησιμοποιήθηκαν το 2013 για να σωθεί το κράτος να καλούνται να πληρώσουν κι από πάνω». Ο ΣΥΠΡΟΔΑΤ ανέφερε ότι με την Τράπεζα Κύπρου διευθετήθηκαν πολλές υποθέσεις και διαγράφηκαν έξοδα, ενώ χαρακτήρισε πολιτικό το ζήτημα σε σχέση με τη Νομική Υπηρεσία.
Ταμεία Προνοίας τραπεζοϋπαλλήλων
Ο κ. Ζαχαριάδης είπε ότι υπάρχουν διαδικαστικές εκκρεμότητες στη συμφωνία κυβέρνησης, Τράπεζας Κύπρου και ΕΤΥΚ για την αποκατάσταση των Ταμείων Προνοίας των τραπεζοϋπαλλήλων και την άρση της ανισότητας μεταξύ όσων αποχώρησαν πριν και μετά το 2017. «Η πρόθεση είναι εκεί», ανέφερε, εκτιμώντας ότι το ζήτημα θα ολοκληρωθεί εντός του 2026.
Εκπρόσωποι της Ομάδας Διεκδίκησης των Κουρεμένων Ταμείων Προνοίας της Τράπεζας Κύπρου και του Συνδέσμου Υπαλλήλων Λαϊκής Τράπεζας είπαν ότι είναι οι μόνοι που «κουρευτήκαμε δύο φορές», το 2013 και το 2017. Ανέφεραν ότι διεκδικούν €28 εκατ. για 841 άτομα και ότι αναγνωρίστηκε πως η υπουργική απόφαση του 2017 ήταν λανθασμένη.
Μετά τη συνεδρίαση, η πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών, βουλευτής του ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, είπε ότι από το 2018 η πρώτη φορά που το Ταμείο «προικοδοτήθηκε με χρήματα που μπορούσαν άμεσα να αποδοθούν στους κουρεμένους καταθέτες και στους κατόχους αξιογράφων ήταν το 2023 και μετά». Εξέφρασε ικανοποίηση για τη διαφαινόμενη επίλυση του ζητήματος των Ταμείων Προνοίας το 2026 και ζήτησε πολιτική δέσμευση ώστε να μην επιβαρυνθούν περαιτέρω με νομικά έξοδα άνθρωποι που έχουν ταλαιπωρηθεί οικονομικά και δικαστικά από το 2013.
Η βουλευτής του ΔΗΣΥ Σάβια Ορφανίδου ανέφερε ότι ο ΔΗΣΥ «πρωταγωνίστησε στη δημιουργία του Ταμείου Αλληλεγγύης το 2018, αφού πρώτα σώσαμε την οικονομία από τη χρεωκοπία» και ότι επιθυμεί να προχωρήσει απρόσκοπτα το έργο του Ταμείου. Ζήτησε νέο σχέδιο εντός του 2026, άνοιγμα της πλατφόρμας για όσους δεν υπέβαλαν αίτηση, εφαρμογή της νομοθεσίας για τα ακίνητα και ξεκάθαρη θέση για τους παλιούς μετόχους. Για τα νομικά έξοδα είπε ότι πρέπει να βρεθεί νομικά και πολιτικά τρόπος ώστε να μην επιβαρυνθούν επιπλέον οι επηρεαζόμενοι.
Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού πρότεινε τη δημιουργία τυποποιημένων κανονισμών του Ταμείου για διασφάλιση της διαφάνειας. Δήλωσε ότι βασικός πρωταγωνιστής του κουρέματος ήταν εκείνος που, λίγο πριν αναλάβει την προεδρία, έλεγε «δεσμεύομαι ότι ο Νίκος Αναστασιάδης δεν πρόκειται να υπογράψει το όποιο μνημόνιο θα περιέχει κούρεμα καταθέσεων», κάτι που θα ήταν «καταστροφικό» για την Κύπρο. Όπως είπε, για να σωθούν οι τράπεζες «κουρεύτηκε η κοινωνία, κουρεύτηκαν οι καταθέτες».
Ο κ. Δαμιανού ζήτησε δίκαιη αποκατάσταση, στο μέτρο του δυνατού και εφικτού, όλων των κατηγοριών των «κουρεμένων» καταθετών, κατόχων αξιογράφων και των Ταμείων Προνοίας. Εξέφρασε φόβο ότι τα ζητήματα θα αφεθούν για το τέλος του 2027 λόγω των εκλογών και είπε ότι οι αποφάσεις πρέπει να υλοποιηθούν το συντομότερο, με βάση τις δημοσιονομικές δυνατότητες. Πρόσθεσε ότι την ευθύνη θα έπρεπε να αναλάβουν οι διασωθείσες τράπεζες και το κράτος.
Ο βουλευτής του ΕΛΑΜ Μάριος Πελεκάνος είπε ότι απομένει να φανεί πώς η πολιτεία θα αξιοποιήσει το μεγάλο απόθεμα του Ταμείου για να ικανοποιήσει τις ανάγκες καταθετών, κατόχων αξιογράφων και μετόχων των τραπεζών.
Πηγή: ΚΥΠΕ
