Οι πολίτες καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις συναλλαγές τους που αφορούν αγορές ή ενοικιάσεις κατοικιών και διαμερισμάτων για να μην πέσουν θύματα απάτης. Εκατοντάδες είναι οι περιπτώσεις ανυποψίαστων πολιτών που εξαπατήθηκαν από πρόσωπα τα οποία παρίσταναν τους κτηματομεσίτες: πώλησαν ή διπλοπώλησαν οικόπεδα και κατοικίες που δεν τους ανήκαν, επιχείρησαν να νοικιάσουν διαμερίσματα τρίτων μέσω ηλεκτρονικών αγγελιών, πήραν προκαταβολές και εξαφανίστηκαν, άλλα συμφώνησαν και άλλα έπραξαν σε αγοραπωλησίες ακινήτων, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις εισέπραξαν τις προμήθειες και έγιναν άφαντοι.
Η αρμόδια εποπτική Αρχή, το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών, καταχωρίζει κατά μέσο όρο τρεις έως πέντε ποινικές υποθέσεις ημερησίως εναντίον απατεώνων για παράνομη κτηματομεσιτεία. Ωστόσο, το πρόβλημα εξακολουθεί να υφίσταται και να οξύνεται, δημιουργώντας σοβαρές στρεβλώσεις στον τομέα των ακινήτων αλλά και άνισο ανταγωνισμό για τους επαγγελματίες του κλάδου. Πολλές τέτοιες υποθέσεις φτάνουν καθημερινά ενώπιον του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών, μετά από καταγγελίες αδειούχων κτηματομεσιτών και πολιτών.
Ανεξέλεγκτες διαστάσεις
Το φαινόμενο της πειρατείας στο επάγγελμα του κτηματομεσίτη προσλαμβάνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις τα τελευταία χρόνια για δύο, κυρίως, λόγους:
1 Όλο και περισσότερα πρόσωπα επιδιώκουν το εύκολο και γρήγορο κέρδος, το οποίο μάλιστα παραμένει αδήλωτο.
2 Η μεγάλη καθυστέρηση που παρατηρείται στην εκδίκαση των υποθέσεων που καταχωρίζει ενώπιον της Δικαιοσύνης το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών σε συνδυασμό με τις ποινές-χάδι που επιβάλλονται. Γεγονός που λειτουργεί ως τροχοπέδη στην αποτελεσματική πάταξη της παράνομης κτηματομεσιτείας.
Όσον αφορά τις ποινές που επιβάλλονται από τα δικαστήρια, στις πλείστες περιπτώσεις περιορίζονται σε χρηματικά πρόστιμα μερικών εκατοντάδων ευρώ, τα οποία ουδόλως λειτουργούν αποτρεπτικά. Αντίθετα, οι παράνομοι τις υπερκαλύπτουν πολλαπλάσια με μία μόνο παράνομη αγοραπωλησία.
Δέον να σημειωθεί ότι, η κείμενη νομοθεσία και συγκεκριμένα ο περί Κτηματομεσιτών Νόμος, δίνει στα δικαστήρια την εξουσία να επιβάλλουν ακόμη και ποινή φυλάκισης μέχρι ενός έτους όταν το αδίκημα της παράνομης άσκησης του επαγγέλματος είναι επαναλαμβανόμενο. Επιπρόσθετα, πέραν της ποινής, το δικαστήριο έχει τη δυνατότητα, αφού αξιολογήσει κατά πόσο υπάρχει εύλογος κίνδυνος τέλεσης νέου αδικήματος στο μέλλον, να διατάξει το καταδικασθέν πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, να αναστείλει οποιεσδήποτε ενέργειες ή πρακτικές σχετίζονται με το αδίκημα για το οποίο έχει καταδικαστεί ή και να τερματίσει τη λειτουργία γραφείου ή υποστατικού στο οποίο τελέστηκε το ποινικό αδίκημα της παράνομης κτηματομεσιτείας.
