Η Άγκυρα «δένει» ενεργειακά τα κατεχόμενα με αγωγό φυσικού αερίου - Το έργο των 700 εκατ. δολαρίων και ο σχεδιασμός για εξαγωγές στην Ευρώπη (Δείτε χάρτη)

Να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την ενεργειακή εξάρτηση των κατεχομένων από την Τουρκία, δημιουργώντας έναν ακόμη ισχυρό δεσμό με το ψευδοκράτος, αλλά και να εδραιώσει τον δικό της ρόλο ως καθοριστικού ενεργειακού παίκτη στην Ανατολική Μεσόγειο, επιχειρεί η Άγκυρα. Μετά τον υποθαλάσσιο αγωγό μεταφοράς νερού, η Τουρκία προχωρεί τώρα στην προώθηση του αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει τις νότιες ακτές της με τα κατεχόμενα, περνώντας από τις εξαγγελίες στις τεχνικές προετοιμασίες.

Η έκδοση δεύτερης διαδοχικής NAVTEX, για εκτεταμένες υποθαλάσσιες έρευνες μέχρι το τέλος του 2026, σηματοδοτεί την επιτάχυνση των σχεδιασμών της, οι οποίοι δεν περιορίζονται στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των κατεχομένων, αλλά εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική ενίσχυσης της τουρκικής παρουσίας και επιρροής στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.

Η νέα «οδηγία προς ναυτιλλομένους», με αριθμό 1049/26, εκδόθηκε στις 23 Οκτωβρίου από τον σταθμό της Αττάλειας και προβλέπει «επιστημονικές έρευνες και υποθαλάσσιες εργασίες» από σήμερα, 26 Οκτωβρίου, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, οι εργασίες συνδέονται με τις τεχνικές προετοιμασίες για την κατασκευή του αγωγού που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Αναμούρ, στην επαρχία Μερσίνας, μέχρι τον ηλεκτροπαραγωγό σταθμό Τεκνετζίκ, ανατολικά της Κερύνειας.

Στις έρευνες προβλέπεται να συμμετάσχουν τέσσερα πλοία, τα R/V Denar Pathfinder, Denar Echo, Denar Explorer και Kırıcı, τα οποία θα πραγματοποιήσουν μετρήσεις και υποθαλάσσιες εργασίες σε περιοχή που προσδιορίζεται από 12 γεωγραφικές συντεταγμένες.

Οι εργασίες αναμένεται να περιλαμβάνουν βυθομετρικές, γεωφυσικές και γεωλογικές έρευνες, με στόχο την καταγραφή των χαρακτηριστικών του θαλάσσιου πυθμένα και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης διαδρομής για την τοποθέτηση του αγωγού. Με τη NAVTEX καλούνται τα πλοία που διέρχονται από την περιοχή να διατηρούν ασφαλή απόσταση από τα ερευνητικά σκάφη.

Υπενθυμίζεται ότι το ζήτημα του αγωγού η Λευκωσία το έχει θέσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τον υπουργό Εξωτερικών Κωνσταντίνο Κόμπο να το μεταφέρει στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, στο Λουξεμβούργο. Ο ΥΠΕΞ είχε χαρακτηρίσει το μνημόνιο Τουρκίας και κατεχομένων «σαφή παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Δεύτερη NAVTEX μέσα σε έναν μήνα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η νέα NAVTEX αποτελεί συνέχεια προηγούμενης τουρκικής ανακοίνωσης, η οποία είχε εκδοθεί στις 30 Σεπτεμβρίου.

Η πρώτη NAVTEX, αφορούσε έρευνες από την 1η μέχρι τις 25 Οκτωβρίου και προέβλεπε τη συμμετοχή του τουρκικού ερευνητικού σκάφους Oruç Reis, μαζί με τα Denar Pathfinder, Denar Echo και Kırıcı. Η σύγκριση των δύο ανακοινώσεων δείχνει ότι οι εργασίες αφορούν την ίδια ακριβώς θαλάσσια περιοχή, καθώς χρησιμοποιούνται οι ίδιες 12 γεωγραφικές συντεταγμένες.

