Μία βδομάδα πριν από τις Βουλευτικές εκλογές της 24ης Μαΐου, η τελευταία δημοσκόπηση της Noverna για λογαριασμό του «Πολίτη» σκιαγραφεί ένα πολιτικό σκηνικό έντονης ρευστότητας, αλλά και βαθιάς αναδιάταξης του κομματικού χάρτη. Αν κάτι αναδεικνύεται με σαφήνεια από τα ευρήματα, δεν είναι μόνο η οριακή πρωτιά του ΔΗΣΥ ή η σταθερότητα του ΑΚΕΛ, αλλά κυρίως η σταδιακή μετατόπιση σημαντικού μέρους του εκλογικού σώματος προς νέους ή αντισυστημικούς πολιτικούς σχηματισμούς, σε συνδυασμό με την αισθητή αποδυνάμωση του παραδοσιακού Κέντρου. Μιλούμε για μια σαφή αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού.
Διαβάστε επίσης: Τέταρτη δημοσκόπηση της Noverna για λογαριασμό του ΠΟΛΙΤΗ (1ο μέρος) - Ψήφος κατά φύλο, ηλικία και επαρχία
Συμμετοχή
Το πρώτο στοιχείο που ξεχωρίζει αφορά τη συμμετοχή. Σε αντίθεση με την ανησυχία που συχνά συνοδεύει εκλογικές αναμετρήσεις ως προς την αποχή, η συγκεκριμένη μέτρηση καταγράφει υψηλή πρόθεση προσέλευσης στις κάλπες. Συγκεκριμένα, το 78% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι «σίγουρα» θα ψηφίσει, ενώ άλλο ένα 16% απαντά πως «μάλλον» θα προσέλθει στην κάλπη. Με άλλα λόγια, το 94% εμφανίζεται θετικά διακείμενο ως προς τη συμμετοχή του στην εκλογική διαδικασία, αφήνοντας μόλις ένα μικρό ποσοστό που δηλώνει μάλλον ή σίγουρα αρνητικό.
Το εύρημα αυτό έχει ξεχωριστή πολιτική σημασία, καθώς δείχνει ότι η μάχη των κομμάτων δεν θα κριθεί τόσο από τη γενική κινητοποίηση του εκλογικού σώματος, όσο από το ποιος διαθέτει τον μηχανισμό για να καταφέρει να προσελκύσει τους αναποφάσιστους, να ενεργοποιήσει τους χαλαρούς ψηφοφόρους και να περιορίσει τις διαρροές του. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, κρίσιμο ρόλο αποκτούν η κομματική πειθαρχία, η οργανωτική ετοιμότητα και η δυνατότητα μετατροπής της πολιτικής δυσαρέσκειας σε συγκεκριμένη εκλογική επιλογή.
Πρόθεση ψήφου
Στην πρόθεση ψήφου επί του συνόλου, ο Δημοκρατικός Συναγερμός καταγράφεται στην πρώτη θέση με 17%, διατηρώντας μικρό προβάδισμα έναντι του ΑΚΕΛ, το οποίο ακολουθεί με 15,8%. Η μεταξύ τους διαφορά περιορίζεται στις 1,2 ποσοστιαίες μονάδες, ένα εύρημα που δεν επιτρέπει ασφαλή πολιτικά συμπεράσματα περί σαφούς κυριαρχίας. Ο ΔΗΣΥ εξακολουθεί να εμφανίζεται ως πρώτη πολιτική δύναμη, ωστόσο, η εικόνα δεν παραπέμπει σε κόμμα που δημιουργεί ισχυρό νικηφόρο ρεύμα.
Η διαχρονική σύγκριση επιβεβαιώνει αυτή την ανάγνωση. Ο ΔΗΣΥ κινείται από το 17,5% τον Φεβρουάριο, στο 16,1% τον Μάρτιο, στο 16,5% τον Απρίλιο και επιστρέφει στο 17% τον Μάιο. Πρόκειται ουσιαστικά για μια εικόνα σταθερότητας, χωρίς σαφή ανοδική τροχιά. Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η συσπείρωση του κόμματος, η οποία περιορίζεται στο 54% με βάση όσους δηλώνουν ότι είχαν ψηφίσει ΔΗΣΥ στις βουλευτικές του 2021. Με απλά λόγια, σχεδόν οι μισοί ψηφοφόροι του προηγούμενου εκλογικού κύκλου είτε έχουν μετακινηθεί είτε παραμένουν αναποφάσιστοι. Αυτό εξηγεί γιατί, παρά την πρωτιά, το κόμμα δεν καταγράφει δυναμική πολιτικής κυριαρχίας.
