Ένα ενιαίο σύστημα επιλογών για τους νέους με αναπηρίες που αποφοιτούν από τα ειδικά σχολεία παρουσίασε την Τρίτη, 4 Αυγούστου, στο Προεδρικό Μέγαρο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης.
Το πρώτο Πλαίσιο Πολιτικής και το ενισχυμένο Σχέδιο Δράσης καλύπτουν την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, την απασχόληση και τη φροντίδα ενηλίκων ατόμων με αναπηρίες και περιλαμβάνουν τρεις ισότιμες επιλογές: τη συνέχιση της μάθησης, την παραγωγική απασχόληση στην ανοικτή αγορά εργασίας και τη δημιουργική απασχόληση και φροντίδα.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε ότι πρόκειται για πολιτική απόφαση που δεν θα κριθεί μόνο από το ύψος των κονδυλίων ή τον αριθμό των δράσεων, αλλά από τον βαθμό στον οποίο θα αλλάξει τη ζωή των ανθρώπων.
«Υπάρχουν πολιτικές αποφάσεις που δεν κρίνονται μόνο από το ύψος των κονδυλίων ή από τον αριθμό των δράσεων που περιλαμβάνουν. Αποφάσεις που κρίνονται από τον βαθμό που αλλάζουν τη ζωή των συνανθρώπων μας», ανέφερε, σημειώνοντας ότι αισθάνεται ιδιαίτερα περήφανος για την απόφαση που έλαβε το Υπουργικό Συμβούλιο την περασμένη Πέμπτη.
Το κενό μετά την αποφοίτηση
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο, η νέα πολιτική εισάγει μια διαφορετική προσέγγιση ως προς τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία στέκεται δίπλα στους νέους με αναπηρίες που αποφοιτούν από το σχολείο και μεταβαίνουν στην ενήλικη ζωή.
Παράλληλα, όπως είπε, αποδεικνύει στην πράξη ότι η Κυβέρνηση στέκεται δίπλα στους γονείς και στις οικογένειες των νέων με αναπηρίες, οι οποίοι δικαιολογημένα αγωνιούν για το μέλλον των παιδιών τους.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι με την ανάληψη της διακυβέρνησης η Κυβέρνηση παρέλαβε ένα σύστημα με αρκετές δομές και υπηρεσίες ένταξης των αποφοίτων της ειδικής εκπαίδευσης, το οποίο παρουσίαζε, ωστόσο, ένα κρίσιμο κενό.
Η διασύνδεση ανάμεσα στην εκπαίδευση, την κατάρτιση, την απασχόληση και τη φροντίδα ήταν περιορισμένη, με αποτέλεσμα σημαντικός αριθμός αποφοίτων με αναπηρίες, μετά την ολοκλήρωση της ειδικής εκπαίδευσης, να μην εντάσσεται ούτε σε προγράμματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ούτε στην εργασία ούτε σε Κέντρα Ημέρας.
Ως αποτέλεσμα, σημαντικός αριθμός νέων παρέμενε εκτός ενεργού κοινωνικής και οικονομικής συμμετοχής, με ό,τι αυτό συνεπαγόταν για τους ίδιους και τις οικογένειές τους.
Ο Πρόεδρος σημείωσε ότι το σοβαρό αυτό κενό ανέδειξαν πρώτοι οι άνθρωποι που το βίωναν, δηλαδή οι νέοι με αναπηρίες και οι γονείς τους.
Αναφέρθηκε ειδικότερα στον Νεκτάριο από το Παραλίμνι, ο οποίος βρισκόταν στην εκδήλωση και, όπως είπε ο Πρόεδρος, ήταν ένα από τα παιδιά που του εξήγησαν στην πράξη το πρόβλημα.
«Ο φίλος μου Νεκτάριος από το Παραλίμνι, που είναι σήμερα εδώ μαζί μας, ήταν ένα από αυτά τα παιδιά που πρώτος, μιλώντας με την καρδιά του, μου εξήγησε αυτό το κενό στην πράξη. Μου εξήγησε ότι τελειώνει το σχολείο σε λίγους μήνες και δεν ήξερε για το μέλλον του. Ήθελε να μείνει στο σχολείο», ανέφερε.
Για την άμεση και μερική αντιμετώπιση του κενού, η Κυβέρνηση αποφάσισε πέρσι να παρατείνει τη φοίτηση στα ειδικά σχολεία μέχρι την ηλικία των 22 ετών, αντί μέχρι τα 21 έτη που ίσχυε προηγουμένως.
Την ίδια ώρα, ξεκίνησε η προεργασία για την εξεύρεση μόνιμης λύσης. Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος, η Κυβέρνηση εργάστηκε μεθοδικά και συντονισμένα και παρουσιάζει πλέον μια ολοκληρωμένη και μακροπρόθεσμη πολιτική, η οποία περιλαμβάνει επιλογές για κάθε απόφοιτο ειδικού σχολείου.
