H ΑΗΚ κατέχει δεσπόζουσα θέση στη δραστηριότητα της παραγωγής και της προμήθειας ηλεκτρισμού και οποιαδήποτε μορφή συνεργασίας με άλλο συμμετέχοντα ενδεχομένως να δημιουργήσει στρεβλώσεις και θα πρέπει να εξεταστεί η νομιμότητα της, υποστηρίζει η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕΚ).
Σε επιστολή που απέστειλε στην επιτροπή οικονομικών, ο Μηχανικός Ενέργειας, Χρίστος Καραγιάννης με αφορμή τη συνέχιση της συζήτησης την ερχόμενη Δευτέρα στη βουλή του περί Υπηρεσίας Τηλεπικοινωνιών (Τροποποιητικού) Νόμου του 2025, αφού επισημαίνει ότι κάθε νέα πρωτοβουλία για συμμετοχή στην ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού είναι ευπρόσδεκτη, υποδεικνύει ότι η δραστηριοποίηση της ATHK στον τομέα της ενέργειας προϋποθέτει συμμόρφωση με το πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς, καθώς και την εξασφάλιση των προβλεπόμενων αδειών από τη ΡΑΕΚ.
«Στην παρούσα φάση δεν είναι ξεκάθαρο σε ποιες δραστηριότητες επιθυμεί να αιτηθεί άδεια από την ΡΑΕΚ η ΑΤΗΚ και ως εκ τούτου δεν μπορεί να σχολιαστεί περαιτέρω», σημειώνει.
Η ΡΑΕΚ θεωρεί απαραίτητες τις τοποθετήσεις των αρμόδιων κρατικών Τμημάτων και φορέων, και ειδικότερα της ΕΠΑ και του ΓΕΡΗΕΤ, ιδίως σε ζητήματα που άπτονται της πιθανής δραστηριοποίησης του ημικρατικού οργανισμού, με ή χωρίς συνεργασία με την ΑΗΚ που κατέχει δεσπόζουσα θέση και είναι υπό καθεστώς ρύθμισης.
Επαναλαμβάνεται ότι οι δραστηριότητες των δικτύων, μεταφοράς και διανομής, είναι εκ τις φύσεως τους μονοπωλιακές δραστηριότητες και καθορίζονται βάση των περί Ρύθμισης της Αγοράς Ηλεκτρισμού Νόμων του 2021 έως 2025 (Ν. 130(Ι)/2021). Σύμφωνα με τον Νόμο, το ιδιοκτησιακό καθεστώς των δικτύων ανήκουν στην ΑΗΚ ως ο Ιδιοκτήτης του Συστήματος Μεταφοράς (ΙΣΜ) και Ιδιοκτήτης του Συστήματος Διανομής (ΙΣΔ).
Όσον αφορά το υπόμνημα που υποβλήθηκε από την ΑΗΚ στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών κατά την συνεδρίαση ημερομηνίας 2 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρεται ότι «η ΡΑΕΚ δεν μπορεί να σχολιάσει την παράγραφο 3 της επιστολής, αφού η συνεργασία που προτείνεται μεταξύ ΑΤΗΚ και ΑΗΚ είναι αόριστη και πρέπει να συγκεκριμενοποιηθεί για να κριθεί η νομιμότητά της». Τονίζεται ότι ο τρόπος λειτουργίας και συμπεριφοράς των συμμετεχόντων στην Ανταγωνιστική Αγορά Ηλεκτρισμού (ΑΑΗ) διέπεται ρητά από τις πρόνοιες των εν ισχύ Κανόνων Αγοράς Ηλεκτρισμού (ΚΑΗ), η οποία εποπτεύεται από τη ΡΑΕΚ.
Σημειώνεται ότι με τον περί Υπηρεσίας Τηλεπικοινωνιών (Τροποποιητικό) Νόμο του 2025, παρέχεται η δυνατότητα στην Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου να ασκεί τις δραστηριότητές της και να χρησιμοποιεί την περιουσία της σε εργασίες ή δραστηριότητες σε τομείς ενέργειας και σε παρεμφερείς κλάδους ενέργειας.