Το ΑΚΕΛ από την άλλη παρουσιάζει μια διαφορετική εικόνα. Η δύναμή του στην πρόθεση ψήφου παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη σε όλες τις τελευταίες μετρήσεις: 16,1% τον Φεβρουάριο, 15,9% τον Μάρτιο, 15,8% τον Απρίλιο και 15,8% τον Μάιο. Πρόκειται για εντυπωσιακή σταθερότητα, η οποία αποτυπώνει ένα κόμμα με ανθεκτικό και πειθαρχημένο πυρήνα ψηφοφόρων.
Αυτό επιβεβαιώνεται και από τον δείκτη συσπείρωσης, ο οποίος φθάνει στο 65%, το υψηλότερο μεταξύ των μεγάλων κομμάτων. Το ΑΚΕΛ φαίνεται να κρατά πιο συμπαγή τη βάση του, περιορίζοντας διαρροές προς άλλους σχηματισμούς. Ωστόσο, η ίδια εικόνα υποδηλώνει και ένα διαφορετικό πρόβλημα: τη δυσκολία διεύρυνσης πέρα από τον παραδοσιακό κομματικό του χώρο. Με άλλα λόγια, το κόμμα διατηρεί τον πυρήνα του, αλλά δεν εμφανίζεται να κερδίζει σημαντικό νέο ακροατήριο.
Στις Βουλευτικές του 2021 τα δύο μεγάλα κόμματα ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ είχαν μαζί τον έλεγχο του 51% περίπου των Κυπρίων ψηφοφόρων. Αν οι δημοσκοπήσεις επαληθευτούν, το ποσοστό των κομμάτων αυτών και κατ’ επέκταση η πολιτική τους επιρροή περιορίζεται λίγο πάνω από το 40%.
Τρίτο το ΕΛΑΜ
Το τρίτο ισχυρό συμπέρασμα της δημοσκόπησης αφορά την περαιτέρω εδραίωση του ΕΛΑΜ ως σταθερής πολιτικής δύναμης. Με 10,4% στην πρόθεση ψήφου και με 13,4% στην αναγωγή επί όσων δηλώνουν κομματική επιλογή, το κόμμα καταγράφει σαφώς ενισχυμένη παρουσία, επιβεβαιώνοντας ότι η άνοδός του δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο. Η πορεία του τους τελευταίους μήνες είναι σταθερά ανοδική ή τουλάχιστον ανθεκτική με βάση τις 4 δημοσκοπήσεις του «Πολίτη»: 10,2% τον Φεβρουάριο, 9,6% τον Μάρτιο, 9,9% τον Απρίλιο και 10,4% τον Μάιο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η συσπείρωση του κόμματος, η οποία ανέρχεται στο 58%. Το ΕΛΑΜ όχι μόνο διατηρεί σημαντικό μέρος της εκλογικής του βάσης, αλλά προσελκύει και νέες εισροές, ενισχύοντας τη θέση του ως τρίτη πολιτική δύναμη. Σε μια περίοδο γενικευμένης δυσπιστίας προς το πολιτικό σύστημα, φαίνεται να κεφαλαιοποιεί τη διαμαρτυρία, την ανασφάλεια και το αντισυστημικό αίσθημα. Ίσως τα ποσοστά του να ήταν πολύ πιο υψηλά αν δεν προέκυπταν κάποιοι νέοι σχηματισμοί, όπως η Άμεση Δημοκρατία και το ΑΛΜΑ.
Οι νεοφανείς σχηματισμοί
Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα στοιχεία της μέτρησης είναι η παρουσία της Άμεσης Δημοκρατίας, η οποία καταγράφει 8,3% στην πρόθεση ψήφου και 10,7% στην αναγωγή. Για έναν νέο πολιτικό σχηματισμό, το ποσοστό αυτό θεωρείται ιδιαίτερα υψηλό και δείχνει ότι η απήχηση δεν περιορίζεται σε μια στιγμιαία διαδικτυακή δυναμική. Αν και η πορεία της εμφανίζει μεταβλητότητα, 9,1% τον Φεβρουάριο, 7% τον Μάρτιο, 9% τον Απρίλιο και 8,3% σήμερα - παραμένει σαφώς εντός ισχυρού εκλογικού παιχνιδιού και μάλλον σίγουρα εισέρχεται στη δεύτερη κατανομή. Αντίθετα, το ΑΛΜΑ φαίνεται να παρουσιάζει φθίνουσα τάση. Από το 8,7% του Μαρτίου υποχωρεί στο 7,7% τον Απρίλιο και στο 6,9% τον Μάιο, με αναγωγή 8,9%. Η εικόνα δείχνει ότι η αρχική δυναμική που κατέγραψε ο χώρος δεν διατηρείται με την ίδια ένταση, πιθανόν επειδή η ψήφος διαμαρτυρίας πλέον διαμοιράζεται σε περισσότερους σχηματισμούς.