Νέο πρόγραμμα στα ΜΙΕΕΚ και δίπλωμα στους αποφοίτους
Η πρώτη επιλογή αφορά τους νέους που επιθυμούν να συνεχίσουν τη μάθηση και την επαγγελματική τους κατάρτιση.
Από τον Σεπτέμβριο θα προσφέρεται νέο πρόγραμμα Συμπερίληψης και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσης στα Μεταλυκειακά Ινστιτούτα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης του Υπουργείου Παιδείας, γνωστά ως ΜΙΕΕΚ.
Το πρόγραμμα θα λειτουργήσει σε όλες τις πόλεις και στους συμμετέχοντες θα απονέμεται δίπλωμα.
Για πρώτη φορά, όπως ανέφερε ο Νίκος Χριστοδουλίδης, δημιουργείται μια οργανωμένη διαδρομή, η οποία επιτρέπει στους αποφοίτους της ειδικής εκπαίδευσης να συνεχίσουν, μετά την ηλικία των 22 ετών, να αναπτύσσουν τις δεξιότητές τους και να προετοιμάζονται για την αγορά εργασίας.
Η δεύτερη επιλογή αφορά την ένταξη των νέων στην παραγωγική απασχόληση και στην ανοικτή αγορά εργασίας.
Από τον Σεπτέμβριο θα λειτουργήσουν νέα Προγράμματα Απασχόλησης με Στήριξη, καθώς και νέα προγράμματα προετοιμασίας για την ένταξη σε κοινωνικές επιχειρήσεις.
Ο Πρόεδρος επισήμανε ότι το συγκεκριμένο μοντέλο έχει αποδειχθεί επιτυχημένο και τόνισε ότι η Κυβέρνηση δεν θέλει τα παιδιά αυτά να βρίσκονται στο περιθώριο της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.
«Θέλουμε να εργάζονται, να δημιουργούν, να προσφέρουν, να αναγνωρίζονται για τις πολλές ικανότητές τους και να έχουν ίσες ευκαιρίες στην ανοικτή αγορά εργασίας», ανέφερε.
Η τρίτη επιλογή αφορά τη δημιουργική απασχόληση και τη φροντίδα των νέων που χρειάζονται διαφορετικές μορφές υποστήριξης.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κυβέρνηση θα αναβαθμίσει και θα εκσυγχρονίσει τα προγράμματα και τις δράσεις που παρέχουν τα Κέντρα Ημέρας.
Ο Πρόεδρος υπογράμμισε ότι και στα παιδιά που χρειάζονται διαφορετικές μορφές στήριξης πρέπει να προσφέρεται το ίδιο δικαίωμα στην ποιότητα ζωής, στην κοινωνική συμμετοχή και, πρωτίστως, στην αξιοπρέπεια.
«Η ανακοίνωση είναι μόνο η αρχή»
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τόνισε ότι καμία πολιτική δεν ολοκληρώνεται την ημέρα κατά την οποία ανακοινώνεται.
Αντίθετα, όπως είπε, την ημέρα της ανακοίνωσής της αρχίζει μια νέα, μεγάλη πρόκληση.
Η επιτυχία της νέας Πολιτικής και του Σχεδίου Δράσης θα μετρηθεί με βάση την αξία που θα προσθέσει σε κάθε ανθρώπινη ζωή.
Θα κριθεί, ανέφερε, στον νέο που θα αποκτήσει επαγγελματικές δεξιότητες, στη νέα που θα βρει την πρώτη της εργασία, στους νέους που θα συμμετέχουν σε ένα δημιουργικό περιβάλλον δραστηριοτήτων, στην οικογένεια που θα αισθανθεί μεγαλύτερη ασφάλεια για το μέλλον του παιδιού της, στον εργοδότη που θα ανακαλύψει έναν εξαιρετικό συνεργάτη και στην κοινωνία που θα γίνει στην πράξη πιο συμπεριληπτική και πιο ανθρώπινη.
«Αυτό είναι το μέτρο της επιτυχίας αυτής της πολιτικής», υπογράμμισε.
Ο στόχος, σύμφωνα με τον Πρόεδρο, είναι οι νέοι με ειδικές ανάγκες να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνία, μέσα από ίσες ευκαιρίες εκπαίδευσης, κατάρτισης, απασχόλησης, ανάπτυξης και κοινωνικής ενσωμάτωσης, με πλήρη σεβασμό στην επιλογή, στην υγεία και στην αξιοπρέπειά τους.
«Αυτός δεν είναι απλώς ένας πολιτικός στόχος. Είναι μια ηθική υποχρέωση που έχουμε ως Πολιτεία», ανέφερε.
Καταλήγοντας, ο Νίκος Χριστοδουλίδης σημείωσε ότι με την παρουσίαση του νέου Πλαισίου Πολιτικής δεν κλείνει ένας κύκλος, αλλά ανοίγει ένας νέος δρόμος συνεργασίας, εμπιστοσύνης, ίσων ευκαιριών και επιλογών.
«Ένας δρόμος όπου κάθε παιδί θα μπορεί να προχωρεί με αξιοπρέπεια, με ελπίδα και με πραγματικές επιλογές. Σας υπόσχομαι ότι αυτόν τον δρόμο θα τον διανύσουμε μαζί», κατέληξε.