Οι καταγγελίες και οι διώξεις
Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών που δημοσιεύουμε είναι αρκούντως ενδεικτικά του μεγέθους της παρανομίας που μαίνεται στον τομέα της αγοραπωλησίας ακινήτων.
Συγκεκριμένα, κατά τα έτη 2023 μέχρι σήμερα —περίοδος που αποτελεί τη θητεία του παρόντος Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών— καταχωρίστηκαν συνολικά 565 ποινικές υποθέσεις εναντίον φυσικών και νομικών προσώπων που παραβίαζαν τις πρόνοιες του περί Κτηματομεσιτών Νόμου. Επιπλέον, κατά την ίδια περίοδο δικάστηκαν και καταδικάστηκαν για παράνομη κτηματομεσιτεία 75 νομικά και 130 φυσικά πρόσωπα, τα οποία εμπλέκονταν σε 175 ποινικές υποθέσεις, ενώ εκατοντάδες άλλες υποθέσεις παραμένουν εκκρεμείς.
Τα προηγούμενα χρόνια, κατά τα οποία επίσης προεδρεύων του Συμβουλίου ήταν ο Μαρίνος Κυναιγείρου, ασκήθηκαν ποινικές διώξεις ως εξής:
Κατά το έτος 2022 καταχωρίστηκαν 460 ποινικές υποθέσεις εναντίον φυσικών και νομικών προσώπων που παραβίαζαν τις πρόνοιες του νόμου. Συνολικά καταδικάστηκαν για παράνομη κτηματομεσιτεία, 25 νομικά και 45 φυσικά πρόσωπα, τα οποία εμπλέκονταν σε 55 υποθέσεις.
Το έτος 2021 τα Επαρχιακά Δικαστήρια εξέδωσαν καταδικαστικές αποφάσεις σε 50 ποινικές υποθέσεις εναντίον 20 νομικών προσώπων και 55 φυσικών προσώπων.
Το έτος 2020 καταδικάστηκαν για παράνομη κτηματομεσιτεία συνολικά 22 νομικά και 40 φυσικά πρόσωπα που εμπλέκονταν σε 37 υποθέσεις.
Το έτος 2019 καταδικάστηκαν 15 νομικά και 30 φυσικά πρόσωπα τα οποία εμπλέκονταν σε 28 υποθέσεις παράνομης κτηματομεσιτείας.
Το έτος 2018 εκδόθηκαν 25 καταδικαστικές αποφάσεις εναντίον 10 νομικών και 25 φυσικών προσώπων για παράνομη άσκηση του επαγγέλματος του κτηματομεσίτη.
Οι ομάδες επιθεωρητών
Όπως δήλωσε στον «Π» ο πρόεδρος του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών, Μαρίνος Κυναιγείρου, «η στάση μας απέναντι στην παράνομη κτηματομεσιτεία είναι και θα παραμείνει στάση μηδενικής ανοχής. Δεν είναι απλώς ένα σύνθημα, είναι η καθημερινότητά μας. Κάνουμε τεράστια προσπάθεια να την καταπολεμήσουμε. Καταχωρούνται κατά μέσο όρο τρεις με πέντε ποινικές υποθέσεις ημερησίως εναντίον παρανομούντων».