Η σημαντικότερη διαφοροποίηση εντοπίζεται στη σύνθεση των ερευνητικών πλοίων. Στη νέα NAVTEX δεν περιλαμβάνεται το Oruç Reis, ενώ προστέθηκε το Denar Explorer. Μάλιστα, στις 19 Οκτωβρίου, το τουρκοκυπριακό μέσο MYK Haber δημοσίευσε εικόνες του Oruç Reis κοντά στις ακτές της Κερύνειας, αναφέροντας ότι το πλοίο πραγματοποιούσε έρευνες στο πλαίσιο των προετοιμασιών για τον αγωγό φυσικού αερίου.

MYK Video: Türkiye ile KKTC arasında planlanan doğal gaz boru hattı için saha araştırmaları sürüyor. Anamur ile Teknecik arasında planlanan hattın güzergâhına yönelik çalışmalar gerçekleştiren Oruç Reis sismik araştırma gemisi, bu sabah Girne kıyılarında görüntülendi. #MYKHaber https://t.co/PwAed2Gs5K

— MYKibris.com (@MYKibris) October 19, 2026

Η έκδοση δύο διαδοχικών NAVTEX καταδεικνύει τη συνέχιση του ερευνητικού προγραμματισμού της Άγκυρας στην περιοχή και την έντονη θέληση της να υλοποιήσει το έργο.

Δύο παράλληλοι αγωγοί μήκους 101 χιλιομέτρων

Ο σχεδιασμός του έργου παρουσιάστηκε επισήμως στις 10 Ιουλίου 2026, με την υπογραφή «μνημονίου συναντίληψης» μεταξύ της Τουρκίας και της τουρκοκυπριακής πλευράς.

Το σχεδιάγραμμα του τουρκικού πρακτορείου Anadolu ,με ημερομηνία 21 Ιουλίου 2026, παρουσιάζει την προτεινόμενη διαδρομή μεταξύ Αναμούρ και Κερύνειας

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε τότε ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, προβλέπεται η κατασκευή δύο παράλληλων αγωγών φυσικού αερίου, διαμέτρου 22 ιντσών ο καθένας. Το συνολικό μήκος της διασύνδεσης υπολογίζεται σε περίπου 101 χιλιόμετρα, εκ των οποίων τα 97 θα είναι υποθαλάσσια και τα υπόλοιπα τέσσερα χερσαία.

Η αφετηρία του έργου τοποθετείται στο Αναμούρ της Τουρκίας και η κατάληξή του στον ηλεκτροπαραγωγό σταθμό Τεκνετζίκ, ο οποίος αποτελεί βασική υποδομή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στα κατεχόμενα. Η επιλογή της συγκεκριμένης διαδρομής συνδέεται με την επιδίωξη της τουρκικής πλευράς να αντικαταστήσει μέρος της παραγωγής ηλεκτρισμού από πετρελαϊκά καύσιμα με παραγωγή από φυσικό αέριο.

Σύμφωνα με την Άγκυρα, το έργο αναμένεται να συμβάλει στη μείωση του κόστους ηλεκτροπαραγωγής και στην ενίσχυση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού στα κατεχόμενα.

Στα 700 εκατομμύρια δολάρια το εκτιμώμενο κόστος

Το οικονομικό μέγεθος του έργου είχε αποκαλύψει τον περασμένο Ιούνιο ο Ερχάν Αρικλί, κατά τη διάρκεια τοποθέτησής του στη λεγόμενη βουλή των κατεχομένων.

Σύμφωνα με τουρκοκυπριακά δημοσιεύματα, ο Αρικλί είχε υπολογίσει το κόστος του αγωγού σε περίπου 700 εκατομμύρια δολάρια, επισημαίνοντας ότι στόχος ήταν να ολοκληρωθούν οι αναγκαίες μηχανικές μελέτες μέσα στο 2026 και να καταστεί δυνατή η λειτουργία της υποδομής το 2028.

Ο αγωγός σχεδιάζεται για αμφίδρομη μεταφορά

Πέραν της ηλεκτροδότησης των κατεχομένων, ιδιαίτερη σημασία αποκτά μια πρόβλεψη που περιλαμβάνεται στον τουρκικό σχεδιασμό και αφορά τη δυνατότητα αμφίδρομης μεταφοράς φυσικού αερίου.

