Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών έχει θέσει την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο που είχαν διακοπεί, στόχος που απόλυτα συγκλίνει με τις επιδιώξεις της Κυπριακής Δημοκρατίας, δήλωσε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης μετά τη συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.
Ο κ. Λετυμπιώτης χαρακτήρισε τη συζήτηση μεταξύ του Προέδρου Χριστοδουλίδη και του κ. Γκουτέρες ουσιαστική και ειλικρινή, σημειώνοντας ότι η Λευκωσία χαιρετίζει την «ειλικρινή, ισχυρή προσωπική πολιτική δέσμευση» του Γενικού Γραμματέα στην προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Όπως είπε, η Κυπριακή Δημοκρατία επαναλαμβάνει την ετοιμότητά της να συμβάλει με κάθε δυνατό τρόπο, ώστε η πολιτική αυτή δέσμευση να μετουσιωθεί σε εξελίξεις.
«Εξελίξεις που δεν μπορεί να είναι άλλες από την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο που έχουν διακοπεί», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι η Λευκωσία συνεχίζει να συμβάλλει στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα και της προσωπικής του απεσταλμένης, σημειώνοντας ότι η κινητικότητα που έχει αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα θα πρέπει να εντατικοποιηθεί και να μετατραπεί σε ουσιαστική διαδικασία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
«Στόχος παραμένει η σύγκληση μιας άτυπης διευρυμένης διάσκεψης, η οποία θα αποτελέσει το εφαλτήριο προς την πορεία για την επανάληψη των διαπραγματεύσεων», είπε.
Δεν είναι ακόμη το στάδιο για το πλαίσιο του 2017
Ερωτηθείς κατά πόσο έγινε αναφορά στην ανάγκη να «κλειδώσει» το πλαίσιο του 2017, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος είπε ότι η διαδικασία δεν βρίσκεται ακόμη σε αυτό το στάδιο.
«Επαναλαμβάνω, δεν είμαστε ακόμα σε αυτό το σημείο», ανέφερε, σημειώνοντας ότι από το 2021 υπάρχει ακινησία στο Κυπριακό ως αποτέλεσμα, όπως είπε, της αδιαλλαξίας και της διακηρυγμένης θέσης της Τουρκίας, η οποία «εκφεύγει πλήρως από το συμφωνημένο πλαίσιο».
«Αυτό το οποίο έχει θέσει ο Γενικός Γραμματέας και αυτό το οποίο απόλυτα συγκλίνει με τις δικές μας επιδιώξεις είναι η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο που είχαν διακοπεί», πρόσθεσε.
Απαντώντας σε ερώτηση κατά πόσο συζητήθηκαν συγκεκριμένα ενδεχόμενα ή πτυχές ως προς την έκβαση της διαδικασίας, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι η συζήτηση επικεντρώθηκε στον τρόπο με τον οποίο μπορούν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για επιστροφή στις συνομιλίες.
«Έγινε συζήτηση για το πώς μπορούμε και ποιος είναι ο στόχος για να υπάρξει επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Αντιλαμβάνεστε ότι ακόμη δεν είμαστε σε αυτό το στάδιο», ανέφερε, σημειώνοντας ότι αυτός είναι ο κοινός και δεδηλωμένος στόχος του ΓΓ των ΗΕ.
Στόχος διευρυμένη διάσκεψη με ουσιαστικό αποτέλεσμα
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ανέφερε ότι ο Γενικός Γραμματέας, λόγω της μακράς εμπλοκής του στο Κυπριακό, της διπλωματικής του εμπειρίας, των επαφών του και των πρωτοβουλιών που ανέλαβε από τον περασμένο Μάρτιο, έχει σκέψεις για τα επόμενα βήματα.
Ωστόσο, σημείωσε ότι ο ίδιος ο κ. Γκουτέρες έχει επισημάνει πως η πολιτική βούληση πρέπει να επιδειχθεί όχι μόνο από τους Κύπριους, αλλά και από τις εγγυήτριες δυνάμεις.
«Πρέπει όλοι να ευθυγραμμιστούμε μαζί με τη διεθνή νομιμότητα», ανέφερε, κάνοντας ειδική αναφορά στην Τουρκία και στη συμφωνημένη βάση λύσης, όπως αυτή καθορίζεται από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Παράλληλα, είπε ότι η λύση θα πρέπει να στηρίζεται στη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, στο κεκτημένο, τις αρχές, τις αξίες και το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και στην εναρμόνιση με τις τέσσερις βασικές ελευθερίες της ΕΕ.
Ο κ. Λετυμπιώτης ανέφερε ότι αυτό που επιδιώκει ο ΓΓ του ΟΗΕ είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων και των συνθηκών για τη σύγκληση μιας διευρυμένης διάσκεψης.
Διευκρίνισε ότι η επιδίωξη δεν είναι μια ακόμη άτυπη συνάντηση, αλλά μια διάσκεψη που θα έχει ως στόχο τη συζήτηση επί της ουσίας και την ανακοίνωση της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων.
«Όλες οι προσπάθειες, οι επαφές και οι κινήσεις του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, λαμβάνοντας υπόψη και τους όρους εντολής του, κινούνται σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο», είπε.
Ελπίδα για πρόοδο πριν τη λήξη της θητείας Γκουτέρες
Ερωτηθείς για το γεγονός ότι η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνεται σε μερικούς μήνες και κατά πόσο προετοιμάζεται το έδαφος για τον διάδοχό του, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι η ευχή της Λευκωσίας είναι να υπάρξουν εξελίξεις νωρίτερα.
