Στο 44% η υλοποίηση των αναπτυξιακών δαπανών το εννεάμηνο του 2026

Η υλοποίηση των αναπτυξιακών δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού έφτασε στο 44% κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026, από 41% την αντίστοιχη περίοδο του 2025 και έναντι ετήσιου μέσου όρου 36% την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας.

Στο διάστημα από την 1η Ιανουαρίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, τα έσοδα ανήλθαν σε €7,51 δισ., δηλαδή στο 70% του προϋπολογισμού εσόδων, έναντι €6,84 δισ. ή 66% το 2025. Οι πραγματικές δαπάνες έφτασαν τα €7,01 δισ., ποσοστό υλοποίησης 61%, έναντι €6,60 δισ. ή 59% την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Σε ετήσια σύγκριση, τα έσοδα αυξήθηκαν κατά €670 εκατ. και οι δαπάνες κατά €410 εκατ.

Σύμφωνα με την έκθεση «Υλοποίησης του Κρατικού Προϋπολογισμού», που δημοσίευσε την Παρασκευή το Γενικό Λογιστήριο, οι συνολικές αναπτυξιακές δαπάνες για το 2026 προϋπολογίζονται σε €1,62 δισ. και έως το τέλος Σεπτεμβρίου είχαν υλοποιηθεί €711,60 εκατ.

Η αύξηση των εσόδων σε σχέση με το 2025 αποδίδεται κυρίως στην άνοδο των άμεσων φόρων κατά €480 εκατ. και των έμμεσων φόρων κατά €250 εκατ. Η αύξηση των δαπανών κατά €410 εκατ. οφείλεται κυρίως σε υψηλότερες λειτουργικές δαπάνες κατά €150 εκατ., μεταβιβάσεις και επιχορηγήσεις κατά €110 εκατ. και κοινωνικές παροχές κατά €100 εκατ.

Οι δανειακές εισροές κατά το εννεάμηνο ανήλθαν σε €1,35 δισ., έναντι €70 εκατ. το 2025, ενώ οι εκροές έφτασαν τα €2,14 δισ., από €160 εκατ. πέρσι.

Ο συνολικός κρατικός προϋπολογισμός του 2026, ο οποίος καταρτίζεται σε ταμειακή βάση, προβλέπει αύξηση εσόδων κατά 5%, στα €10,78 δισ. από €10,31 δισ. το 2025, και αύξηση δαπανών κατά 4%, στα €11,53 δισ. από €11,13 δισ. Η προβλεπόμενη άνοδος των εσόδων συνδέεται κυρίως με αύξηση των άμεσων φόρων κατά €130 εκατ. και των χορηγιών κατά €330 εκατ., ενώ η αύξηση των δαπανών αποδίδεται κυρίως σε επιπλέον €320 εκατ. λειτουργικών δαπανών. Για τις ροές δανεισμού προϋπολογίζονται εισροές €1,9 δισ. και εκροές €2,28 δισ.

Έσοδα

Οι έμμεσοι φόροι αυξήθηκαν καθαρά κατά €250 εκατ. ή 8% σε σύγκριση με το 2025, κυρίως λόγω της αύξησης των εσόδων από ΦΠΑ κατά €270 εκατ., στα €2,56 δισ. από €2,29 δισ. Οι άμεσοι φόροι αυξήθηκαν κατά €480 εκατ. ή 17%, καθώς ο φόρος εισοδήματος νομικών και φυσικών προσώπων ενισχύθηκε κατά €470 εκατ., στα €3,05 δισ. από €2,58 δισ.

Δαπάνες

Η υλοποίηση των δαπανών για μισθοδοσία, συντάξεις και φιλοδωρήματα παρέμεινε στα ίδια επίπεδα με το 2025, στα €2,45 δισ. έως το τέλος Σεπτεμβρίου. Οι δαπάνες κοινωνικών παροχών ανήλθαν σε €1,47 δισ., έναντι €1,37 δισ. το 2025. Η καθαρή αύξηση των €100 εκατ. ή 7% οφείλεται κυρίως στην ενίσχυση των παροχών υγείας κατά €40 εκατ. και των παροχών παιδείας και κοινωνικής πρόνοιας κατά €20 εκατ. για καθεμία, σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο.

Οι μεταβιβάσεις και επιχορηγήσεις έφτασαν τα €1,42 δισ., από €1,31 δισ. το 2025, καταγράφοντας αύξηση €110 εκατ. ή 9%. Σε αυτή συνέβαλαν κυρίως η αύξηση της Γενικής Κυβερνητικής Εισφοράς στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων κατά €30 εκατ., στα €530 εκατ. από €500 εκατ., και η αύξηση του ιδίου πόρου ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος κατά €70 εκατ., στα €230 εκατ. από €160 εκατ.