Όπως είχε δηλώσει τον Ιούλιο ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας, η υποδομή σχεδιάζεται ώστε να μπορεί να μεταφέρει φυσικό αέριο όχι μόνο από την Τουρκία προς τα κατεχόμενα, αλλά μελλοντικά και προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Ο Τούρκος υπουργός είχε αναφερθεί στη δυνατότητα μεταφοράς φυσικού αερίου από την Κύπρο προς την Τουρκία και ενδεχομένως, μέσω του τουρκικού δικτύου, προς ευρωπαϊκές αγορές. Τη συγκεκριμένη προοπτική ανέδειξε και το τουρκικό πρακτορείο Anadolu σε ανάλυσή του τον Ιούλιο, συνδέοντας τον αγωγό με τις ευρύτερες ενεργειακές φιλοδοξίες της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η αναφορά αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο πολιτικό και γεωστρατηγικό ενδιαφέρον, καθώς αποτυπώνει την πρόθεση της Τουρκίας να δημιουργήσει μια υποδομή που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί πέραν της κάλυψης των ενεργειακών αναγκών των κατεχομένων.

Η ενεργειακή στρατηγική της Άγκυρας

Οι σχεδιασμοί για τον αγωγό φυσικού αερίου προς τα κατεχόμενα εντάσσονται στην ευρύτερη ενεργειακή πολιτική της Τουρκίας, η οποία επιδιώκει αφενός να περιορίσει την εξάρτησή της από εισαγόμενες πηγές ενέργειας και αφετέρου να ενισχύσει τον ρόλο της ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου.

Σύμφωνα με στοιχεία του τουρκικού Υπουργείου Ενέργειας, που δημοσίευσε στις 25 Οκτωβρίου το πρακτορείο Anadolu, η εγκατεστημένη ισχύς ηλεκτροπαραγωγής της Τουρκίας έφθασε στα τέλη Σεπτεμβρίου 2026 τα 127.355 μεγαβάτ, εκ των οποίων τα 80.315 μεγαβάτ, ποσοστό 63,1%, προέρχονται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η ηλιακή και η αιολική ενέργεια αντιπροσωπεύουν πλέον το 34,4% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος, ενώ το φυσικό αέριο διατηρεί σημαντική θέση στο ενεργειακό μείγμα, με ποσοστό 19,6%.

Τον Σεπτέμβριο, το 56,9% της ηλεκτρικής ενέργειας που παράχθηκε στην Τουρκία προήλθε από ανανεώσιμες πηγές, ενώ το 70,3% καλύφθηκε από εγχώριους ενεργειακούς πόρους. Ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, υποστήριξε ότι η εξέλιξη αυτή περιόρισε την εξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής από εισαγόμενες πηγές σε ποσοστό κάτω του 30%.

Η Άγκυρα επιχειρεί να «δέσει» και ενεργειακά τα κατεχόμενα

Παράλληλα, το έργο του αγωγού φυσικού αερίου έρχεται να προστεθεί στις υποθαλάσσιες υποδομές που έχει αναπτύξει ή σχεδιάζει η Τουρκία για τη σύνδεσή της με τα κατεχόμενα.

Είχε προηγηθεί η κατασκευή του υποθαλάσσιου αγωγού μεταφοράς νερού από την Τουρκία στην Κύπρο, έργο που τέθηκε σε λειτουργία το 2015 και αποτελεί βασικό στοιχείο των υποδομών υδροδότησης στα κατεχόμενα. Η Άγκυρα παρουσιάζει τον νέο αγωγό φυσικού αερίου ως συνέχεια αυτής της πολιτικής, επιδιώκοντας να ενισχύσει την εξάρτηση των ενεργειακών υποδομών των κατεχομένων από το τουρκικό δίκτυο.

Η εξέλιξη αποκτά πρόσθετη σημασία λόγω της συνεχιζόμενης αντιπαράθεσης για τις θαλάσσιες ζώνες και τους ενεργειακούς πόρους στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πάντως, παρά την έναρξη νέας περιόδου ερευνών, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, όπως η οριστική χάραξη του αγωγού, οι απαιτούμενες τεχνικές εγκαταστάσεις, η χρηματοδότησή του και το ακριβές χρονοδιάγραμμα κατασκευής.