«Ευελπιστούμε να μη χρειαστεί η περίοδος μέχρι τη λήξη της θητείας του κ. Γκουτέρες για να υπάρξουν ουσιαστικές εξελίξεις στο Κυπριακό, δηλαδή επανέναρξη των διαπραγματεύσεων», ανέφερε.
Όπως είπε, στόχος που έθεσε ο Γενικός Γραμματέας από τον περασμένο Μάρτιο ήταν η δημιουργία κινητικότητας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Σημείωσε ότι στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται οι επόμενες επαφές του κ. Γκουτέρες, περιλαμβανομένου του δείπνου εργασίας με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ερχιουρμάν, καθώς και η κοινή συνάντηση που θα ακολουθήσει.
Ωστόσο, επανέλαβε ότι το κλειδί της διαδικασίας είναι «η πραγματική πρόθεση και βούληση της Τουρκίας να ευθυγραμμιστεί εκ νέου με τη διεθνή νομιμότητα».
Δεν άλλαξε η βούληση Γκουτέρες
Ερωτηθείς τι άλλαξε σε σχέση με πριν από δύο μήνες, όταν είχαν γίνει βολιδοσκοπήσεις για συγκεκριμένες ημερομηνίες πενταμερούς, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι δεν άλλαξε η πολιτική βούληση του Γενικού Γραμματέα.
«Να πω πρώτα απ’ όλα τι δεν άλλαξε. Δεν έχει αλλάξει η ισχυρή πολιτική του βούληση, δεν έχει αλλάξει η δική του προσωπική προσήλωση. Δεν έχει αλλάξει η επένδυση του ιδίου ως προς το πολιτικό κύρος που προσδίδει σε αυτή την προσπάθεια», είπε.
Όπως ανέφερε, από τη στιγμή που στόχος είναι μια διευρυμένη διάσκεψη με αποτέλεσμα την ανακοίνωση επανέναρξης των συνομιλιών, απαιτείται η σύμφωνη γνώμη όλων των μερών και η εγκατάλειψη θέσεων που εκφεύγουν του συμφωνημένου πλαισίου.
Θετικές ενδείξεις αλλά επίγνωση των δυσκολιών
Ερωτηθείς κατά πόσο υπάρχει κάτι που επιτρέπει αισιοδοξία, λαμβάνοντας υπόψη και την τηλεφωνική επικοινωνία του ΓΓ του ΟΗΕ με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών πριν από την άφιξή του στην Κύπρο, ο Εκπρόσωπος αναφέρθηκε στη σημασία της ίδιας της παρουσίας του κ. Γκουτέρες.
«Η ίδια η παρουσία του ΓΓ των ΗΕ, η επιλογή του να βρίσκεται στη χώρα μας για πρώτη φορά υπό την ιδιότητά του ως Γενικός Γραμματέας, η προσωπική του εμπλοκή αλλά και η ισχυρή πολιτική του δέσμευση είναι κάτι το οποίο δεν μπορεί παρά να μας αφήνει ικανοποιημένους», είπε.
Την ίδια στιγμή, σημείωσε ότι η Κυβέρνηση έχει πλήρη επίγνωση των προκλήσεων από τη στάση και την αδιαλλαξία της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια.
Ανέφερε ότι η Λευκωσία θα συνεχίσει να είναι εποικοδομητική και ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα συνεχίσει να συμβάλλει, μέσα από τη διπλωματική κινητικότητα που έχει αναπτυχθεί, στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα.
Οι θέσεις της Λευκωσίας
Σε ερώτηση για τις θέσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς και τις «κόκκινες γραμμές» που τέθηκαν στον ΓΓ, ο κ. Λετυμπιώτης επανέλαβε ότι αυτές είναι γνωστές και διακηρυγμένες.
Η Λευκωσία, είπε, επιδιώκει λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, όπως καθορίζεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, διαφύλαξη του κεκτημένου της προηγούμενης διαπραγματευτικής διαδικασίας, μία κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια.
Πρόσθεσε ότι η λύση θα πρέπει να είναι πλήρως συμβατή με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και να διασφαλίζει τις τέσσερις βασικές ελευθερίες της ΕΕ.
Ερωτηθείς αν ο ΓΓ αναφέρθηκε στη διαφύλαξη του κεκτημένου της προηγούμενης διαδικασίας, είπε ότι αυτό αποτελεί κοινό τόπο.
Ωστόσο, σημείωσε ότι σήμερα η συζήτηση δεν βρίσκεται ακόμη σε αυτό το στάδιο, καθώς προϋποτίθεται πρώτα η επιστροφή της Τουρκίας στο συμφωνημένο πλαίσιο.
Παράλληλα ανέφερε ότι ο ΓΓ του ΟΗΕ έχει ενημερώσει για τις πτυχές των επαφών που είχε το τελευταίο διάστημα για το Κυπριακό, ωστόσο δεν μπορεί να αναφερθεί στο αντικείμενο των συζητήσεών του.
Σε ερώτηση για πιθανή ενημέρωση του Εθνικού Συμβουλίου, ο Εκπρόσωπος είπε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει ήδη ενημερώσει τα μέλη για τον προγραμματισμό του.
Πρόσθεσε ότι μετά την ολοκλήρωση των επαφών του και όπου κρίνεται αναγκαίο, θα ενημερώσει τα μέλη του σώματος, «όπως το έπραξε με συνέπεια όλο το προηγούμενο διάστημα».