Οι λειτουργικές και άλλες δαπάνες ανήλθαν σε €740 εκατ., έναντι €590 εκατ. το 2025, αυξημένες κατά €150 εκατ. Η άνοδος οφείλεται κυρίως στις δαπάνες άμυνας και αστυνόμευσης, που αυξήθηκαν κατά €70 εκατ., στα €250 εκατ. από €180 εκατ., στις λειτουργικές δαπάνες, που αυξήθηκαν κατά €30 εκατ., στα €250 εκατ. από €220 εκατ., στις συμβουλευτικές υπηρεσίες και έρευνες, με αύξηση €20 εκατ., στα €70 εκατ. από €50 εκατ., καθώς και στις αποζημιώσεις και τα έξοδα αγωγών, που αυξήθηκαν κατά €20 εκατ., στα €40 εκατ. από €20 εκατ.

Οι δαπάνες χρηματοδότησης, στις οποίες περιλαμβάνονται πληρωτέοι τόκοι και έξοδα, ανήλθαν έως το τέλος Σεπτεμβρίου σε €460 εκατ., έναντι €480 εκατ. το 2025.

Αναπτυξιακές δαπάνες

Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες που είχαν υλοποιηθεί έως το τέλος Σεπτεμβρίου ανήλθαν σε €243,6 εκατ. Μεταξύ των μεγαλύτερων κονδυλίων ήταν €49,3 εκατ. για το οδικό δίκτυο, €39,5 εκατ. για κατασκευαστικά έργα, €24,5 εκατ. για αγορά γης και κτηρίων, €23,1 εκατ. για ανέγερση, επέκταση και βελτιώσεις κυβερνητικών κτηρίων, €22,6 εκατ. για αγορά εξοπλισμού, €19,9 εκατ. για αγορά άλλων στοιχείων ενεργητικού, €18,1 εκατ. για αποχετευτικά και υδατικά συστήματα, €16,3 εκατ. για σχολικά κτήρια και €11,6 εκατ. για αγορά σταθερών και κινητών μηχανημάτων.

Η υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων και άλλων χρηματοδοτικών δαπανών έφτασε τα €216,6 εκατ. Περιλαμβάνονται €93,7 εκατ. για συγχρηματοδοτούμενα έργα που υλοποιούνται από μη κυβερνητικές υπηρεσίες, €18,8 εκατ. για έργα που συγχρηματοδοτούνται από Ταμεία Εσωτερικών Υποθέσεων, €18,8 εκατ. για το Σχέδιο Υπηρεσίας Βιομηχανίας και Τεχνολογίας, €15,7 εκατ. για το Σχέδιο Επιδότησης Διδάκτρων και Σίτισης Παιδιών μέχρι 4 ετών και €8,8 εκατ. για το Σχέδιο Προώθησης Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας.

Στα ίδια κονδύλια περιλαμβάνονται επίσης €7,5 εκατ. για το Σχέδιο «Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω Κατοικίες», €6,3 εκατ. για δράσεις αντιμετώπισης της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων, το νέο σύστημα αξιολόγησης και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, €5,5 εκατ. για ευρωπαϊκά ανταγωνιστικά προγράμματα, €4,8 εκατ. για συγχρηματοδοτούμενα κατασκευαστικά έργα, €4,7 εκατ. για το Σχέδιο Προώθησης της Ηλεκτροκίνησης και €4,1 εκατ. για το Σχέδιο Ενίσχυσης Νέας Επιχειρηματικής Δραστηριότητας.

Οι χορηγίες, συνεισφορές και επιχορηγήσεις που υλοποιήθηκαν ανήλθαν σε €168,3 εκατ. Από αυτές, €93 εκατ. αφορούσαν χορηγία στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, €48,4 εκατ. στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, €9,1 εκατ. στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, €5,8 εκατ. στο Ινστιτούτο Κύπρου και €4,8 εκατ. στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου.

Η υλοποίηση των κοινωνικών παροχών ανήλθε σε €40,9 εκατ. και αφορούσε κυρίως παροχές παιδείας και υγείας ύψους €21,9 εκατ., χορηγία €7,9 εκατ. προς το Ταμείο ΑΠΕ και ΕΞ.Ε, πολιτιστικές παροχές €7,1 εκατ. και παροχές στέγασης €2,5 εκατ.

Πηγή: ΚΥΠΕ