Το παραδοσιακό Κέντρο
Την ίδια ώρα, το παραδοσιακό Κέντρο εμφανίζεται σαφώς αποδυναμωμένο, με το μόνο κόμμα που διασώζεται να είναι το ΔΗΚΟ, το οποίο καταγράφει 6,3% στην πρόθεση ψήφου και 8,1% στην αναγωγή. Αντίθετα η ΕΔΕΚ με 3,1% και η ΔΗΠΑ με 2,3% κινδυνεύουν να μείνουν εκτός Βουλής. Τα ποσοστά αυτά υποδηλώνουν σημαντική συρρίκνωση των κομμάτων που για χρόνια διεκδικούσαν ρυθμιστικό ρόλο στο πολιτικό σύστημα. Στις βουλευτικές του 2021 τα τρία αυτά κόμματα είχαν κάτι περισσότερο από 23%.
Το Volt μέσα
Αξιοσημείωτη είναι και η σταδιακή άνοδος του Volt, το οποίο εμφανίζεται στο 3,2% της πρόθεσης ψήφου και στο 4,1% στην αναγωγή. Αν και τα ποσοστά του παραμένουν χαμηλότερα σε σχέση με άλλους σχηματισμούς, η διαχρονική του πορεία είναι σαφώς ανοδική, από το 1,9% τον Φεβρουάριο στο σημερινό 3,2%.
Εκτός κομματικής επιλογής
Ίσως όμως το πιο καθοριστικό στοιχείο για την τελική έκβαση της εκλογικής μάχης είναι το μεγάλο ποσοστό των πολιτών που παραμένουν εκτός σαφούς κομματικής επιλογής. Το 19,4% δηλώνει αναποφάσιστο ή ότι δεν θα ψηφίσει, ενώ ένα επιπλέον 2,5% αρνείται να απαντήσει. Συνολικά, πάνω από ένας στους πέντε ψηφοφόρους παραμένει πολιτικά αχαρτογράφητος.
Αυτό σημαίνει ότι η εικόνα μπορεί ακόμη να μεταβληθεί, ιδιαίτερα ως προς τη σειρά κατάταξης των μεσαίων κομμάτων και την τελική κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Αν υπάρχει ένα βασικό πολιτικό μήνυμα από τη δημοσκόπηση, αυτό δεν είναι τόσο η οριακή πρωτιά του ΔΗΣΥ, αλλά η σαφής αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού, με τα παραδοσιακά κόμματα να διατηρούν μεν παρουσία, αλλά με εμφανή αποδυνάμωση απέναντι σε νέες, εναλλακτικές ή αντισυστημικές επιλογές.
Ταυτότητα έρευνας:
ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ: NOVERNA Analytics & Research, μέλος ΣΕΔΕΑΚ και ESOMAR, για λογαριασμό της εφημερίδας ΠΟΛΙΤΗΣ
ΔΕΙΓΜΑ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: 1.014 συνεντεύξεις με αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού στις ελεύθερες περιοχές με δικαίωμα ψήφου στις επερχόμενες Βουλευτικές εκλογές, μέσω τυχαίας δειγματοληψίας
MEΘΟΔΟΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΩΝ: Δομημένο ερωτηματολόγιο με τηλεφωνικές συνεντεύξεις μέσω CATI (Computer Assisted Telephone Interviewing)
ΣΤΑΘΜΙΣΕΙΣ: Το δείγμα σταθμίστηκε με βάση το δημογραφικό προφίλ του εκλογικού σώματος
MEΓΙΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΦΑΛΜΑΤΟΣ: +/- 2.7% σε επίπεδο εμπιστοσύνης 95%
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: 1η-12η Μαΐου 2026