«Το σύστημα δεν αποφασίζει για αυτούς»
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι για πρώτη φορά προσφέρεται ένα ενιαίο σύστημα επιλογών για τα παιδιά που αποφοιτούν από το σχολείο.
«Έχουν δικαίωμα, όπως όλα τα παιδιά, να επιλέγουν», σημείωσε, προσθέτοντας ότι πρόκειται για ένα σύστημα που δεν αποφασίζει για τους νέους, αλλά τους δίνει τη δυνατότητα να κάνουν οι ίδιοι τις επιλογές τους.
Διευκρίνισε, παράλληλα, ότι καμία από τις τρεις επιλογές δεν είναι ανώτερη από τις υπόλοιπες.
«Είναι ισότιμες. Η σωστή επιλογή για το κάθε παιδί είναι εκείνη που ανταποκρίνεται, εξατομικευμένα, σε κάθε παιδί ξεχωριστά», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο, αυτό ακριβώς υπηρετεί η νέα πολιτική: την εξατομίκευση, ανάλογα με τις ανάγκες και τις επιλογές κάθε παιδιού.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο, όπως είπε, είναι ότι με τη νέα πολιτική το κράτος λειτουργεί ως ένα ενιαίο σύνολο και δεν εφαρμόζει παράλληλες και ασύνδετες πολιτικές.
Πέντε υπουργεία, μαζί με την Υφυπουργό παρά τω Προέδρω και την Υφυπουργό Κοινωνικής Πρόνοιας, οι οποίες συντόνισαν την όλη προσπάθεια, συνεργάστηκαν συστηματικά, με κοινό στόχο και κοινό σχεδιασμό.
Ο Πρόεδρος ανέφερε ότι, γνωρίζοντας τις προκλήσεις της προσπάθειας, το πνεύμα συνεργασίας και η αμοιβαία διάθεση για μόνιμες και ολιστικές λύσεις αποτελούν τη μεγαλύτερη εγγύηση επιτυχίας στην υλοποίηση του νέου Πλαισίου Πολιτικής.
Ευχαρίστησε όλους όσοι εργάστηκαν για να επιτευχθεί το συγκεκριμένο αποτέλεσμα, καθώς και όσους θα συμμετέχουν στην εφαρμογή των νέων δράσεων.
Ειδικότερα, ευχαρίστησε την Υπουργό Παιδείας, τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, τον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, τον Υπουργό Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, τον Υπουργό Υγείας, την Υφυπουργό παρά τω Προέδρω και την Υφυπουργό Κοινωνικής Πρόνοιας.
Ευχαρίστησε, επίσης, τους δημόσιους λειτουργούς και τεχνοκράτες, τις οργανώσεις των ατόμων με αναπηρίες, τους εκπαιδευτικούς, τους επαγγελματίες και τους εργοδότες που ήδη στηρίζουν την ένταξη των ατόμων με αναπηρίες στην αγορά εργασίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Πρόεδρος στις οικογένειες και στους γονείς, οι οποίοι, όπως είπε, τον ενημέρωναν προσωπικά όλους τους προηγούμενους μήνες για τις καθημερινές προκλήσεις, τις ανησυχίες, τις προσδοκίες και τις πραγματικές έγνοιες που έχουν για τα παιδιά τους.
Πολλές από τις λύσεις που παρουσιάστηκαν, ανέφερε, γεννήθηκαν μέσα από τον καθημερινό αγώνα των οικογενειών και τον διάλογο που είχε μαζί τους η Κυβέρνηση.
Απευθυνόμενος στους ίδιους τους νέους, ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι η ημέρα της παρουσίασης του νέου πλαισίου ανήκει πρωτίστως σε αυτούς.
«Ως διακυβέρνηση στέλνουμε στην πράξη ένα ξεκάθαρο μήνυμα. Σας βλέπουμε, σας ακούμε, σας υπολογίζουμε, σας εκτιμούμε. Και είμαστε εδώ να πράξουμε ό,τι χρειάζεται, έτσι ώστε να συμμετέχετε ενεργά στην οικονομική, στην εκπαιδευτική και στην κοινωνική ζωή του τόπου, σε κάθε έκφανση της καθημερινότητας», ανέφερε.
Ο Πρόεδρος τόνισε ότι η Πολιτεία πιστεύει στις δυνατότητες των νέων με αναπηρίες και ότι όσοι έχουν την ευκαιρία να διαπιστώσουν τις δυνατότητες αυτές θα εκπλαγούν από τα αποτελέσματα.
«Πιστεύουμε ότι έχετε δικαίωμα να σχεδιάζετε τη ζωή σας, όπως κάθε άλλο παιδί σε αυτό τον τόπο», πρόσθεσε.
Όπως είπε, αυτό είναι το πραγματικό νόημα της συμπερίληψης, καθώς η κοινωνία γίνεται καλύτερη όταν κανείς δεν μένει πίσω και όταν όλοι έχουν επιλογές και τις ίδιες ευκαιρίες.