Όπως εξήγησε, τα τελευταία τρία χρόνια έχει ενισχυθεί αριθμητικά και ποιοτικά η ομάδα των επιθεωρητών του Συμβουλίου, με στόχο τον εντοπισμό των παράνομων και την καταχώριση ποινικών υποθέσεων εναντίον τους, είτε πρόκειται για φυσικά είτε για νομικά πρόσωπα. «Έχουμε προχωρήσει στην πρόσληψη νέων επιθεωρητών ώστε να ενισχύσουμε τις ομάδες επιθεωρητών του Συμβουλίου σε όλες τις επαρχίες της ελεύθερης Κύπρου, καθώς θέλουμε να σφίξουμε τον κλοιό γύρω από τους τσαρλατάνους που κλέβουν το ψωμί των αδειούχων κτηματομεσιτών και αφήνουν εκτεθειμένους τους ανυποψίαστους πολίτες. Έχουμε αυξήσει την αποτελεσματικότητά μας και πλέον εντοπίζουμε τις παρανομίες στην πηγή τους», σημείωσε ο κ. Κυναιγείρου. Προσθέτοντας, παράλληλα, τα εξής: «Έχουμε ενεργοποιήσει το Πειθαρχικό Συμβούλιο, το οποίο εξετάζει εσωτερικά ζητήματα, και φροντίζουμε να δημοσιοποιούμε τα ονόματα όσων καταδικάζονται για παράνομη κτηματομεσιτεία, ώστε να υπάρχει διαφάνεια και παραδειγματισμός. Έχουμε, επίσης, απορρίψει αιτήσεις εγγραφής ή ανανέωσης αδειών στις περιπτώσεις όπου διαπιστώθηκε ότι η σχέση φυσικού και νομικού προσώπου ήταν εικονική. Άρα, η καταπολέμηση της παράνομης κτηματομεσιτείας γίνεται με αυστηρούς ελέγχους, διαφάνεια και συνεργασία με όλες τις αρμόδιες Αρχές. Είμαστε εκεί, στην πρώτη γραμμή, για να προστατεύσουμε το επάγγελμα από τους επιτήδειους».
Αυτοί είναι οι παράνομοι
Κατόπιν εξασφάλισης της απαιτούμενης έγκρισης από την επίτροπο Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών δημοσιοποιεί στην ιστοσελίδα του (ktimatomesites.com), σε τακτά χρονικά διαστήματα, τα ονόματα των καταδικασθέντων φυσικών και νομικών προσώπων για παράνομη κτηματομεσιτεία.
Στην ίδια ιστοσελίδα μπορεί κανείς να εντοπίσει συγκεντρωμένα όλα τα ακίνητα που διατίθενται προς πώληση ή ενοικίαση από αδειούχους κτηματομεσίτες, παρέχοντας έτσι στο καταναλωτικό κοινό μια σημαντική δικλίδα ασφαλείας ως προς την αξιοπιστία των συνεργατών του κατά τη διαδικασία αγοράς ή ενοικίασης ακινήτου.
Οι πολίτες να καταγγέλλουν
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών, κ. Μαρίνο Κυναιγείρου, ο καλύτερος τρόπος προστασίας και αντιμετώπισης της παράνομης κτηματομεσιτείας είναι οι πολίτες να ζητούν τα στοιχεία του κτηματομεσίτη και να διερευνούν κατά πόσον είναι εγγεγραμμένος στο Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών.
«Οι πολίτες πρέπει να είναι υποψιασμένοι και να μην διστάζουν να ζητούν από άτομα που τους συστήνονται ως κτηματομεσίτες τα απαραίτητα αποδεικτικά, όπως την ετήσια άδεια άσκησης επαγγέλματος ή την επαγγελματική ταυτότητα για το τρέχον έτος, ώστε να επιβεβαιώνουν ότι πρόκειται για αδειούχους κτηματομεσίτες», επισήμανε ο κ. Κυναιγείρου. Καταλήγοντας πρόσθεσε: «Οι αριθμοί των υποθέσεων που οδηγούνται στο δικαστήριο αποδεικνύουν για άλλη μια φορά ότι δεν μένουμε στα λόγια. Στόχος και σκοπός μας, πέραν της διασφάλισης του επαγγέλματός μας, είναι και η προστασία των ανυποψίαστων πολιτών, οι οποίοι κινδυνεύουν να πέσουν θύματα τσαρλατάνων και να χάσουν λεφτά και οικονομίες μιας ζωής, όπως δυστυχώς έχουμε δει αρκετές φορές να συμβαίνει».
