Στον «κουβά» και ο προϋπολογισμός και οι σχεδιασμοί – οι όποιοι σχεδιασμοί – του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα. Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με πολεμικές συγκρούσεις που αγγίζουν το σύνολο της Μέσης Ανατολής, που γρατζούνισαν και τις Βρετανικές Βάσεις και που προκάλεσαν σοκ στην κοινωνία και στην οικονομία της Κύπρου. Είναι για αυτό τώρα που επιβάλλεται να πάμε σε νέους σχεδιασμούς, όσο το δυνατόν πιο κοντά στις πραγματικότητες, όπως διαμορφώνονται από τα γεγονότα, αλλά και σύμφωνα με την κοινή λογική. Η χώρα, το Δημόσιο και οι επιχειρήσεις, θα κριθούν τώρα από το κατά πόσο είναι ευέλικτες και προσαρμοστικές στις ραγδαίες εξελίξεις, με όλα τα σενάρια να παραμένουν ανοιχτά.
Ας είμαστε ειλικρινείς μεταξύ μας. Αυτό που συνέβη στις βάσεις ήταν μια γρατζουνιά, όχι η συμπερίληψη της Κύπρου στο χάρτη της περιφερειακής ανάφλεξης. Μπορεί, όμως, το «κακό» να μας αγγίξει; Τίποτα δεν αποκλείεται όπως εξελίσσονται τα πράγματα. Ωστόσο, η λογική λέει πως το Ιράν και η Χεζμπολάχ στο Λίβανο έχουν σοβαρότερα μέτωπα από το να ασχοληθούν με την Κύπρο και τις βρετανικές βάσεις. Πόσο αυτή η ανάλυση στέκει στη λογική των ασύμμετρων επιθέσεων που εξαπολύουν οι Ιρανοί και οι σύμμαχοί τους, θα φανεί σύντομα, ειδικά αν το μέτωπο ανοίξει περαιτέρω στο νότιο Λίβανο ανάμεσα στο IDF και τη Χεζμπολάχ.
Η Κύπρος δεν μπορεί να ελέγξει τίποτα από όλα αυτά. Αυτό που μπορούμε να ελέγξουμε είναι τις δαπάνες του κράτους και τις επιλογές για το πού κατευθύνονται τα χρήματα. Και, συγγνώμη, αλλά οι ευκατάστατοι κουρεμένοι των αξιογράφων, οι παλαιοί μέτοχοι των τραπεζών και οι ευκατάστατοι καταθέτες που υπέστησαν «κούρεμα», θα πρέπει να βρίσκονται πια στο τέλος της λίστας των προτεραιοτήτων. Το ίδιο ισχύει για μια σειρά από μη παραγωγικές δαπάνες του κράτους, αλλά και με σπατάλες των επιχειρήσεων. Όλοι οφείλουν να επανεξετάσουν τις επόμενες κινήσεις τους με σύνεση και να κινηθούν εντός των ορίων που επιβάλλει η λογική και η εμπειρία. Και αυτό θα πρέπει να γίνει προληπτικά, όπως προληπτικά κατέφθασαν και οι φρεγάτες και τα αεροπλάνα των συμμαχικών κρατών στην περιοχή μας.
Προληπτικά θα πρέπει να κινηθούμε και για τον πληθωρισμό. Δεν υπάρχει περίπτωση αυτός ο πόλεμος να μην είναι πληθωριστικός. Και ναι, του χρόνου η κυβέρνηση θα πληρώσει ακριβά τη συμφωνία για την ΑΤΑ, ειδικά αυτά που θα καταλήξουν στους προνομιούχους εργαζόμενους.
Τουλάχιστον ας εξοικονομηθούν τα χρήματα φέτος, ώστε να μη χρειαστεί να τα αναζητήσουμε του χρόνου.
Τουλάχιστον να δοθούν οι ενδείξεις ότι κατανοούμε πως το μήνυμα έχει ληφθεί: οι μέρες των παχιών αγελάδων τελείωσαν.
Αν μη τι άλλο, αν βρεθούμε να διαπραγματευόμαστε με τους εταίρους μας στην Ε.Ε., το ΔΝΤ, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα (την παλιά τρόικα δηλαδή), αλλά και τους οίκους αξιολόγησης, να έχουμε κάτι ουσιαστικό να δείξουμε. Ότι δηλαδή μπορούμε να τραβήξουμε «χειρόφρενο» σε αλόγιστες δαπάνες και, ακόμη κι αν δεν μπορούμε να αλλάξουμε δραστικά ρότα στην οικονομία, μπορούμε τουλάχιστον να κατεβάσουμε τα πανιά μέσα στη θύελλα που ταρακουνάει την περιοχή. Άλλωστε, στις φουρτούνες φαίνονται οι καλοί καπεταναίοι, όχι στα ήρεμα νερά.
Και ήταν πράγματι ήρεμα τα νερά για την Κύπρο τα 2-3 προηγούμενα χρόνια. Το 2026 είναι η κρίση που παραμονεύει στη γωνία, όπως κάθε πενταετία. Από τους χειρισμούς (και με λίγη τύχη), κάθε κυβέρνησης, θα εξαρτηθεί αν «ενός κακού μύρια έπονται» ή αν θα κοπούν οι όποιες ζημιές έγιναν τον Μάρτιο. Η αναβλητικότητα, η μετάθεση ευθυνών και η βαθιά ανάγκη να είναι κάθε κυβέρνηση αρεστή δεν έχουν θέση αυτή τη στιγμή. Τώρα χρειάζεται ψυχραιμία και καθαρό μυαλό και γρήγορες και προληπτικές αποφάσεις. Όλα τα άλλα θα ακολουθήσουν.
