Η μόλις ολοκληρωθήσα διαδικασία συνομολόγησης της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου (Free Trade Agreement) μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ινδίας επιτεύχθηκε μετά από 18 χρόνια και 14 επίσημους γύρους διαπραγματεύσεων. Πέρασε, δε, μέσα από αρκετούς επιπλέον παράλληλους ενδιάμεσους γύρους για τεχνικά και πολιτικά ζητήματα, και αντιμετώπισε αρκετές προκλήσεις, με μεγαλύτερη εκείνη που αφορούσε τους λόγους αναστολής της διαδικασίας μεταξύ των ετών 2013 και 2022, που σχετιζόταν, όπως λέχθηκε τότε επίσημα, με τη διάσταση στον βαθμό φιλοδοξίας των δύο μερών.
Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό που αποκαλέστηκε τότε τη «διάσταση φιλοδοξίας» ήταν η άρνηση της Ινδίας να «απελευθερώσει» τη διαδικασία προσφορών δημοσίων έργων στις ευρωπαϊκές εταιρείες, να αποδεχθεί περιορισμό της διακίνησης υπηρεσιών, να υιοθετήσει τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές για την ασφάλεια των πληροφοριών (data security), και την κατάργηση των μη δασμολογικών εμποδίων στον ασφαλιστικό τομέα και στον τομέα των ξένων άμεσων επενδύσεων. Επιπλέον, και εξαιρετικά σημαντικό εμπόδιο, ήταν η επιφύλαξη της ΕΕ λόγω της διάστασης των εκατέρωθεν εμπορικών συναλλαγών σε αγροτικά προϊόντα, αφού η Ινδία εξήγαγε πέντε φορές περισσότερα αγροτικά προϊόντα στην ΕΕ, από ότι η ΕΕ προς την Ινδία.
Τι άλλαξε λοιπόν από το 2022 μέχρι το 2025, και όλα αυτά τα εμπόδια υπερπηδήθηκαν; Η μήπως δεν υπερπηδήθηκαν και απλά παρακάμφθηκαν επειδή κάποια από αυτά πακετοποιήθηκαν σε άλλες συμβάσεις, επί των οποίων ακόμα δεν επετεύχθη συμφωνία, όπως για παράδειγμα η συμφωνία γεωγραφικών προσδιορισμών και η, εξαιρετικά νευραλγικής φύσεως, συμφωνία προστασίας των επενδύσεων; Μήπως, πάλι, η ΕΕ, ενέργησε ως «ιμπρεσάριος» των αυτοκινητοβιομηχανιών και των παραγωγών μηχανημάτων, και υπέσκαψε τα, στρεβλά, αλλά υπαρκτά και εξαιρετικά πολιτικά ευαίσθητα κεκτημένα των αγροτών; Ή, μήπως, η Ινδία και η ΕΕ κατάλαβαν ότι αν δεν ολοκλήρωναν αυτή τη σημαντικότατη εμπορική διασύνδεση την παρούσα γεωπολιτική συγκυρία, θα καθιστούσαν τους εαυτούς τους ακόμα πιο ευάλωτους στις προστατευτικές και μερκαντιλιστικές πιέσεις των ΗΠΑ και της Κίνας; Τέλος, μήπως και οι δύο, Ινδία και ΕΕ, ευελπιστούν ότι η μεταξύ τους συμφωνία θα λειτουργήσει διαζευκτικά με τη συμφωνία που ολοκλήρωσε πρόσφατα η ΕΕ με τη Mercosur (για την οποία η Κύπρος επικαλέστηκε «αχαπαροσύνη» ως προς τις οικονομικές της επιπτώσεις), καθώς και τις υπόλοιπες διμερείς διασυνδέσεις που επιδιώκει η Ινδία με άλλους εταίρους της στην Ασία;
Καθώς προσπαθούμε να απαντήσουμε τα πιο πάνω, απαιτείται, παράλληλα, να αναμένουμε και την επικείμενη πολιτική αξιολόγηση της συμφωνίας, αφού θα χρειαστεί να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και να υιοθετηθεί από το Συμβούλιο. Και νοουμένου ότι δεν θα έχει την τύχη της αντίστοιχης συμφωνίας με τη Mercosur, αλλά και με τις ΗΠΑ, που δεν τις «καλοβλέπουν» οι ευρωβουλευτές, η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ-Ινδίας, μπορεί να αποτελέσει και έναν επιπλέον διαπραγματευτικό μοχλό στο διμερές εμπορικό και πολιτικό πλαίσιο μεταξύ ΕΕ και Κίνας. Ειδικά μετά και από τη στρατηγική συμφωνία της τελευταίας με τον Καναδά, του οποίου το διεθνές πολιτικό στίγμα δόθηκε με τον πλέον εμφαντικό τρόπο κατά την πρόσφατη πολυσυζητημένη ομιλία του Πρωθυπουργού του στο Νταβός.
Αυτό, δηλαδή, που είδαμε δεν τελειώνει στις φωτογραφίες των επικεφαλής της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου με τον Ινδό Πρωθυπουργό και ούτε περιγράφεται πλήρως στις «τακτοποιημένες» επίσημες ανακοινώσεις και συνακόλουθες διθυραμβικές δηλώσεις. Μάλλον το αντίθετο. Τώρα αρχίζει ο επόμενος γύρος ενός παιχνιδιού σε μια πολυεπίπεδη σκακιέρα όπου τα πιόνια όχι μόνο μετακινούνται με βάση την ιδιότητα εκάστου, αλλά δύνανται να αλλάζουν χρώμα και από μαύρα να γίνονται λευκά και από αξιωματικοί και πύργοι, να γίνονται ιππείς… αλλά και ενδεχομένως και κάτι άλλο που ακόμα δεν είδαμε…