Επιστολή εφόρου κρατικών ενισχύσεων
Επιστολή στην επιτροπή οικονομικών, απέστειλε και το γραφείο του Εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων.
Όπως αναφέρεται, « ξεκαθαρίστηκε ενώπιον της Βουλής ότι η ΑΤΗΚ δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση αλλά ισονομία, επισημαίνοντας πως ιδιωτικοί πάροχοι τηλεπικοινωνιών έχουν ήδη δικαίωμα δραστηριοποίησης στην ενέργεια. Δηλαδή ήδη υπάρχουν ιδιωτικές εταιρείες που προσφέρουν συνδυαστικά πακέτα τηλεπικοινωνιών και ενέργειας προς όφελος πάντοτε των καταναλωτών», τονίζεται.
Σε ότι αφορά τους κανόνες των κρατικών ενισχύσεων, διευκρινίζεται ότι, ο χαρακτηρισμός μιας οντότητας ως επιχείρησης συνδέεται πάντα με συγκεκριμένη δραστηριότητα.
Σημειώνεται επίσης ότι, οικονομική δραστηριότητα δύναται να υπάρξει σε περίπτωση που άλλοι φορείς προτίθενται και δύνανται να παράσχουν την υπηρεσία στη σχετική αγορά. Συνεπώς, προστίθεται, η δραστηριοποίηση της ΑΤΗΚ στις τηλεπικοινωνίες αποτελεί οικονομική δραστηριότητα αλλά και η μελλοντική δραστηριοποίηση της και στον τομέα της ενέργειας, δύναται και αυτή να αφορά άσκηση οικονομικής δραστηριότητας.
Περαιτέρω, σε ότι αφορά ζητήματα κρατικής προέλευσης, επισημαίνεται ότι η ΑΤΗΚ αφορά την περίπτωση δημοσίας επιχείρησης, που μετά την απελευθέρωση της αγοράς των τηλεπικοινωνιών μετοχοποιηθηκε με την απόκτηση μετοχικού της κεφαλαίου από το κράτος.
Το κράτος/Δημόσιο δεν χρηματοδοτεί την ΑΤΗΚ αλλά αντίθετα το Δημόσιο λαμβάνει μέρισμα. Μάλιστα, τονίζεται ότι η ΑΤΗΚ καταβάλει ποσά αποπληρωμής στο Δημόσιο του κεφαλαίου και του τόκου επί προκαταβολών που έγιναν από το Δημόσιο στην ΑΤΗΚ.
Συνεπώς σε ότι αφορά τις προϋποθέσεις άμεσης ή έμμεσης χορήγησης πλεονεκτήματος μέσω κρατικών πόρων και την δυνατότητα καταλογισμού ενός τέτοιου μέτρου στο Δημόσιο που είναι δύο διαφορετικές αλλά και σωρευτικές προϋποθέσεις για την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης, αναφέρει η επιστολή, δεν διαφαίνεται να εφαρμόζονται στην περίπτωση της δραστηριοποίησης της ΑΤΗΚ στον τομέα των τηλεπικοινωνιών κατά την χρήση ιδίων της πόρων.
Επίσης το ίδιο δύναται να ισχύσει και στην περίπτωση επέκτασης της και στην υπό συζήτηση αγορά ενέργειας υπό την προϋπόθεση ότι η ΑΤΗΚ θα δραστηριοποιείται με ιδίους της πόρους.
Διευκρινίζεται ότι, σε μελλοντική περίπτωση κατά την οποία ενδεχομένως η ΑΤΗΚ χρειαστεί οποιαδήποτε κρατική χρηματοδότηση, είτε αυτό αφορά άμεσες επιχορηγήσεις, ή έμμεσες όπως για παράδειγμα δάνεια, εγγυήσεις, άμεσες επενδύσεις στο κεφάλαιο εταιρειών και παροχές σε είδος κτλ, αυτό θα πρέπει να αξιολογηθεί από το Γραφείο αναλόγως και σε συνδυασμό με όλες τις προϋποθέσεις πλήρωσης της ύπαρξης κρατικής ενίσχυσης.
