Κάθε εκλογική αναμέτρηση έχει τους νικητές και τους ηττημένους της. Υπάρχουν όμως και κάποια αποτελέσματα που χάνονται πίσω από τους πανηγυρισμούς, τα ποσοστά και τις έδρες, ενώ ίσως να είναι τα πιο ανησυχητικά από όλα. Στις φετινές βουλευτικές εκλογές, από τα 19 κόμματα που διεκδίκησαν την ψήφο των πολιτών, μόνο έξι εξασφάλισαν είσοδο στη Βουλή. Δεκατρία κόμματα έμειναν εκτός, παρά το γεγονός ότι συγκέντρωσαν συνολικά περίπου το 17% των ψήφων. Με απλά λόγια, δεκάδες χιλιάδες πολίτες πήγαν στην κάλπη, επέλεξαν πολιτικά, αλλά η επιλογή τους δεν μεταφράστηκε σε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Το ερώτημα είναι εύλογο: ποιος εκπροσωπεί αυτούς τους πολίτες;
Σε ένα σύστημα αυστηρής απλής αναλογικής, η εικόνα της Βουλής θα ήταν εντελώς διαφορετική. Περισσότερες πολιτικές φωνές θα είχαν παρουσία, ίσως ακόμη και έξι επιπλέον κόμματα. Κάποιοι θα υποστηρίξουν ότι αυτό θα οδηγούσε σε ακυβερνησία, πολυδιάσπαση και χάος. Είναι μια βάσιμη ανησυχία. Όμως υπάρχει και η αντίστροφη ανάγνωση: όταν ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας βλέπει ότι η ψήφος του καταλήγει ουσιαστικά στο κενό, ενισχύεται η απογοήτευση από το ίδιο το πολιτικό σύστημα.
Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, δεν είναι μόνο όσοι ψήφισαν και έμειναν χωρίς φωνή. Είναι και όσοι δεν συμμετείχαν καθόλου ή επέλεξαν λευκό. Αν προστεθεί η αποχή και η συνειδητή αποστασιοποίηση από την κάλπη, τότε περίπου το 42% των πολιτών βρίσκεται εκτός ουσιαστικής κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης. Πρόκειται για ένα ποσοστό που δεν μπορεί να αγνοηθεί, ούτε να ερμηνευτεί απλώς ως πολιτική αδιαφορία.
Μπορεί να σημαίνει δυσπιστία προς τα κόμματα, αποξένωση από την πολιτική διαδικασία, αίσθηση ότι «τίποτα δεν αλλάζει», ή ακόμη και συνειδητή απόρριψη του διαθέσιμου πολιτικού φάσματος. Και αυτά είναι προειδοποιητικά σημάδια για κάθε δημοκρατία.
Η δημοκρατία δεν κρίνεται μόνο από το αν έγιναν εκλογές ή αν σχηματίστηκε Βουλή. Κρίνεται και από το πόσοι πολίτες νιώθουν ότι έχουν πραγματική θέση μέσα στο σύστημα. Όταν σχεδόν οι μισοί βρίσκονται, για διαφορετικούς λόγους, εκτός αυτού του κύκλου, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο αριθμητικό. Είναι βαθιά πολιτικό.
